HET OUDE VERHAAL, ALTIJD NIEUW
‘Vandaag is … uw Redder geboren; Hij is de Messias, de Heer’, zo luidt het goede nieuws van de engel. Dit ‘Vandaag’ is in het Lucasevangelie een belangrijk woord (4,21; 5,26; 19,5.9; 23,43). Het onderstreept dat Lucas niet zozeer feitelijke informatie wil geven over wat lang geleden is gebeurd, maar actuele verkondiging, die vandaag van belang is.
In feite klinkt in dit geboorteverhaal de paasboodschap door: Christus is de Heer.
‘Vandaag is uw Redder geboren’ doet denken aan ‘Gij zijt mijn Zoon, Ik heb U heden voortgebracht’ uit psalm 27, waarmee wij zingend deze eucharistie begonnen en dat ook het begin is van de gregoriaanse intredezang van de nachtmis. Dit psalmvers wordt in het boek van de Handelingen bovendien gebruikt om Jezus’ verrijzenis te verkondigen (13,32).
Het doet mij aan iets heel wonderlijks denken. Vaak hebben wij het oude geboorteverhaal van Lucas al gehoord. Toch zegt niemand van ons: Nu weet ik het onderhand wel. Nee, wij zijn opnieuw hierheen gekomen. En dit zeker niet alleen uit gewoonte. Wij zijn ook gekomen omdat wij aanvoelen dat dit oude verhaal iets heel belangrijks in onszelf raakt. Immers, wat ons met Kerstmis te verstaan wordt gegeven, gaat niet alleen over iets dat twintig eeuwen geleden is gebeurd. Het verhaal over Jezus’ geboorte gaat niet allleen over Hem. Nu.wij hier die Mensenzoon ter sprake brengen, hebben wij het ook over onszelf. Wat een mysterie…\
JEZUS DE VREDEVORST.
De lezing uit de profeet Jesaja en het evangelie spreken over het kind dat ons is geboren als over eeen zoon uit het huis van David. Hij wordt geboren in Betlehem, de stad van David, In de kribbe ligt een kind van oerjoodse ouders. Door dit kind is de God van Israël bereikbaar geworden voor niet-joden, voor ons. Welnu, deze Davidszoon wordt niet beschreven als een heerser, vergezeld van een geweldige legermacht. Integendeel. Zelfs het woord ‘koning’ wordt door Jesaja niet gebruikt. Die benaming was te veel besmet geraakt. Want waar mensen aan hun godsdienst macht gaan ontlenen, gaat het mis. De enige keer dat Jezus een kroon zou dragen, was het een doornenkroon. En Hij ging aan de kant staan van de kansarmen. Zijn rijk is gebouwd op recht en gerechtigheid. Daarom ook draagt Hij de titel ‘vredevorst’
En in het evangelie hoorden wij, dat de nieuwe vredevorst wordt neergelegd in een voederbak. En hij krijgt bezoek van mensen-aan-de-rand, herders, die beschouwd werden als tweederangs mensen. In deze messiaanse vredevorst, deze Zoon van God, komt ons geen sluitende theorie tegemoet, maar in Hem ontmoeten wij een heel unieke manier van leven, van liefhebben en geloven, van genezen en bevrijden.\
OOK NU SCHIJNT HET LICHT IN DE DUISTERNIS
Zoals ik al zei: als wij Hem nu bijzonder mogen vieren, mogen wij in en vanuit Hem ook het beste en diepste van onszelf vieren. Jezus is - als ik me zo mag uitdrukken - de uitvergrote foto van iets wezenlijks in ieder van ons. In Hem -wat een mysterie - mogen wij vieren hoe wij uiteindelijk door God zijn bedoeld. Zeker, als wij dan het woord ‘God’ op de lippen nemen, doen wij iets dat heus niet zomaar voor de hand ligt. Integendeel. Denken we maar eens aan wat er momenteel gaande is aan terreur, oorlog, hongersnood, miljoenen mensen op elkaar gepakt in vluchtelingenkampen, aan al die burgeroorlogen in Afrika, al die kindsoldaten in Latijns-Amerika. Dan wordt het uiterst moeilijk het woord ‘God’ in de mond te nemen. In elk geval bestaat God niet als een almachtige heerser die alles even wil maken en breken.
Maar er is wel iets heel anders. Altijd opnieuw zijn er mensen, ook in onze tijd en overal, die door hun manier van leven iets van God laten zien, Mensen die zich toewijden aan de levenskansen van anderen en die zo voor elkaar het leven draaglijk maken. Mensen die je kunt vertrouwen, die geen kwaad met kwaad vergelden, maar bedacht zijn op gerechtigheid. Mensen die in en vanuit Jezus Messias iets van God aan het licht brengen. Mensen vaak die door bittere teleurstellingen zijn heengegaan en die toch niet verbitterd zijn. Dat licht schijnt nog altijd in de duisternis. ‘Het volk dat in duisternis gaat, heeft een groot licht gezien’, hoorden we bij Jesaja. Dat slaat ook op mensen hier en nu, ook op ons.
‘Vandaag is … uw Redder geboren; Hij is de Messias, de Heer’, In en vanuit Hem komt God ook nu aan het licht, nabij in mensen die in zoveel verschillende omstandigheden nabij durven te zijn. Ook om dit niet te vergeten, om in dit licht te blijven geloven, vieren wij Kerstmis.Ik denk zelfs dat wij vandaag de dag Kerstmis hard nodig hebben, juist nu wij op maatschappelijk en politiek gebied veel zien gebeuren dat onzeker en ongerust maakt, duisternis veroorzaakt.
Zingen wij van harte ‘Nu zijt wellecome’. Want Jezus, Messias, Redder, Vredevorst,
Gerechte bij uitstek, laat zien hoe het kan» Hij wijst de weg en is de weg naar het beste en diepste in onszelf. Wanneer wij Hem verwelkomen, begroeten wij dé openbaring van God, God-met-ons, en zeggen wij ja op onze diepste bestemming. Dan zeggen wij ja op het geheim van ons eigen onverklaarbare bestaan. Kerstmis nodigt ons uit om daadwerkelijk te geloven dat het mysterie van God gebeurt in sterfelijke mensen die zich om elkaar bekommeren.\
KERSTBOODSCHAP, LATEN WE SAMEN DELEN
‘Vandaag is … uw Redder geboren; Hij is de Messias, de Heer’. Ik wens ons toe, dat wij vanuit die kerstboodschap steeds meer geloven en werken aan een wereld waarin men alles met elkaar deelt. waarin men God met elkaar deelt. waarin men elkaar staande houdt; aan een wereld waarin open handen. open oren, open harten kenmerkend zijn; aan een wereld vol broederlijkheid. vol zusterlijkheid. vol helende en bevrijdende menselijkheid. In zo’n wereld gloeit de liefde, brandt het hart, ontvlamt verrijzenis luistert men naar het visioen, bouwt men aan het huis van vrede, schuilt men onder het dak van de mensgeworden God.
In deze zin: een lichtend kerstfeest!