BOVEN DE STERRENHEMEL
Joachim Reinelt, de bisschop van Dresden-Meissen, in de vroegere DDR, vertelt dat hij eens dit meemaakte.Duizenden mensen woonden in dit vroeger communistische land bij de jaarwisseling de zogenaamde Silvesterconcerten bij. Een meesterwerk dat bij voorkeur bij deze gelegenheid werd uitgevoerd, is de negende symfonie van Ludwig von Beethoven met de alom bekende, door Schiller gedichte hymne aan de vreugde. In deze hymne staat de zin: ‘Boven de sterrenhemel (‘Sternenzelt’) moet een goede vader wonen’.
Deze zin heeft volgens bisschop Reinelt veel mensen ontroerd. En hij vertelt, dat op zekere dag een jonge journaliste hem vertelde hoe zij jaren geleden bij het horen van deze zin plotseling was gaan bidden en dat zij sindsdien deze gewoonte nooit had opgegeven. In de loop van het gesprek echter bleek dat deze jonge vrouw niets van het christendom afwist. Reinert herinnert zich nog zijn verbazing over het feit dat een jonge, moderne, in een christelijke cultuurkring opgegroeide vrouw geen enkel besef had van de inhoud van het christelijk geloof. Des te verwonderlijker was voor hem het feit dat in haar leven bidden een plaats had gevonden. Want de God over wie Schiller het heeft, zou ook de God kunnen zijn die onberoerd rust in zijn volkomenheid en die de wereld laat voor wat ze is. De God van ons christenen echter is meer dan een God die boven de sterrenhemel troont. Het is de God voor wie het een vreugde is bij ons mensen te wonen en met ons om te gaan.\
HET EENVOUDIGE VERHAAL DAT STAND HOUDT
Inderdaad vieren wij nu samen: God laat ons niet in de steek; Hij kijkt vol mildheid en genadig op ons neer en zendt ons zijn Zoon, de Redder en Heiland. ‘Het volk dat in duisternis leeft, ziet een helder licht’, zo hoorden wij bij de profeet Jesaja. En Lucas vertelt ons in zijn beeldverhaal dat de Redder en Heiland in onze wereld is gekomen. Wat een kracht gaat er uit van dit eenvoudige verhaal! Zonder pathos en sentiment spreekt het over een mensenpaar, over een reis. Over de geboorte staat er slechts één zin: ‘Terwijl zij in Betlehem verbleven, brak het uur aan waarop zij moeder zou worden. Zij bracht haar zoon ter wereld, haar eerstgeborene’. Maar hoe sober ook, het is een verhaal dat standhoudt. Het verslijt niet door het steeds te vertellen en uit te beelden. Wij kunnen er ons in terug vinden. Het bemoedigt ons telkens opnieuw. En de sleutel van dit onverwoestbaar sterke verhaal vinden wij in de brief van Paulus aan Titus: ‘De goedheid en mensenliefde van God onze Heiland is op aarde verschenen’. Dit is de grond en de wortel van de vreugde die ons telkens weer overweldigt met Kerstmis. Als wij tenminste echt Kérstmis vieren. \
RUIMTE VOOR WIE ER GEEN PLAATS IS IN DE HERBERG
En dit laatste is iets anders dan wat menige commercie ons opdringt. Kerstmis vieren betekent: ruimte maken in ons bestaan voor Hem voor wie er geen plaats was in de herberg. In dit verband herinner ik me een joods verhaal. ‘Waar woont God?’, vraagt een joodse rabbi aan een leerling. Die leerling kijkt hem onzeker aan en kan geen antwoord geven. Dan zegt de rabbi zelf: ‘God woont waar je Hem binnenlaat’. Zo zouden wij kunnen vragen: ‘Waar wordt Jezus vandaag geboren?’ Hij wordt geboren waar je Hem binnenlaat, waar Hij zijn intrek kan nemen en werkzaam kan worden.\
JEZUS WIL IN HET HART VAN IEDER VAN ONS WORDEN GEBOREN
Kunnen wij die ruimte scheppen? Het is niet zo gemakkelijk. Immers, er zijn de dagelijkse bezigheden en beslommeringen die heel de ruimte van ons hart dreigen in te nemen. Er is het zelfzuchtig waken over onze vrijheid, de behoefte om heer en meester te zijn. Dit kan in de weg staan waar mensen toch geroepen zijn om Hem te aanvaarden als Heer over ons leven. Ook in het leven van menigeen lijkt het dikwijls zoals toentertijd in Betlehem, waar geen plaats was in de herberg. Maar ondanks en juist ook vanwege dit alles blijft de boodschap van Kerstmis uiterst actueel: Jezus Messias wil vandaag in het hart van ieder van ons worden geboren. God is in ons midden gekomen. Hij troont niet slechts boven een sterrenhemel zoals in de Ode aan de Vreugde wordt uitgezongen. Hij wil wonen in het hart van ieder van ons. Het komt erop aan genoeg ruimte voor Hem te maken. Prachtig wordt dit bezongen in een lied van Sytze de Vries en Willem Vogel:
2 Uit uw verborgenheid
voorbij aan onze grenzen,
straalt lichte eeuwigheid
als daglicht voor de mensen.
Uw wijde hemel welft
zich rond over de aarde.
Gij zult op vaste grond
ons voor het donker sparen.
3 Uit uw verborgenheid
nu aan de dag getreden,
hebt Gij uw heil gezocht
bij mensen, hier en heden.
Zoals Gij kwam om ons
met vrede te ontmoeten,
laat liet ook vrede zijn
waarmee wij U begroeten.
4 Uit uw verborgenheid
ons zo te na gekomen,
deelt Gij in onze nacht
en zaait er nieuwe dromen.
Zolang het donker duurt,
de moed ons wordt ontnomen, -
voed ons dan met de hoop
dat Gij voorgoed zult komen.
5 Uit uw verborgenheid
ontsteekt Gij licht op aarde.
Wilt Gij ons warmen met
de gloed van uw genade.
Wij delen met elkaar
het licht, het lied, de zegen.
Wij zijn uw kandelaar,
wij gaan het donker tegen’.
Van harte wens ik ons allen een lichtend kerstfeest. Mogen wij beleven wat het betekent dat God met ons is’ en mogen wij - ider naar eigen mogelijkheden - iets van dit mysterie uitdragen naar anderen.