OPENINGSWOORD
Beste medegelovigen, allemaal van harte welkom op deze eerste kerstdag. Wij vieren de geboorte van het kerstkind.
Iedere vader en moeder vinden hun kindje heel mooi en heel lief. Maar misschien was Jezus als baby nòg mooier dan alle andere kindjes. Want dit Kind was het Kind van God, de hemelse Vader. Gods heiligheid en almacht straalden van kleins af aan naar buiten. Hij was letterlijk een helder licht in de duisternis van de nacht. Herders en wijzen kwamen op zijn licht af en na hen nog miljarden andere mensen. Wie met een open en ontvankelijk hart bij dit Kind neerknielt en bidt, gaat nooit met lege handen naar huis. Niet dat Jezus al onze problemen als sneeuw voor de zon laat verdwijnen - zelf werd Hij later als volwassen man door het verkondigen van de Blijde Boodschap ook voor grote uitdagingen geplaatst - maar wij krijgen van Hem altijd troost en kracht, wijsheid en inzicht om verder te kunnen gaan. Hij is geen wereldverbeteraar, maar Hij is gekomen om jou en mij te verbeteren. Hij is gekomen om ons aan Hem gelijk te maken: zonen en dochters van God.
Laten wij met hart en ziel aan deze heilige Eucharistieviering meedoen, samen met zijn èn onze hemelse Moeder Maria en met Sint Jozef, zijn pleegvader. Laten wij met de herders en de wijzen neerknielen om Hem te aanbidden. Bieden wij Hem geen goud, wierook en mirre aan, maar ons eigen hart, heel ons leven, met al z’n goede en zwakke kanten. Dan trekt Hij ons naar zich toe, krijgen wij een goddelijke waardigheid.
OPENINGSGEBED
Laat ons bidden. God, op wonderbare wijze hebt Gij de mens geschapen en op nog wonderlijker wijze in zijn waardigheid hersteld. Wij bidden U: neem ons op in het goddelijke leven van Hem, die ons menszijn heeft willen delen: Jezus Christus, onze Heer. Die met U leeft en heerst…
PREEK
Broeders en zusters, afgelopen nacht, een stille en heilige nacht, is Jezus, de Redder van de mensen, geboren. Wij herdenken, dat die grote en almachtige God, Schepper van hemel en aarde, in de wereld is gekomen als een mens van vlees en bloed. Hij was God, en dat bleef Hij ook, maar Hij werd ook echt mens, in alles aan ons gelijk, behalve dan in de zonde.
Waarom zou Iemand, die zó ver boven ons verheven is, naar ons toekomen om met ons het leven te delen? Jezus was volmaakt gelukkig bij God, zijn Vader, in de hemel. En wij … wij hebben oorlogen, allerlei ziektes, wij hebben vele relaties, die - zo lijkt het wel - voorgoed verbroken zijn. De nieuwste peilingen gaven aan, dat veel mensen verwachten, dat ‘de Nederlander’ het komende jaar egoïstischer gaat worden, meer op zichzelf alleen gaat leven. Wij hebben geen tijd voor elkaar, dus is er veel eenzaamheid. Wij hebben veel stress, want wij moeten véél doen, véél verdienen, wij willen kunnen delen in de welvaart. Een welvaart waarover wij ons trouwens toch wel een beetje zorgen maken. Onze maatschappij kent veel geweld, soms ook thuis in de gezinnen. Kinderen en jongeren en ook volwassenen kunnen op school en op straat en op het werk heel hard zijn voor elkaar. En zelfs sommige mensen in onze Katholieke Kerk kunnen en mogen wij vanwege het misbruik ernstige verwijten maken. Er is in onze maatschappij weinig èchte liefde en zorg. En soms lijkt ‘vadertje staat’ dat door het opleggen van onnodige administratieve rompslomp ook minder mogelijk te maken.
Gelukkig zijn er veel uitzonderingen. Mensen, die wèl tijd hebben - of maken - voor elkaar. Die wèl echte liefde voelen voor hun medemens, zorg dragen voor een ander. Laatst was op het nieuws hoe ook in Nederland steeds meer kerken door hun zorg voor de armen in de vorm van voedselbanken taken op zich nemen, die de overheid laat liggen. Ook onze parochie heeft vlak voor kerstmis, dankzij de vrijgevigheid van vele parochianen èn winkels, tientallen mensen een kerstpakket met wat extra’s kunnen bezorgen. Ik heb - op aanraden van hedendaagse profeten - namens ons allen een schaal met brood en water in de stal gezet, opdat het ons allen in tijden van crisis nooit aan het meest noodzakelijke zou ontbreken. Ik raad jullie allen dringend aan thuis hetzelfde te doen.
Jezus is op de aarde gekomen om mensen aan Hem gelijk te maken: even gehoorzaam aan God als Hij, even liefdevol en zorgzaam voor medemensen. In Jezus komt de hemel naar de aarde. God komt naar de mensen. De Sterke komt onder de zwakken. Zoals wij een takje kunnen enten op een boom, zo wil God het goddelijke enten op het menselijke. Of misschien nog beter gezegd: God wil ons nieuwe wortels geven, zodat wij kunnen leven van zijn liefde en kracht, van zijn wijsheid en inzicht.
Paus Leo heeft ooit in een kerstboodschap het volgende gezegd: “Christen, ken je waardigheid. Je hebt deel aan de goddelijke natuur, keer dan ook niet terug naar de vroegere armzaligheid en leef niet beneden je waardigheid”.
Beste mensen, onze maatschappij is verdeeld in allerlei sociale lagen: de rijken, de middenstand, en een steeds groter wordende groep armen. Maar door de menswording van Onze Heer Jezus Christus met kerstmis zijn wij allemaal ver opgetild boven al die sociale verdeeldheid uit. Gedoopte mensen zijn allemaal kinderen van God. Wij zijn daardoor van hoge komaf. Mens-zijn is iets prachtigs, iets oneindig waardevols.
Wij weten, dat de Britse prins William volgend jaar gaat trouwen met zijn vriendin Kate Middleton. Vanaf dan zal zij zijn ‘prinses Catherine’. Een gewoon burgermeisje - maar wat heet ‘gewoon’ - is dan opeens van koninklijke huize. Zo is het ook met ons, gedoopte mensen. Door de menswording van Jezus Christus, worden wij opgetild tot het niveau van Gods eigen Zoon. Wij zijn zonen en dochters van de Vader in de hemel.
Dat kleine gezinnetje in die arme stal te Bethlehem laat ons zien hoe wij bijzondere mensen kunnen zijn, bijzondere mensen kunnen worden.
Een eerste stap naar onze eigen menswording is dat wij afdalen naar onze eigen - dikwijls - zwakke menselijkheid en onze verbondenheid met de aarde. Wij zijn allemaal uit de aarde genomen. De aarde met haar seizoenen, herfst en winter, lente en zomer. Ons aardse leven, uit de aarde genomen, heeft dus ook van die jaargetijden, ja, iedere dag, die God ons geeft, brengen wij heel wisselend door. ‘s Morgens kunnen wij ons in een lentestemming voelen, terwijl er ‘s avonds een levensechte herfststorm in ons hart kan woeden. De aarde is nu eenmaal verscheurd en dus zijn wij verscheurd. Dat kleine gezinnetje in Nazareth heeft de aarde aanvaard met alle goeds èn met alle kwaad, dat zij in zich bevat. Wie wil opstijgen naar de hemel, zal eerst het leven moeten aanvaarden zoals het is.
Volgens de heilige bisschop en kerkleraar Augustinus, 5e eeuw na Christus, is de menswording niet alleen een weg naar beneden, van de hemel naar de aarde, maar ook een weg naar binnen. Dat is een tweede stap. Het is belangrijk, dat wij begrijpen wat er in ons hart gebeurt. Waarvandaan komt onze blijdschap, waarvandaan onze bedroefdheid, onze woede en angsten? Kerstmis is vieren dat ons mens-zijn, ook jóúw mens-zijn met alle ‘ups and downs’, meer dan de moeite waard is om geleefd te worden, want omwille van ons, omwille van jou, heeft het kerstkind de veilige hemel verlaten.
Kerstmis is vieren, dat God van je houdt. Kijken wij maar eens in de stal hoe het Kindje lacht naar iedereen. Maria en Jozef allereerst, maar ook de wijzen uit het oosten, en ook die ruwe binken van een herders krijgen een niet te weerstane glimlach. God houdt van je. Dus mag je ook van jezelf houden. Je mag vol respect met jezelf omgaan, want jij bent in Gods ogen heel veel waard. Je mag - èn moet! - respectvol omgaan met je medemens.
Als ik jullie vandaag een zalig kerstfeest toewens, dan wens ik jullie toe het besef, dat God van je houdt, dat Hij met je door het leven wil gaan en je veilig door het leven wil leiden naar het leven in zijn eeuwigheid. Zoals je om je heen vriendschap ervaart van familie en vrienden, zo wil ook God je Vriend zijn. En geloof me, lieve mensen, een betere vriend is er niet. Bidden wij iedere dag even tot deze grote Vriend. Een Onzevader en een Weesgegroet, en zeggen wij dan even iets met eigen woorden, over de stand van zaken in ons eigen leven, over het wel en wee van mensen, die ons dierbaar zijn, over de vrede en onvrede in Kerk en wereld. Eén van Jezus’ bijnamen is ‘Vredevorst’. Proberen wij te leven, zoals Hij het vraagt: als mensen van vrede. Dan komt niet alleen God op aarde, maar ook zijn vrede. Zalig Kerstfeest!