Kerst vieren? (2004)

Van mij hoefde het niet zo, Kerstmis, dit jaar. Want wat doen mensen elkaar allemaal niet aan? Vrede is ver te zoeken.
Kerstmis? Voor mij was de glans er van af. Ondanks de glitter op de TV. “Ik doe er maar niks aan, dit jaar”, zei ik tegen een vriend. Mensen vallen tegen, de wereld valt tegen. “Ben jij nou helemaal gek, was zijn reactie. Jij gaat wél kerstmis vieren, en je zet de kerststal en alles neer! Je laat je toch niet regeren door het kwaad van de wereld. Kijk naar het positieve”.

Ik werd even stil. Hij reageerde nogal fel. Maar hij had gelijk. Weg met die teleurgestelde kijk, weg met depressiviteit!
Twee dagen later stond de stal en de kerstboom. En toch wil ik niet zalig wegdromen, alsof er niets aan de hand is!

Want hoe meer ik erover nadenk, hoe meer kerstmis een teken van tegenspraak wordt. Bethlehem, stad van de geboorte, is ook nu bezet gebied. Wij zien de kerstkaarten met hun romantische voorstellingen, maar toen was Bethlehem evenmin vreedzaam en idyllisch. De engelenzang “vrede op aarde aan mensen van goede wil”,
was meer protestsong. Meer hoe God het bedoelde dan werkelijkheid van toen. De keizer hield het land in een wurggreep en mensen moesten zich laten registreren om belasting over hun bezit te betalen..

Stel je voor dat jij zo op pad moet en voor je Jeruzalem nadert allemaal kruizen langs de weg ziet van ter dood veroordeelde vrijheidsstrijders. Volgens de propaganda heerste er wel vrede, de zogenaamde “pax romana”.
Maar dat was een gewapende vrede. Ziet u de parallellen met vandaag? Met die geforceerde vrede in bezet gebied?

De wereld lijkt nu nauwelijks een haar beter dan toen. Ook toen was er geen plaats voor Jozef en Maria in de herberg,
of, zoals de nieuwe vertaling zegt , in het nachtverblijf van de stad. Het “asielzoekerscentrum"van die tijd was potdicht voor hen. Is er nu plaats voor wie op de vlucht zijn, voor wie bij ons wil zoeken naar een betere toekomst?
En liggen wij echt wakker van de honger (en oorlogen) in Afrika? En dichter bij huis: hoe gaan wij om met elkaar?
Hoe vredelievend en aardig zijn we? Of moeten anderen onze stemmingen en agressiviteit verduren?
Zijn we door teleurstellingen en zelfzuchtig gedrag ons gevoel voor verhoudingen kwijtgeraakt?

Zijn we misschien in de dagelijkse praktijk ons geloof in de mensheid en….in God kwijt? Jesaia klinkt daarom profetisch tegenover de ballingen. Hij troost in de chaos van duisternis en verdriet. De stok van de slavendrijver zál worden stukgebroken . De macht van het geweld is voorbij:
een groot licht gaat verschijnen. Licht tegen de verdrukking in! Licht al lijkt alles verloren. Geloof in dat licht van boven
en lever jou bijdrage aan de vrede en een nieuwe wereld. God zal onze droefheid in vreugde veranderen: een Zoon wordt ons geschonken, Vredesvorst, en zijn troon steunt alleen op recht en gerechtigheid, op menselijkheid. Zijn rijk is totale liefde onder ons mensen.

Kerstmis vieren is kijken met profetische ogen: vrede en geluk mogelijk maken voor alle mensen. God houdt immers van ons en laat ons niet los, hoe wij ook waren. Hij is zo met ons begaan dat hij mens werd. Hij wil het ware leven schenken, het leven dat van de hemel komt, In dit kind, geboren in een stal, is God ons rakelings nabij. Uit respect voor zijn schepping, wil hij ons mensen vrede en geluk schenken.

Ik wil dit jaar kerstmis vieren, maar geen goedkope vrede. Zonder onze inspanning komt er géén vrede. En ontmoediging slaat snel toe als we niet verbonden blijven met Gods kracht. God gelooft in ons. Gods liefde is de bron die ons dwars tegen alles in mogelijkheden laat zien. Geloven in deze echte liefde is een risico, een gok. Dus bereid zijn je leven in te zetten. Je investeert, zonder dat je het resultaat kent. De kost gaat voor de baat uit! Dat is geloven in vrede, in menselijkheid. En die vrede komt, wanneer wij niet meer zelf in het middelpunt staan dus, maar de ander. Niet meer koud of ongenaakbaar, maar uitnodigend en open voor de ander. In dit kind Jezus is God zelf het begin van de vrede tussen alle mensen. Wij zijn degenen die met Hem verbonden vrede mogen brengen.
Ik wens U een Zalig en Gezegend Kerstmis.