Broeders en zusters, krijgt gij ook soms kippenvel als er weer eens zo’n opsporingsbericht voor een minderjarige op de televisie verschijnt?…Vooral als er dan nog de vraag van de ouders bij komt om dan tenminste toch een teken van leven te geven. Ik moest hieraan denken bij de parabel van de verloren zoon met het beeld van de vader die elke dag op de uitkijk staat met duizend vragen over zijn zoon die het ouderlijk huis verlaten heeft.
Zoals bij de meeste verhalen kan ook dit verhaal op verschillende manieren benaderd worden. Sommigen willen dit verhaal zelfs een andere titel geven en spreken dan van de barmhartige vader…Volgens anderen gaat het wel degelijk over de verloren zoon en dan denken we spontaan aan de jongste die wegliep van huis…maar misschien is ook de oudste zoon verloren, want hij deed wel altijd trouw zijn plicht maar kende niet de liefde van zijn vader….Misschien kunnen we ons de vraag stellen in wie wij onszelf het best herkennen?
Het gaat over een soort boerenbedrijf met personeel dat veelal het werk deed (dagloners genaamd)…zo van alles op zijn plaats en alles op zijn tijd. Voor de beide zonen zal de toekomst wel verzekerd geweest zijn….maar dit geregelde en saaie leven kon de jongste niet bekoren; Er moest volgens hem meer zijn in het leven…en daarom brak hij met de tradities. Hij vroeg zijn erfdeel alsof hij wel het geld van zijn vader wilde maar niet zijn liefde en vriendschap. Het moet de vader pijn gedaan hebben om door zijn bloedeigen zoon afgeschreven te worden. Zo trekt de jongste de wijde wereld in op zoek naar het gras dat altijd groener is aan de overkant…en een leventje te leiden van Jan plezier. Feesten tot de laatste cent…feesten als de beesten en uiteindelijk letterlijk en figuurlijk tussen de beesten, de varkens belanden om te overleven. Zolang er geld is zijn er vele vrienden en vriendinnen maar als het geld op is zijn ook de vrienden op. Hij beseft dat hij fout zit…Met geld is niet alles te koop…Het kostbaarste in het leven is met geen geld te koop maar krijg je uit liefde…Hij denkt terug aan zijn vader en hoopt dat die de deur niet voorgoed dichtgesmeten heeft. Zoals veel ouder wordende jonge mensen die stormachtig en kritisch hun eigen en vaak eigenwijze wegen gingen, ontdekt ook hij dat het thuis allemaal nog zo slecht niet was en dat pa en ma toch vaak gelijk hadden….De beste leerschool is inderdaad het soms harde leven: conclusie: terug naar thuis naar vader als het nog niet te laat is!
De vader staat regelmatig op de uitkijk want zijn zoon blijft zijn zoon…hij is wel uit het oog maar niet uit het hart! De vader bleef vader ook als de zoon geen zoon meer wilde zijn. Herkennen we daarin niet veel van onszelf? Verwerpen wij in onze gebeden en reacties soms ook onze hemelse Vader niet of lopen van Hem weg? Op sommige dagen is God onze Vader niet meer, niet omdat Hij geen Vader meer wil zijn, maar wel omdat wij ons niet meer gedragen als zonen en dochters, maar eerder als veeleisende dagloners die eisen stellen en blind blijven voor de liefde en verbondenheid met God die een geborgenheid schenkt die met geen geld te koop is;
In de parabel is die éne stap van die jongen naar zijn vader toe genoeg voor die vader om duizend stappen te zetten naar de jongen toe….Dat is de boodschap die Jezus ons vandaag wil geven: Eén stap van ons naar God toe is goed voor duizend stappen van God naar ons toe en zelfs als wij één stap zetten van Hem weg zet God er duizend om ons in te halen en ons te overtuigen van zijn liefde en barmhartigheid.
Het is nu juist met die barmhartigheid dat de oudste zoon het moeilijk heeft. Hij noemt de jongste zelf niet meer ‘zijn broer’ maar ‘die zoon van u’ Nochtans begaan zowel de oudste als de jongste zoon dezelfde fout: De jongste in een vlaag van jeugdige onbezonnenheid, de oudste tijdens een jarenlange opgekropte bitterheid…maar beiden tonen dat zij liever leven zonder de vriendschap van de vader. De oudste is jaloers en wil niet naar binnen…De jongste liep het huis uit en nu wil de oudste er niet in…Nu de ene levend is geworden, dreigt de andere verloren te gaan…en als de vader ook naar hem de eerste stap zet en hem uitnodigt naar binnen te komen krijgt hij als antwoord: ‘Al zoveel jaren dien ik u, en nooit heb ik jouw geboden overtreden maar nu vier je feest voor hem die je in de steek liet’ Ook de oudste begreep de kern van de zaak niet; hij heeft zijn vader inderdaad jarenlang gediend maar hij heeft hem nooit écht bemind als een vader die met hem alles wou delen wat hij had : ‘Jongen jij bent altijd bij me en alles wat van mij is, is ook van jou’ De Vader zegt :‘er moet feest zijn en dat kan enkel met jou erbij’….En dan eindigt het verhaal plotseling. We weten niet of hij uiteindelijk naar binnen gegaan is….dit wordt in het verhaal bewust open gelaten want het gaat over jou en mij: wil ik deelnemen aan het feest van Gods Barmhartigheid in deze vastentijd, me verzoenen en niet kwaad zijn omdat de Vader goed en vergevingsgezind is?..of blijf ik mokkend aan de deur staan, terwijl ik sta op plicht en rechtvaardigheid? Met andere woorden: Mag de liefde ook in ons leven het laatste woord hebben?…dan is Gods boodschap vandaag ook werkelijk weer een ‘Blijde Boodschap’ Amen.
Met dank aan geraadpleegde bronnen
- Leo De Moor
- Frans Mistiaen s.j.
- P. Jos Lammers sds
- Paul Chapel
- Cees Remmens