Laten we het eerlijk zeggen: de heilige geest heeft niet een beste pers. Daar zij redenen voor.
Hij is ons gemakkelijk alibi voor alles wat onverklaarbaar is, voor alles wat wij niet graag verklaren omdat wij er geen blijf mee weten. Zo zullen kardinalen na een pauskeuze zeggen, dat het allemaal het werk was van de heilige geest. Daarmee zijn alle verdere vragen overbodig. Dat gebeurt ook bij de aanstelling van een overste. Zoiets doen we ook als we in het evangelie een of ander verhaal niet kunnen uitleggen: het is allemaal de werking van de heilige geest. Wij doen dat voortdurend. Als iets ons te boven gaat, doen wij een beroep op het mysterie, op de heilige geest… Welnu, door al te veel een beroep te doen op Hem, wordt Gods Geest uiteindelijk buitenspel gezet. De verwijzing naar Hem wordt zodoende een nietszeggende dooddoener.
Een tweede reden is, dat de geest ongrijpbaar is. Jezus, dat was tenminste een mens. Dat was Maria ook. Ze waren allebei van ons geslacht: meetbaar en grijpbaar. Maar de heilige geest is ongrijpbaar. Hij is als de wind. Sorry voor de uitdrukking, maar hij is een vrije vogel, Gods vrije vogel, Gods Vrije duif. Hij vliegt waar hij wil. Hij vliegt door onze open maar ook door onze gesloten deuren. Gevraagd maar ook ongevraagd, welkom of niet, weerofgeenweer, tijdens de kantooruren en daarbuiten, volgens of tegen onze agenda in. Zo is hij. Daarom is de geest lastig, vervelend, intolerant. Lastig, vervelend en intolerant voor onze middelmatigheid, voor onze drift om alles te laten zoals het is, voor onze onbekwaamheid om nieuw te worden. De mens verdraagt zo moeilijk dit storend element. We zingen liever met het oude lied: wie komt hier ons ruste storen?
Daarom zijn in de loop van de geschiedenis alleen de heiligen blij geweest met de komst van de heilige geest. Zij hadden wat minder angst van de overgave en waren meer bereid om het verzet op te geven! Zij waren nederig bekwaam om te luisteren en nederig bekwaam om te ontvangen zijn gaven negenvoud: liefde, vreugde, vrede, geduld, vriendelijkheid, goedheid, trouw, zachte moed en ingetogen kracht. Zo kwam er meer toevoer van spirit in hun leven en werden ze mensen die anderen tot zegen waren. Maar meteen werden ze op hun beurt zelf ook lastig, vervelend en intolerant voor alles wat koud is en versteend, voor alles wat oud is en versleten, voor alle kromme lijnen die Gods ge-recht-igheid doorkruisen, voor alles wat taal is en toekomst weigert, voor alles wat ten dode is en nieuw leven schuwt.
En toch, zij zijn de enigen die aan Gods gelijk op aarde gelijk durven geven. Terwijl wij van de heilige geest alleen maar vertroosting verwachten voor ons verdriet, en bescherming voor onze zwakheden… En er intussen als de duivels bang voor zijn, dat de heilige Geest ons gebed zou verhoren: vervul ons met uw kracht op de plaats waar onze vullingen alleen maar leegte achterlaten. Vernieuw het aanschijn van de aarde, terwijl wij niets liever wensen dan het oude aanschijn te mogen bewaren.
Heilige Geest, indien het mogelijk is, kom dan toch, misschien ondanks onszelf!