In de tekst uit het boek Spreuken zegt de wijsheid dat zij, toen God de aarde schiep, aan de zijde van de kunstenaar was: ‘Ik was zijn troetelkind, dag voor dag speelde ik daar voor zijn aangezicht. Ik speelde over het oppervlak van zijn aarde, en het was me een genot bij de mensen te zijn.'
Het is uiteraard moeilijk om in de Hebreeuwse bijbel teksten over de drie-ene God te vinden. Sint-Epifanius merkte eeuwen geleden al op dat Mozes de eenheid leert, dat de profeten over een tweetal spreken en dat we in het evangelie een drietal ontmoeten. In onze tekst uit het boek van de Spreuken vinden we zo’n tweetal. We ontmoeten daar een verpersoonlijkte goddelijke Wijsheid. Die wijsheid, die we ook elders in het Oude Testament aantreffen, is een ‘Zij’. De twee zijn aan het spelen, dansen en zingen. De hele schepping - wij incluis - worden zo dansend voortgebracht.
Zelfs toen later het inzicht en de intuïtie over het getal van God in drie veranderde, om volledig recht te doen aan de manier waarop God zich ten opzichte van ons en ten opzichte van God-zelf verhoudt, veranderde die idee over dat dansen en zingen niet. De oudere kerkvaders - was het onder de invloed van hun relaties tot de oudere kerkmoeders? - blijven trouw aan die idee. Als zij mediteren op wat God de godganselijke tijd aan het doen is, gebruiken ze het woord perichorèsis. Een moeilijk oud Grieks woord, dat betekent dat één persoon de twee andere omvat en dat iedere persoon in de twee andere aanwezig is.
Dat is de technisch-theologische betekenis van dat woord. Maar de term heeft ook een andere betekenis. Deze beschrijft wat er in God omgaat op een andere manier, op de oude bijbelse manier. Het is een betekenis die zelfs vanuit onze Nederlandse taal nog te vatten is. In dat woord perichorèsis zit de oude Griekse stam ‘choros’, waar ons woord koor’ vandaan komt. En ‘choros’ heeft weer te maken met dansen en dans. Het leven in de heilige Drie-eenheid is een dans, een reidans. Het is vreugde en plezier. Het is de kern van dat leven, en daarom ook de kern van ons leven, als we inderdaad volgens hun beeld in elkaar zitten.
Sommige mensengroepen hebben dat godsdienstig en liturgisch nooit vergeten. Toen halfweg de vorige eeuw de twee eerste lutherse zendelingen in Rabai, een twintig kilometer van het tegenwoordige Mombasa in Kenya, hun eerste zondagsviering hadden met de plaatselijke bevolking, kwamen er welgeteld vijftien mannen naar die dienst. Het was een in het Kiswahili vertaalde Duitse dienst, veel woorden, opzitten en luisteren, een lange preek, eindeloze gebeden, en enkele niet al te ritmische Germaanse vrome gezangen. Als de dienst voorbij is zeggen de gasten - gevraagd naar hun mening over de eredienst - dat ze er niet over denken om nog ooit terug te komen. Wat ze meegemaakt hebben is volgens hen geen manier van eredienst bedrijven. Op de vraag hoe je dat dan wel dient te doen, is het antwoord simpel: ‘Je moet het doen, zoals wij dat doen door te eten en te drinken, maar vooral door te dansen.'
Wij beginnen die kern terug te vinden. Voor bijna iedereen die danst is dat het hoogtepunt van de week, of je nu oud bent of jong. Het is de viering van je leven. Het bindt je samen met anderen. Het is gewoon de hemel. Enkele weken geleden zat ik in de trein op weg naar New York. Er zat een jong stel tegenover me de kaart van die grote stad te bestuderen. De jonge man naast me vroeg hen: ‘Gaan jullie voor het eerst naar New York?’ Het antwoord was niet alleen maar: Ja,’ ze vroegen hem ook of hij New York goed kende. Natuurlijk, hij woonde er al jaren. ‘Wat zou je ons aanraden in New York te doen?’ Nou, dat was nogal wat, maar een ding moesten ze zeker doen, naar een bepaalde nachtclub gaan. ‘De toegangsprijs is hoog, maar dat mag je niet missen. De muziek, de atmosfeer, het dansen daar is ongelofelijk!’ En toen zei hij: ‘Als ik me de hemel voorstel, dan is die zo!’ Geen godgeleerdheid misschien, maar wel echt bijbelse theologie.
Als het zo met God is, moet het dan ook niet zo met ons zijn. En is het zo niet met alles? Natuurkundigen zoals Fritjof Capra zien het heelal als een gigantische dans van delen en deeltjes. Sporen van het leven van de Drie-eenheid? Laten we in ieder geval proberen in die goddelijke dans te springen.