Deze dag is kerkelijk gezien een soort oudejaarsavond, sinds 1925 door een paus tot een feestdag verheven, de viering van Christus Koning. Volgende week hebben alweer de eerste zondag van de Advent, waarmee een nieuwe kerkelijke jaarcyclus begint, dus een soort nieuwjaarsdag. Daarmee ligt hier de opgave om aan u uit te leggen wat er op deze dag onder de aandacht gebracht wil worden.
Alleen degene die zich een beetje in de geschiedenis van mensen heeft verdiept, die weet nog wat een koning is. In ons land en nog enkele landen is er een beetje van over gebleven. Daar knipt de koningin af en toe een lint door, mag een speech voorlezen die door anderen is bedacht en is voor het grootste deel het feestelijke gezicht van een natie. Prachtig vinden wij, maar dat is toch slechts een zwak aftreksel van wat een koning eigenlijk was. Wie het nog niet wist kan vernemen dat het voorheen iemand was die het helemaal voor het zeggen had, met alleen maar onderdanen die na zijn woord hun eigen verstand op nul diende te zetten, veelal een potentaat, een feestvierder op kosten van de burger, wiens macht verworven was en berustte op het zwaard of het geweer.
“Dit is de koning van de joden” stond er op het bordje boven Jezus’ hoofd toen Hij aan het kruis hing. Dat was natuurlijk tot grote ergernis van de joodse voorgangers in die tijd, want er had volgens hen moeten staan: “Hij heeft gezegd dat hij koning is”. Pilatus die het oordeel uitsprak zei: “Wat er op dat bord staat, blijft er staan”. Hij had aan Jezus zelf uitleg gevraagd over wat Hij bedoelde met dat koningschap en toen kreeg hij een uitleg die voor geen enkele potentaat een bedreiging kon zijn: Koning van de waarheid en gerechtigheid, van vrede. Pilatus begreep niet waarom je zo iemand veroordeeld wil hebben. Hij kon misschien niet weten wat wij intussen wel weten.
Iemand die opkomt voor eerlijkheid die is een bedreiging voor elke oplichter, voor elke leugenaar, voor elke belastingontduiker, voor de opschepper, de dikdoener, de grootspreker die de werkelijkheid verdoezelt. Die gaat er aan, zo gauw mogelijk. Dat gaat al eeuwen zo en in onze dagen al niet minder.
Iemand die gerechtigheid voorstaat, rechtvaardige verdeling van geld en goed en macht( hoeft geen gelijke verdeling te zijn, maar wel rechtvaardig), iemand die opkomt voor zwakke ouderen, kinderen en jongeren, voor vluchtelingen, voor mensen aan de onderkant van de welvaartstaat. Die gaat er aan, zo gauw mogelijk, wordt de mond gesnoerd, belachelijk gemaakt. Zo iemand draait de wereld, onze wereld om en het zijn er heel wat die dat zullen voorkomen.
Iemand die vrede voorstaat, die toenadering zoekt, hand en hart open. Die past al helemaal niet in onze wereld. We hebben politie en M.E, en een leger en strafwetten. Die brengen misschien wel geen vrede, maar houden het wel stil.
Een koning met dit soort idealen kunnen we ons niet voorstellen en zo weinig als een koning in onze tijd past , past zo’n koning in onze tijd.
Als zeevarende natie zijn wij meer vertrouwd met het gezag van een kapitein op een schip. De kapitein heeft grote bevoegdheden. Hij is op zijn schip ambtenaar van de burgerlijke stand, politie, burgemeester, maar vooral degene die voor het hele schip beslissingen neemt. Als de stuurman af wil wijken van de normale vaarcours gaat hij met zijn advies naar de kapitein en die neemt de beslissing. Voor beslissingen over laden en lossen, maatregelen bij storm en alle andere gewichtige besluiten komen de scheepslieden bij de kapitein.
Misschien ligt op deze dag van Christus Koning de vraag nog meer voor de hand: Wie is de kapitein onder wiens gezag wij de levenszeer bevaren? Aanvaarden wij de koers die Hij heeft uitgezet, op het kompas van zijn idealen, die van een koning die niet van deze wereld is?
De aanbeveling van vandaag is: Laat Jezus Christus kapitein op ons levensschip zijn. Het zijn woelige baren, vaak tegen de stroom in, zoals vanouds in de tijd van de koningen. Toch geeft Hij de beste koers om veilig thuis te komen.