Christus Koning C

Vorige week stond er in de krant een bericht dat enkele Nederlandse europarlementariërs voorgesteld hadden om de Nederlandse ambassade in het Vaticaan op te heffen. Ze drongen er bij het kabinet op aan om het Vaticaan niet langer als onafhankelijke staat te beschouwen maar de Rooms Katholieke Kerk alleen te zien als een van de wereldgodsdiensten. Ik ben het helemaal eens met het standpunt van die europarlementariërs. Het is misschien een beetje vloeken in de kerk,’ maar dat het hoofd van de katholieke kerk, de paus, ook staatshoofd is, ook al is het Vaticaan dan maar een miniatuurstaatje, dat heeft niets te maken met de boodschap van het evangelie. Dat de organisatie van de kerk functioneert als een politieke macht, met ambassadeurs over en weer, is in mijn ogen nooit de bedoeling geweest van de stichter van de kerk, Jezus van Nazaret.
Deze politieke status van de kerk is een overblijfsel van de middeleeuwen, een situatie die al vroeg ontstaan is door de omstandigheid dat het Europa van toen politiek en maatschappelijk een chaos was en de kerkleiders, paus en bisschoppen ongeveer de enigen waren die nog gezag hadden. Nou, aan dat gezag hebben zij zich vastgeklampt en het nooit meer losgelaten.
En de middeleeuwse toestanden horen bij de zwarte bladzijden in de geschiedenis van de kerk van Jezus Christus. Daarmee vergeleken is er veel ten goede veranderd. En niemand kan ontkennen dat de kerk met haar diplomatieke activiteiten best heeft bijgedragen aan vrede en gerechtigheid in de wereld. Tegelijk heeft die politieke invloed de kerk veel schade toegebracht en haar geloofswaardigheid in diskrediet gebracht.
Het evangelie van vandaag onderstreept heel treffend dat Jezus’ boodschap over het koninkrijk van God niets maar dan ook helemaal niets te maken heeft met aardse koninkrijken, met politieke macht. Jezus staat tegenover Pilatus: de machteloze tegenover de machtighebber. En dat beeld zou wat meer terug te vinden moeten zijn in de kerk van vandaag die nu drager is van Jezus’ boodschap. Ik denk dat je mag zeggen: wil de rooms katholieke kerk toekomst hebben, wil ze echt getuigenis afleggen van Jezus’ idealen, dan moet zij veel meer aan de kant van de machtelozen gaan staan en niet heulen met de machthebbers, met de politieke machten. Dan moet die kerk ondubbelzinnig partij kiezen voor de armen en de onderdrukten in de wereld en niet zelf op de stoel van de machtigen gaan zitten. Kerkleiders zitten zich te vaak druk te maken over allerlei regels en leerstellingen waar ieder zich aan te houden heeft, maar die kerk weet niet te inspireren, naar die kerk wordt steeds minder geluisterd. Of condooms uitdelen in Afrika om de ziekte Aids te bestrijden wel of niet mag, of priesters wel of niet mogen trouwen, of vrouwen wel of niet priester kunnen worden, het zijn discussiepunten in de kerk van vandaag, maar de meeste mensen hebben daar geen boodschap meer aan. Het zijn historisch gegroeide standpunten in de kerk, maar als zodanig hebben ze weinig of niets te maken met Jezus’ boodschap. De tekening op de voorkant van het boekje, die komt uit Latijns Amerika, die geeft heel duidelijk aan wat voor soort koning Jezus was. Hij staat voor Pilatus, de machthebber, met zijn dubbelhartigheid staat hij symbool voor alle macht in de wereld. Jezus is gebonden, symbool voor alle gevangenen van politieke, economische of maatschappelijke machten en systemen. De banken op de achtergrond onderstrepen de macht van het geld die juist in de wereld van vandaag zoveel slachtoffers maakt.
In zijn actieve leven heeft Jezus steeds gekozen voor de underdog, voor de machteloze, de zieke, gehandicapte, de verschoppeling. Juist zoals zoveel machtelozen heeft hij het onderspit moeten delven tegenover de machthebbers die hem als een bedreiging zagen. Wil de kerk van nu echt recht doen aan Jezus’ idealen, dan moet zij ervoor zorgen dat zij in de wereld van vandaag, niet aan de kant van de machthebbers staat, dat zij ook alle schijn vermijdt aan die kant te staan. Onze kerk is pas echt de kerk van Jezus als zij aan de kant van de machtelozen staat en dat ook op alle gebied duidelijk maakt. Maar laten we wel bedenken: dat geldt niet alleen voor de kerkorganisatie, voor de kerkleiders, maar evenzeer voor ieder van ons, als we onszelf tenminste willen zien als christenen, als volgelingen en getuigen van die Jezus van Nazaret.