Jezus is profeet
Hoe vlug kan het niet veranderen? Jezus wordt door zijn dorpsgenoten positief onthaald. Maar al vlug slaat de sfeer om. Zo staat er: ‘Ze dreven Jezus tot aan de rand van de berg waarop de stad gebouwd was, om hem in de afgrond te duwen. Maar midden tussen hen ging Hij zijn eigen weg.’
Hier wordt een vorm van executie beschreven. Het gaat om een doodvonnis dat door de hele gemeenschap wordt uitgevoerd. De mensen, de inwoners van Nazaret, vormen een dichte haag. Langzaam maar onverbiddelijk wordt de veroordeelde vooruit geduwd, tot aan, en tenslotte over, de rand van de afgrond. Op die manier was niemand individueel schuldig aan de dood van de man of vrouw om wie het ging. Het was een gemeenschappelijke actie om iemand uit te stoten, uit de gemeenschap en uit het leven.
Maar bij Jezus is dat niet gelukt. De evangelist geeft geen uitleg. Hij constateert alleen maar dat Jezus tussen de mensen doorging en zijn eigen weg voortzette. Het wordt aan de verbeelding overgelaten of de inwoners van Nazaret misschien toch niet zo eensgezind waren. Of dat van Jezus een zo’n sterk gezag uitging dat ze niet anders durfden dan hem door te laten.
Maar dat is vandaag niet het hoofdthema. Men zou de twee lezingen kunnen samenvatten in één zinnetje: Jezus was een profeet.
In de eerste lezing wordt hij vergeleken Jeremia. Over die profeet worden twee dingen gezegd: ten eerste, dat hij door God geroepen is; ten tweede, dat God hem beschermt. Daarmee wordt ook gezegd dat de profeten heel dikwijls tegenstand ontmoeten.
Het woord ‘profeet’ heeft in onze taal eerder de betekenis van iemand die voorspellingen doet, die de toekomst kent. Maar in de bijbel is de rol van profeet een andere. Profeten worden geroepen door God om de mensen terug te brengen naar de ware weg van het geloof. Profeten treden op in tijden van verwarring. Hun oproep is tegelijk een kritiek op bestaande toestanden. Vandaar dat ze veel tegenstand ontmoeten, som zelfs met de dood bedreigd worden.
De weerstand die een profeet ontmoet, begint er mee dat men naar hem niet wil luisteren. Jezus zegt het ook: ‘Geen profeet wordt aanvaard in zijn eigen vaderstad.’ Met andere woorden, daar waar Jezus thuis is, daar waar hij normaal op spontane sympathie zou mogen rekenen, ook daar wordt hij geweerd.
Twee bedenkingen hierbij:
1e) In hoeverre luisteren wij naar Jezus? Wij horen wel wat er in het evangelie staat, maar in hoeverre laten wij er ons door raken? Wij horen wel wat er in het evangelie staat, maar in hoeverre zijn wij geneigd om te denken dat deze teksten en verhalen over ‘anderen’ gaan, en dus niet bedoeld zijn voor ons?
Zijn wij, zoals de mensen van Nazaret, alleen maar geïnteresseerd in wat ons aanbelangt, wat wij graag willen horen? Het evangelie mag er best zijn! Maar alleen dan als het ons goed uitkomt?
2e) Waar gebeurt Gods heil?
Jezus haalt twee voorbeelden aan. Het eerste is het broodwonder van Elia bij de weduwe van Sarepta. Het tweede wonder gebeurt door toedoen van Elisa waardoor Naäman van zijn melaatsheid wordt genezen. Zowel de weduwe als de Syriër Naäman behoorden niet tot het volk van Israël, het uitverkoren volk. Hiermee geeft Jezus duidelijk te kennen dat zijn bevrijdende boodschap er niet enkel is voor eigen volk, maar voor iedereen. Vandaar de vraag: hoe gaan wij om met Jezus’ boodschap? Bijv. hoe staan wij tegenover ex-gevangenen, allochtonen, iemand uit de familie of de buurt die we niet kunnen luchten?
Geloven in God stopt nooit bij jezelf, laat staan dat je er voordeel kunt uit halen. Gods liefde zet ons op weg om mensen, hoe die mensen ook zijn, te laten ervaren dat ze bemind worden.
Of je nu van Nazaret bent of van Varsenare: Jezus roept de mensen op, ook ons, om erin te geloven, om Hem te geloven, dat er altijd en overal nieuw leven mogelijk is voor alle mensen.
Daar waar mensen elkaar vertrouwen schenken, daar is Gods heil aanwezig.
Het evangelie van vandaag steekt dan ook een hart onder de riem van veel mensen, van de vele medewerkers van de parochie, maar ook van zovele mensen die zich niet parochiaal engageren, maar in stilte zich inzetten voor anderen.