31e zondag door het jaar C - 2004

De laatste stopplaats van Jezus,
vooraleer Hij in Jeruzalem toekwam, was Jericho.
Daar, in Jericho, stelt Jezus een teken
dat ons duidelijk maakt wat zijn zending is:
“Hij is gekomen om te zoeken en te redden
wat verloren was.”

Wat verloren is dat is vandaag Zacheus.
Op het eerste zicht
lijkt Zacheus geslaagd in het leven.
Hij heeft een belangrijke functie en is rijk.
Maar zowel letterlijk als figuurlijk
is Zacheus „klein van gestalte": klein van mentaliteit.

Als hoofdontvanger van de belastingen,
in dienst van de Romeinse bezetter,
collaboreert hij met de bezetter.
Hij is een hebzuchtig en egoïstisch manneke.
Hij steekt geld in zijn eigen zakken.
Hij wordt niet graag gezien
en wordt uitgestoten door de andere joden.

Eigenlijk is Zacheüs niet gelukkig.
Maar diep in zijn hart leeft blijkbaar
een groot verlangen naar iets anders, naar iets meer.
„Zacheüs probeerde te zien wie Jezus was."
Eigenlijk heeft Zacheus iets van ons allemaal:
wij zijn vooral met onszelf bezig,
wij zijn beperkt
en wij weten niet goed weg
met wat er in ons binnenste leeft.
Ook wij voelen soms die diepe heimwee
naar een dieper geluk
van warmte, aanwezigheid en gemeenschap.

Dat diepe verlangen
dat leeft in het hart van Zacheus,
doet hem in de boom klimmen
om te zien wie die Jezus nu eigenlijk is.
En Jezus kijkt hem aan.
Jezus kijkt recht in het hart van Zacheus.

En Jezus ziet niet alléén maar kleinzieligheid
in het hart van Zacheus.
Jezus ziet ook dat diepe verlangen
naar warmte en waardering.
Jezus ziet de schone mens
die Zacheus zou kunnen worden.

“Zacheus, kom vlug naar beneden,
want vandaag moet ik bij u te gast zijn.”,
zegt Jezus.
En Zacheus spurt naar beneden
en ontvangt Hem vol blijdschap in zijn huis:
het wordt een feest met alles erop en eraan.
Maar het wordt méér dan alléén maar een feest:
Jezus biedt Zacheus
zijn vriendschap en zijn waardering aan.

En dat gebaar van Jezus
werpt héél het leven van Zacheus overhoop.
Zacheus opent zijn eigen hart voor Jezus.
De schone mens Zacheus komt te voorschijn.
Hij is niet meer kleinzielig…
Hij is een sympatiek en mooi mens geworden.
Kleinzieligheid en droefheid
hebben plaats gemaakt voor schoonheid en vreugde.

De ontmoeting met Jezus
wordt voor Zacheus een blijde boodschap
van leven, liefde en vreugde.
De ontmoeting met Jezus maakt Zacheus vrij.
Geld en kapitaal zijn plotseling
niet meer het belangrijkste in zijn leven.
Hij vindt zijn hart terug.
Door die ontmoeting met Jezus
komt al het goede
dat in het hart van Zacheüs verborgen ligt,
tot leven.

Goede mensen,
dit evangelie is ook voor ons geschreven.
Ook al zijn wij arme, zwakke en zon­dige mensen,
in het diepste van ons hart
leeft die heimwee naar bekering, naar het goede.

Jezus zoekt wat verloren is.
Voor Hem hoeven wij niet volmaakt te zijn.
Dat verlangen, die heimwee diep in ons hart,
is voldoende om Hem naar ons te doen kijken.
Hij kijkt naar ons uit.
Hij komt op ons toe
en nodigt zichzelf uit in ons hart.
Hij biedt ons zijn waardering,
zijn warmte, zijn aanwezigheid.
Hij roept in ons hart het goede dat er verborgen is,
tot leven.

Het evangelie van vandaag
leert ons twee belangrijke dingen:
namelijk dat God het initiatief neemt
en zich aanbiedt in ons leven.
God wil bij ons te gast zijn.
Wij mogen voor Hem onvolmaakte mensen zijn.
Hij wil in ons hart wonen en ons vergeven.

Hij wil ons hart ontdooien
en het goede in ons tot leven brengen.

En ten tweede
dat wij géén etiketten mogen plakken op mensen.
Dat wij géén mensen mogen opsluiten
in het beeld dat wij van hen hebben.
Voor ons zou Zacheus waarschijnlijk
een bedrieger en een collaborateur gebleven zijn.

Voor Jezus is hij een persoon
met een naam en met een eigen waardigheid.
Jezus plakt géén etiketten.
Hij bekijkt elke mens met de ogen van de liefde.
Als ook wij mensen erin slagen
om anderen te bezien met ogen vol liefde,
dan zullen wij net zoals Zacheus,
andere mensen worden.

Dan zal ook in ons hart het goede tot leven komen.
Dan zullen ook wij, samen met Jezus,
vreugdevolle en liefdevolle
zonen en dochters van God worden.