HOMILIE 29STE ZONDAG DOOR HET JAAR C
Het zijn woelige dagen en weken in de Katholieke Kerk. De hoogste kerkelijke gezagsdragers in Rome en in ons eigen land, schudden aan de boom van onze emoties, emoties die trouwens hoog oplaaien. Eerst hadden we de uitspraak van Rome over IVF, invitro fertilisatie of in de volksmond de proefbuisbaby’s; en dan de uitspraak van onze aartsbisschop Leonard over aids en homosexualiteit.
We hebben in ieder geval collectief een nieuwe term bijgeleerd, nl: “immanente gerechtigheid”. De pers die van godsdienst en religie geen kaas heeft gegeten, en profane taal en religieuze taal door mekaar klutst en maakt er een potje van met ingrediënten die uitsluitend bestaan uit emotionele reacties. Sommigen dienen zelfs klacht in, enz… We kennen allemaal het hele verhaal.
Vandaag zou ik samen met jullie, als jullie daartoe bereid zijn, eens die emotionele toer willen verlaten om met de rede, het verstand hierover eens na te denken temidden van al die heisa.
Ik lag er deze nacht van wakker, van die immanente gerechtigheid, met de lezingen van deze zondag in mijn achterhoofd. Wat is de betekenis voor ons christenen van ‘immanente gerechtigheid’. Als ik de bijbel goed lees dan is er zo iets van Oud Testament en Nieuw Testament. En doorheen die bijbel is er een hele evolutie tot stand gekomen. In het Oud Testament is er een verstaan van immanente gerechtigheid in de zin zoals aartsbisschop Leonard ze uitlegt. Je doet dingen verkeerd en daardoor begint er een soort proces dat leidt tot de dood. Dat zou ‘immanente gerechtigheid’ zijn.
Jezus zelf heeft deze visie doorbroken. Ze vragen Hem bijvoorbeeld over iemand die ziek is: heeft hij of hebben zijn ouders gezondigd? Want de immanente gerechtigheid wil dat er gestraft wordt. En Jezus zegt: geen van beide heeft gezondigd.
Ze brengen hem een overspelige vrouw en er is maar één mogelijkheid volgens de wet van Mozes en dat is ‘stenigen tot ter dood’. Dat is gerechtigheid.
Jezus wil een anders soort gerechtigheid. Want Hij komt opdat wij zouden Leven!
Wat doet Hij dus: Hij geneest de zieke, de blinde de lamme, de dove en Hij zegt uw zonden zijn vergeven. Leef ten volle. Of ga heen en zondig voortaan niet meer, wat zoveel wil zeggen als: Leef; kies voor het leven en niet voor de dood.
Bij Jezus leidt immanente gerechtigheid niet naar de dood, maar Hij buigt die om opdat mensen zouden leven. En op die manier bestrijdt Hij het kwaad.
In het boek Exodus hebben we ook zo iets gehoord vandaag. Amalek is het kwaad en valt zijn oervijand Israël aan. Hij valt karavanen aan op een achterbakse, lafhartige manier van langs achteren, daar waar de zwakken, de weerlozen, de kinderen, de vrouwen zich vermoeid voortslepen. Ze worden afgeslacht. Dit is een onbeschrijfelijk onrecht, maar dat bestrijd je niet met tegengeweld.
Mozes heeft een intens verlangen naar gerechtigheid. Mozes strekt zijn armen in de lucht. Laat hij de moed zakken, dan zakken ook zijn armen en krijgt het kwaad weer de overmacht. Maar het is niet eenvoudig om in uitzichtloze situaties de armen gestrekt te houden. Zonder hulp van anderen gaat het niet. Je hebt helpers nodig die een steen voor je halen om te rusten en die je armen ondersteunen.
In het evangelie gaat het over de onrechtvaardige rechter. Hij wil geen recht verschaffen. Maar de weduwe geeft niet op en blijft met uitgestrekte armen, roepen om recht. Uiteindelijk krijgt ze het.
Morgen (vandaag) is het Werelddag van het verzet tegen extreme armoede. Ontelbare mensen streven naar méér gerechtigheid en met uitgestrekte armen komen ze op voor al wie die het wraakroepende onrecht van armoede moeten beleven. Hebben ze gezondigd? Is het een gevolg van een immanente gerechtigheid? NEEN. Het is gewoon een schending van de Rechten van de Mens.
De Werelddag van Verzet tegen extreme armoede is een oproep om te blijven verlangen naar en biddend te blijven aandringen. Het is naar ons toe een oproep om al diegenen die zich daar met hun leven voor inzetten te blijven steunen. Zodat ze de armen niet laten zakken en de strijd tegen onrecht verliezen. Maar dat Gods Rijk mag komen en dat vrede en gerechtigheid mogen zegevieren. AMEN.