Omkering van rijkdom en armoede (2007)

C-cyclus · Tijd door het jaar · 26e zondag · groen

Rijkdom en armoede vormen reeds van oudsher een probleem. Rijkdom op zichzelf is al een probleem, zo ook armoede, en de verhouding tussen beide vormt nog het grootste probleem. Mensen weten niet hoe omgaan met rijkdom en armoede. Ze doen onzinnige dingen, sluiten zich op in zichzelf, in hun eigen wereldje. Rijkdom en armoede jaagt mensen uit elkaar, zet mensen tegen elkaar op, richt muren op tussen mensen en gemeenschappen. Iedere dag bijna wordt ons dit probleem voor de voeten geworpen, langs diverse media; vaak worden we er ook persoonlijk mee geconfronteerd. Die schrijnende kloof tussen rijk en arm, arm en rijk, lokt allerlei reacties uit. Bij de een leidt het tot ontgoocheling, ontmoediging, verbittering; bij de ander roept het heel wat frustraties op.

De woorddienst van deze zondagsviering gaat eveneens over rijken en armen.
In de eerste lezing trekt de profeet Amos radicaal partij voor de armen. Hij geeft er de rijken duchtig van langs. We horen hem donderen: Wee diegenen die zelfingenomen luieren op hun ivoren bedden en zich niet bekommeren om anderen. Wacht maar, zegt Amos, straks is het gedaan met feesten en ga je als eersten de ballingschap in. Amos geeft die welgestelden op hun donder, niet omdat ze rijk zijn, maar omdat ze geen oog hebben voor de ellende van anderen. Rijken zijn vaak blind voor de anderen en bovendien nog doof ook. Ze zijn doof voor de waarschuwing van de profeet. Want Amos komt uit het zuiden, maar treedt op in het noorden, en de mensen uit het noorden keken met minachting neer op die van het zuiden. Waar moeit die man zich mee? Zeggen ze. Amos, go home! Zet daar de boel op stelten. Rijken zijn blind voor anderen en doof voor een ander geluid dan dat van henzelf.

In het evangelie weerklinkt een zelfde boodschap, zij het op een andere manier gebracht. Lucas vertelt de overbekende parabel van Jezus over de rijke vrek en de arme Lazarus. Het is een parabel vol tegenstellingen en omkeringen, zoals we die vaak in het evangelie aantreffen:\

  • laatsten zullen eersten zijn en eersten laatsten;\
  • wie zich verheft zal vernederd worden en wie zich vernedert zal verheven worden;\
  • wie zijn leven redt, zal het verliezen en wie zijn leven verliest, zal het vinden.

    Meer speciaal is deze parabel een illustratie van de tegenstelling tussen rijk en arm zoals die wordt verwoord in de zaligsprekingen:

Zoeken in Preken Online