25e zondag door het jaar C - 2007

Over een paar weken is het 4 oktober, Werelddierendag.
En wellicht weet u wel dat die dag genoemd is naar de sterfdag van de heilige Franciskus, die aardige heilige die praatte met de wolven en de vogels.
Een hele wonderlijke man die leefde rond het jaar 1200.
Hij was zoon van een rijke lakenkoopman en had veel met bezittingen en geld te maken.
Maar hij koos een andere weg.
Juist in een tijd waarin het geldverkeer steeds belangrijker werd, en niet meer grond maar geld het teken was van rijkdom en macht, keert hij zich juist tegen dat geld.
Voor zijn volgelingen, de kloosterlingen die wij fransiscanen noemde, gaf zelfs in zijn regel mee: Ik beveel u uitdrukkelijk dat jullie op geen enkele wijze muntstukken of geldswaarden aannemen, noch zelf, noch voor derden.'\ Franciscus' volgelingen moesten arm zijn, zonder geld, net zoals Jezus geen steen had om zijn hoofd op te laten rusten.\ Zoals door de eeuwen heen altijd de oproep geklonken heeft om je geld weg te doen en te leven in eenvoud en de gulheid van anderen.\ Heel veel christenen hebben een nogal dubbele houding ten opzichte van geld.\ We roepen heel vlot Geld maakt niet gelukkig’, hebben een mengeling van bewondering en minachting voor degenen die echt rijk, want hoe eerlijk is ie er aan gekomen, en vinden een klein eenvoudig kerkje meer beantwoorden aan de bedoelingen van Jezus.
De missionarissen en kloosterlingen die met heel weinig door het leven gaan bewonderen we, en tegelijk vinden we ze ook een beetje gek.
En als je af en toe geconfronteerd wordt met de armoede, soms pure ellende in andere landen, nog niet eens zo heel ver weg, kun je je ook schuldig voelen, met geld, hoe gering ook, altijd beter hier dan daar.
Geld is noodzakelijk, het doet de wereld draaien, het betekent bestaanszekerheid, maar we vinden het soms zo moeilijk te rijmen met de woorden uit het evangelie.
Zoals vandaag.
Een heel vreemd verhaal en ik kan u best zeggen dat ik er niet zo goed raad mee wist.
Een verhaal over een rentmeester die niet zo goed voor zijn zaakjes gezorgd heeft.
Hij heeft het bezit van een ander in beheer gekregen om er voor te zorgen alsof het van hem zelf was, maar hij faalt.
Hij verlaagt de schuldbekentenissen van zijn heer om bij zijn schuldenaars in een goed blaadje te komen.
En dat wordt ook nog geprezen door de eigenaar!
Hij wordt twee keer beduveld!
Een vreemde zaak; Jezus zal dit soort verhaaltjes toch niet vertellen om aan te sporen het bezit van een ander zo veel mogelijk te misbruiken.
Een vreemd verhaal.
Een rentmeester in Jezus’ tijd had vaak geen vast loon.
Hij was een zetbaas die er zelf maar voor moest zorgen dat hij loon kreeg voor het werk dat hij deed.
Vaak werd dan een gedeelte van de pacht van een land aan de rentmeester gegeven, een soort rente.
Maar aangezien rente innen voor Joden verboden was werd vaak stiekem tussen de landeigenaar en de rentmeester afgesproken welk deel voor de rentmeester was, en was de pacht die betaald moest worden 1 bedrag.
Nu de rentmeester ontslagen wordt probeert hij bij de pachters in een goed blaadje te komen.
Hij verlaagt de schuldbekentenis door het loon, de rente, die hij normaal zou krijgen er van af te halen.
Hij benadeeld dus helemaal niet de landeigenaar en al helemaal niet de pachters; door van 100 vaten olie er 50 te maken en van 100 maten tarwe 80, ziet hij af van zijn eigen aandeel.
Dat kan de landeigenaar waarderen; oke, je hebt de boel beduveld, maar je hebt er goed over nagedacht wat je er nog aan kunt redden en je bent ook bereid om daar zelf voor in het stof te kruipen.
Door er in het begin zelf niet beter van te worden hoopt de rentmeester op iets beters, maar dan wel later.
`Maak je vrienden met de onrechtvaardige mammon.’
Als je je alleen maar laat leiden door het geld, als je in de ban bent van de Mammon, geldduivel, dan is het mis met je, en dan staat je weg haaks op die van Jezus en zijn rijk.
Maar overwin je de Mammon, door er juist iets goeds mee te doen, door anderen, maar ook een gemeenschap te laten delen in jouw bezit, dan is geld iets dat een wereld kan opbouwen.
Daar is verstand voor nodig, voorzichtigheid en ook een ideaal op een betere wereld.
Dat waardeert de landeigenaar in de rentmeester.
Als wij dat doen, dan zijn de kinderen van de wereld, de rentmeesters van onze tijd, als kinderen van het licht.