Beste Lezer/es,
Jammer dat ik zo weinig connecties heb, anders zou ik zeker aan een schaapherder kunnen vragen wat hij vindt van het verhaal van de goede herder: is het een kwestie van geld als je één verloren schaap gaat zoeken en daar de 99 anderen voor in de wildernis achter laat, of zou het toch om een andere waarde gaan, b.v. medelijden met dat schaap dat het het niet zal redden op zijn eentje? Ik verwacht dat iemand die in-hart-en-ziel herder is, zou zeggen: “Natuurlijk zou ik dat arme ding niet achter kunnen laten. Het hoort er ook bij.” Ik ken daar wel iets van terug: Avonds willen mij twee katten altijd even naar buiten. Tegen het donker zijn ze weer terug. Soms komt er een aan de deur en draait zich weer om en verdwijnt. “Nou, dan moet hij het zelf maar weten”, denk ik dan. Maar voor ik in bed stap ga ik toch nog even kijken of hij binnen wil komen.
Wat mij bijzonder treft in de drie verhalen uit het evangelie, het verloren schaap, het verloren muntstuk en de verloren zoon, is het samengaan van verlies, terugvinden en vreugde, ja zelfs anderen vragen om in de vreugde te delen, en feest vieren. Niks verwijten of namen geven.
De krant herinnerde mij aan de Pius X, (1835-1914) die paus was van 1903-1914, een paar jaar geleden heilig verklaard. Precies 100 jaar geleden vaardigde hij een encycliek uit die een heksenjacht begon tegen alle nieuwe denken op het gebied van theologie, filosofie en veel andere wetenschappen, tegen democratie, tegen tolerantie. Hij zag alleen maar atheïsme, zedenverval, en van alle kanten samenzweringen tegen de kerk. Onfeilbare Waarheid en goddelijke Openbaring vielen samen. Wie er vragen over stelde was fout en deugde niet. Dat was 100 jaar geleden. Nu, 100 jaar later, is veel daarvan vergeten. maar niet alles. De wereld deugt nog steeds niets. De Waarheid is nog steeds een exclusieve bron voor ons geloof en weten. En het feit dat we er met mannen èn vrouwen zijn, met alle gevolgen daarvan, kan nog altijd niet van harte geaccepteerd worden.
Wat mij opvalt: er wordt gehamerd op verlies van waarden, op ongeloof en op zedenverwildering. Maar zelden horen we over het samengaan van verlies, terugvinden en vreugde. Wel over waarheid en nog eens waarheid, maar niet over barmhartigheid, niet over vreugde. Heeft de Kerk niet eerder trekken van de oudste zoon, de broer van de verloren zoon dan van de herder, die zijn verloren schaap zocht, de vrouw die haar huis onderste boven zette om die munt te vinden en de vader die vol medelijden stond uit te kijken naar zijn jongste zoon?
Dat thema, driemaal herhaald in het evangelie: zoeken, vinden en vreugde, horen wij niet meer, of nog niet, van “boven af”.
Anders gezegd: barmhartigheid, compassie en vreugde, dat zijn namen van het schaap dat wij in onze tijd kwijt zijn en dat we samen weer moet proberen terug te vinden. Ons laten aansteken en inspireren door de twee handen die de aarde vasthouden is een goed begin. Daar zien we compassie en vreugde samen aan het werk. En dat is het wat we zelf zullen voelen als we op onze manier als goede herder op zoek gaan naar het schaap.