Hallo allemaal,
Barmhartigheid heeft in de politiek maar een onooglijk plekje. Daar is hardheid en meedogenloosheid gevraagd, vooral tegenover politieke “vrienden”. Alleen daardoor heb je succes en kan je een politieke carrière uitbouwen. Om echter gelukkig en tevreden te kunnen in ons dagelijkse aardse leven, schrijft Jezus iets heel anders voor. Voor Hem is barmhartigheid de eerste vereiste daartoe. Als voorbeeld geeft Hij de parabel van de barmhartige Samaritaan. Die vreemdeling, die daarenboven ook nog een vreemde Godsdienst belijdt, helpt en verzorgt een voor hem totaal onbekende, en toont zich barmhartig. Hij kan gelukkig en tevreden en met veel gemoedsrust de toekomst tegemoet gaan. (15e zondag)
Als je een huis wil bouwen en er zomaar op los metst, zonder een plan te raadplegen of zonder zelfs een plan te hebben, dan zal er van dat huis niet veel in huis komen. We moeten regelmatig stoppen, het geheel vanop enige afstand bekijken, controleren of alles volgens plan is gemaakt, overleggen wat nu het eerste is wat gedaan moet worden en dan verder doen. Jezus zet ons in het evangelie aan om juist dat te doen. Hij breekt Martha niet af omdat ze niet met haar werk kan stoppen vooraleer alles in orde is. Maar Hij zegt wel dat Maria een betere keuze heeft gemaakt door het werk even te laten liggen en iets voor haar geestelijk welzijn te doen (naar Hem luisteren). Ook voor ons is dat cruciaal: Af en toe even stoppen met onze (te) drukke bezigheden. Onze resultaten vanop afstand bekijken. Overleggen wat het volgende is wat moet worden gedaan, en kijken of het in ons levensplan past.Dan wordt het gebouw van ons leven een goed bewoonbaar thuis. (16e zondag)
Het onze Vader uit het Evangelie van Lucas is veel korter dan wat we bij Mattheus lezen of hoe we het dagelijks zelf bidden. En dan vragen we ons natuurlijk af hoe dat komt, en welke woorden Jezus destijds werkelijk aan zijn leerlingen heeft gegeven waarmee ze zich tot de hemelse Vader konden wenden (17e zondag)
Prettige verlofperiode
Frank Theré
15e zondag door het jaar Cyclus C Lucas 10,25-37
Barmhartigheid, de sleutel naar geluk!
Beste vrienden,
Een journalist vertelde dat hij aan de vroegere Amerikaanse senator Hubert Humphrey tijdens een persconferentie ooit had gevraagd hoeveel belang hij hechtte aan barmhartigheid. De senator nam daarop een lang, scherp geslepen potlood met op het uiteinde een gommetje in de hand en zei: “Mijne heren! Kijkt goed naar dit potlood! Barmhartigheid in de politiek is zoals dit potlood. Net zoals het gommetje maar een klein onderdeel is van dit potlood, een onderdeel dat alleen wordt gebruikt wanneer je een fout hebt geschreven, zo wordt barmhartigheid ook alleen maar overwogen wanneer je de zaken niet meer onder controle hebt. Het grootste deel van ons leven bestaat uit strijd; de barmhartigheid is alleen het gommetje. Dat mag dan treurig zijn, mijne heren, maar in de politiek is barmhartigheid maar een zeer klein deel van de strijd.“ Tot zover senator Humphrey en zijn inschatting van de waarde van barmhartigheid in politiek en maatschappij.
Dus: Zalig de hardliners, want alleen zij zullen de top bereiken. Zalig diegenen die hun ellebogen gebruiken, want zij zullen het winnen. Zalig wie geen gewetensbezwaren heeft, want zij zijn zeker van succes. Maar wee de zachten en toegeeflijken, want zij zullen onder de voet worden gelopen. Wee diegenen die geen politieke relaties hebben, want zij zullen buiten spel worden gezet. En wee diegenen die geen resultaten kunnen laten zien, want zij zullen niet worden meegeteld.
Voor senator Humphrey, en voor de meesten in onze westelijke wereld, lijkt dat allemaal heel normaal te zijn. Voor de meeste mensen is het zelfs een goede beschrijving van onze westerse maatschappelijke realiteit. Wie het in onze samenleving wil maken, die moet zich onderwerpen aan deze spelregels. Barmhartigheid is in de moderne maatschappij geen sleutel voor succes!!
Toch logisch dat de boodschap van de Kerk, met die achtergrond voor ogen, bij sommigen zuur opbreekt en de oproep tot barmhartigheid door velen als wereldvreemd en ver van elke realiteit wordt aanzien. Zij beschouwen die oproep maar gewoon weer als een vrome wens. Wie barmhartigheid preekt ontkent volgens hen de hardheid van de concurrentie en kweekt alleen maar zwakkelingen. Mensen die de realiteit niet aankunnen en dan uiteindelijk tussen de molenstenen van de dwangmatigheid van het dagelijkse leven en hun eigen geweten worden vermalen en uiteindelijk ten ondergaan aan hun eigen idealen.
Zo bekeken lijkt de parabel van de barmhartige Samaritaan, waarmee Jezus de schriftgeleerden van antwoord dient, niet veel te helpen om iemand voor te houden hoe hij zijn leven best en met succes in de hand zou nemen. Maar dat is nu ook juist wat die parabel niet wil. Jezus antwoordt de schriftgeleerden niet op de vraag: hoe word ik succesvol? Die Schriftgeleerde is met een heel andere vraag naar Jezus gekomen. Hij vraagt aan Jezus: “Meester, wat moet ik doen om deel te krijgen aan het eeuwige leven?” of, zoals men vroeger zei “Wat moet ik doen om de eeuwige zaligheid te verdienen?” Wat moet ik doen om zalig, om gelukzalig te worden?
De Schriftgeleerde vraagt Jezus naar geluk, en wel naar een geluk dat geen eendagsvlieg is, naar een geluk dat mensen draagt en waar een mens helemaal in kan opgaan. Een dergelijk geluk, een dergelijke tevredenheid, zou die Schriftgeleerde willen bereiken. Waarschijnlijk heeft hij hierbij inderdaad aan een gelukkig leven na de dood gedacht. Hij vraagt naar het hiernamaals, naar het geluk in een leven na de dood. Maar Jezus denkt aan veel meer.
Wie de boodschap van het Evangelie kent, die weet dat die gelukzaligheid voor Jezus nooit alleen iets voor het hiernamaals is. Wanneer er iemand komt en aan Jezus vraagt hoe hij een dergelijk geluk kan bereiken, dan zal Jezus hem nooit afschepen met de boodschap: Hier eigenlijk niet, maar troost u, ooit, in het hiernamaals, daar zult ge gelukkig zijn.
Wanneer iemand Jezus naar dat nieuwe leven vraagt, dan zal Die hem er altijd op wijzen dat dat nieuwe leven reeds begonnen is, dat hij dat leven nu reeds leeft, een leven waarvan de kwaliteit zich nu reeds kan beginnen ontvouwen.
En wat ik moet doen, opdat dat leven zich nu reeds kan ontvouwen en ik de kwaliteit van dat leven ook nu reeds kan ervaren. Wat ik moet doen om mijn leven tot een gelukt en gelukzalig leven om te vormen; wat ik moet doen om het geluk te vinden, om gelukkig en tevreden te zijn, dat is de vraag van de Schriftgeleerde waar Jezus op antwoordt.
En het is een zeer eenvoudig antwoord, kort en zeer precies. Wees barmhartig! Leef een leven met open ogen, met open hart en met een open hand voor andere mensen. En wees gerust, het zal een gelukkig leven worden, een leven dat gekenmerkt zal zijn door een nooit aflatend geluk.
Ik ben er zeker van dat van alle personen die in Jezus’ parabel voorkomen, de Samaritaan s ’avonds de gelukkigste en de meest tevreden zal zijn geweest. Want de weg van de barmhartigheid, die hij heeft gekozen, is de weg die naar geluk en tevredenheid voert.
De weg die senator Humphrey daarentegen heeft gekozen, die leidt waarschijnlijk zekerder en sneller naar succes en rijkdom. En vermoedelijk sprak die senator ook uit eigen ervaring en heeft hij die weg ook genomen. Ik ken hem niet en ik weet ook niet waar en hoe hij heeft geleefd. Maar ik ben er tamelijk zeker van dat in zijn leven geluk en de tevredenheid niet meer waren dan een klein gommetje aan een zeer lang potlood van carrière en succes; het kleinste deeltje van de strijd, van de bijna eeuwige strijd. Amen.