Maria van Bethanië (2004)

Het verhaal van Martha en Maria volgt aanstonds op de parabel van de Barmhartige Samaritaan (vorige zondag: over de dienst aan de naaste) als bijsturing of verdieping hiervan. Het is typisch voor Lucas dat een verhaal met een mannelijke hoofdpersonage vaak gevolgd wordt door een verhaal met een vrouw als hoofdfiguur: zo wordt de boodschap aan Zacharias gevolgd door de boodsch. aan Maria (1,5 - 26,8), de herder die het verloren schaap terugvindt, door de vrouw die haar muntstuk terugvind (15, 1 - 8), de man die een mosterdzaadje zaaide, door de vr. die bloem met gist verwerkte (13,18 - 21).\
Jezus is vandaag te gast bij bevriende mensen: Lazarus en zijn twee zussen, te Bethanië (op wandelafstand van Jeruzalem). Bij Joh.11,5 lezen we: “Jezus hield van Martha, van haar zuster en van Lazarus.” Hij was met dat gezin vertrouwd, en Hij was er herhaaldelijk aanwezig kort voor zijn lijden en sterven. - We krijgen vandaag het mooie tafereel: (a) MARTHA, de bedrijvige vrouw die aanstonds doet denken aan de sterke vrouw v.h. boek der Spreuken, maar overdadig en nerveus bezig met de bereiding van de maaltijd: voor haar is van belang de maaltijd voor de gast; (b) en MARIA, die de houding aanneemt van de leerling (ongewoon: vrouwen zaten nooit als leerling aan de voeten van een rabbi), bewijst relatiebekwaamheid, ze beleeft de gastvrijheid tegenover het woord van de gast, voor haar is belangrijk de gast van de maaltijd.

Een vraag is: Wat zou Maria in dat gesprek in de living op zulke uitzonderlijke wijze geboeid en geketend hebben (zoals iemand die van de TV-buis niet weg te slaan is). Zij was blijkbaar niet altijd zo. Haar inactiviteit verbaasde haar zuster. Het evangelie zegt niets over die inhoud. Toch wil ik me graag aansluiten bij deze schriftkenners die de inhoud menen te mogen vermoeden. Dit verhaal doet zich voor in de laatste fase van Jezus’ tocht naar Jeruzalem, waar zijn leven zal worden voltooid in dood en verrijzenis. Aan zijn vertrouwelingen had Hij kort voordien daarover herhaaldelijk gesproken (Lc 9, 22, 44). Hij is nu op zijn voltooiing afgestemd. En het valt op dat juist Maria een tijdje later (6 dagen voor Pasen), opnieuw te Bethanië, terwijl alweer Martha bediende, kostbare nardusbalsem over Jezus uitgoot, waarop Jezus zei: “Laat haar begaan. Dit deed ze met het oog op mijn begrafenis…” (Joh.12, 7; Mt 26, 12), " zij heeft mijn lichaam op voorhand al gezalfd…" (Mc 14,8). Maria mocht reeds leven in het perspectief van dat geheim, dat eens de kern zou worden van de verkondiging en van ons credo. Fascinerend voor haar!
De luisterende houding van Maria is een fundamentele bijbelse houding. Het biddend luisteren maakt de mens harmonisch en één. Dat luisteren maakt het hart klaar om juist te handelen, zoveel te meer als het Woord de centrale boodschap draagt. De confrontatie met het diepste geheim v. Jezus doet ons anders leven en werken. Het doet denken aan wat Jezus over zijn Moeder zei: “Veeleer zalig zij die Gods Woord beluisteren en het tot leven brengen” (Lc 11, 28). In iedereen v. ons leven Maria en Martha naast elkaar. Jezus verwijt niet aan Martha dat ze werkt. Hij hekelt de overdreven zorg, de drukte, de gejaagdheid en de nervositeit waarmede ze bezig is, en waarbij ze zichzelf verliest aan de voorrang van voorbijgaande dingen. Had Hij niet al eerder gezegd: " De mens leeft niet van brood alleen …" (Lc 4,4), en: " Wees niet bezorgd voor uw leven, wat ge zult eten…" (Lc 12,22)? En elders nog wees Hij degenen af die “gaandeweg door de zorgen, de rijkdom en de genoegens van het leven verstikt raken " (Lc 8, 14). Jezus zegt: “Maria heeft het beste deel verkozen”(letterlijk: het enig goede deel). Het enige dat noodzakelijk is. Niet de actie wordt veroordeeld, maar de actie die niet vanuit gebed en schouwing geboren wordt. De mens vergeet af te dalen in zijn hart, waar hij één moet worden. “Het werk moet van binnenuit gedragen worden” ( Dom Louf).

* Wij leven in een tijd van activisme en agitatie. Nooit was stress zo groot. Wij plannen heel veel, maar vergeten onze initiatieven te toetsen aan wat God denkt en ziet. We willen soms een gemeenschap, een kerk maken naar onze maatstaven. Onbewust verzeilen we in een humanistisch horizontalisme. We hollen de boodschap uit naar eigen smaak, en meteen ook de mens zelf. En als we niet lukken, verliezen we geloof en vertrouwen. We moeten eerst gaan zitten aan de voeten v.d. Heer, zoals Maria. In het luisterend bidden rijpt de liefde, groeit innerlijke vrede, krijgt ons werk zijn juiste oriëntering en zijn kracht, en halen we de ware efficiëntie volgens de droom van God.