Witte Donderdag : 5 april 2012
Preek: Jean Verheyen. Diaken – Mol-Gompel.
Vorige zondag, Palmzondag, hebben we het hele passieverhaal mogen beluisteren.
Ik stel me al jaren de vraag of Palmzondag nu een feestdag is of niet.
De evangelielezing bij de palmwijding vertelt van een blijde intocht in Jeruzalem.
Mensen juichen, zijn blij. Hosanna, geprezen zij de Heer!
Dan denk ik: ja, Palmzondag is een feestdag.
Maar tijdens de eucharistieviering zelf aanhoor ik als evangelielezing het ganse passieverhaal.
Ik wordt er geconfronteerd met elementen van verraad, kwaadsprekerij, leugens, corruptie in justitie enz. Tot afsluiting een veroordeling waar ik, als nuchtere, zakelijke mens, vragen bij heb. En er is op Palmzondag geen happy end aan het einde van het evangelie.
Jezus wordt in een graf gelegd. Einde verhaal op Palmzondag.
Een feestdag ? Ik weet het niet.
De drie daaropvolgende dagen verlopen naar mijn aanvoelen ook in mineur.
Er heerst precies een akelige stilte, die dagen.
En dan is er plots Witte Donderdag.
Is het geen eigenaardige situatie om in de loop van de Goede of Heilige Week, - waar wij geleerd hebben deze in soberheid, extra stilte, bezinning en gebed door te brengen, een echte feestdag te voorzien ? Of is Witte Donderdag geen feestdag ?
Van zodra Jahweh de mens, naar zijn eigen beeld en gelijkenis, op aarde levensruimte gaf, heeft Hij hem ook de verantwoordelijkheid gegeven ook scheppend om te gaan met de rijkdommen van die aarde. Scheppend om te gaan met bloemen, planten en dieren, maar ook met zijn medemensen, om zijn Rijk gestalte te geven, te realiseren.
Maar we kennen de uitspraak : “De geest is sterk, maar het vlees is zwak.”
In de scheppingsvrijheid die God ons gaf, hebben we zowel materieel als spiritueel steken laten vallen. Onze manier van leven is geregeld “bezoedelend” geweest.
In hedendaagse termen spreekt men van een ecologische voetafdruk. Maar men kan evenzeer spreken van een emotionele “voetafdruk”, een relationele “voetafdruk”.
Voetafdruk.
En dan valt de figuur van Jezus mij plots enorm op in de viering van Witte Donderdag.
Blijkbaar was het een gewoonte om de voeten van gasten te wassen, wanneer ze het huis van de gastheer binnengaan.
Elders in het evangelie vinden we het verhaal dat dit bij Jezus niet gebeurd was, maar dat een “zondares” zijn voeten natmaakte met haar tranen.
En vandaag begint Jezus zowaar de voeten van zijn leerlingen te wassen.
Misschien wil Hij hen toen doen aanvoelen dat zij vanaf nu terug met een propere lei mogen verder leven. Hun bezoedelende ‘voetafdruk’, hun bezoedelende manier van leven wordt hier vergeven.
Vertrek later van hieruit met propere voeten, laat niets “bezoedelend” aan uw voeten kleven.
Dit gebaar is voor mij ook een bijzonder teken van liefde.
Alleen wie liefheeft kan het bezoedelend leven van een ander vergeven.
Wanneer ik de tijd neem om eens terug te kijken naar mijn eigen leven, dan durf ik me de vraag stellen : “Ben ik dat die zo spreek, ben ik dat die zo handelt – of niets doet – ben ik dat echt ?” Ben ik een relationele bezoedelaar ?
Het evangelie van vandaag nodigt mij uit, om mijn voetwassing nederig, deemoedig te beleven.Net zoals Petrus. Ik wordt gewassen en krijg hierdoor mijn ware identiteit terug.
Ik krijg opnieuw de kans scheppend en levengevend in het leven te staan en dat
op zo’n manier, dat ik er zelf, maar ook mijn medemensen – en vermoedelijk ook God – er gelukkiger door worden !?
En weet u, lieve mensen, waarom wij 10 tenen hebben aan onze voeten ?
Omdat iedere teen ons zou herinneren aan wegen die onszelf en anderen kunnen leiden naar geluk.
Er is een teen van oplettendheid. Ik wil leren oplettend door het leven gaan. Ik mis door onoplettendheid zoveel dingen, soms heel eenvoudige, die anderen en mezelf gelukkig kunnen maken.
Er is een teen van ontmoeten. Ik wil leren anderen echt te ontmoeten; toe te laten in mijn hart.
Er is een teen van dankbaarheid. Dankbaarheid is het geheugen van het hart.
Er is een teen van harmonie. In harmonie kunnen leven met zichzelf en met medemensen. Wat een zaligheid!
Zo zijn er nog een teen van kalmte; gezondheid, levensvreugde, van stilte en vertrouwen.
Er is een grote teen van liefde. Zonder grote teen kunnen we niet blijven staan !!
In het ganse evangelieverhaal vindt u ongetwijfeld een parabel of situatie die bij elke teen past.
Met tien propere tenen zie ik het wel zitten om mijn weg naar Pasen, én mijn levensweg daarna vreugdevol maar zeker vertrouwvol en liefdevol verder te zetten.
En dat is een gevoel dat mij vandaag, met Witte Donderdag, feestelijk stemt.
Vandaag geeft Jezus ons al een voorproefje van de liefde die Hij voor heeft.
Als ik dit mag ervaren, dan wil ik graag getuigen : Witte Donderdag is een feestdag!
Een sterker teken, voor wie het nu, vandaag, nog niet zou begrepen hebben dat Hij ons liefheeft, zal Hij ons geven met Pasen: Het Grootste Geloofsfeest!
(PS: Het element van de 10 tenen is gebaseerd op het boek van Alselm Grün: Benedictijnse regels voor een gelukkig leven)