DEMOCRATISCHE BISSCHOPSBENOEMING
De pijn van Judas schrijnt nog na onder Jezus’ leerlingen en vrienden. Wat bezielde hem? Was het hem om het geld te doen? Of wilde hij in een waanzinnig geloof Jezus uitdagen om zich te manifesteren als Messias? Hoe dan ook, de pijn wordt verzacht met de redenering, dat het toch gebeuren moest. Het was voorzegd. Judas kon zijn lot niet ontlopen, net zo min als Jezus. “Maar”, zo roept Petrus voor een gehoor van meer dan honderd leerlingen, “we moeten iemand in zijn plaats benoemen”. De jonge kerk is zich langzamerhand aan het organiseren. Aanvankelijk had men verwacht dat Jezus heel spoedig zou terugkeren, maar nu gaat men zich erop instellen dat niemand tijd en uur kent; dus kerkorganisatie is geboden en daarin speelt het college van de twaalf een grote rol. De jonge kerk is democratisch. Men schrijft een profiel: de opvolger van Judas moet komen uit de kring leerlingen die van meet af aan erbij waren geweest; hij moet kunnen getuigen van de verrijzenis. Hierop worden door de vergadering twee geschikte kandidaten voorgedragen: Jozef Barsabbas met de bijnaam Justus en Mattias. Twee geschikte bisschopskandidaten zijn het, door het volk voorgedragen.\
HET LOT BESLIST
Maar dan gebeurt er iets merkwaardigs: er wordt tussen hen geloot! Op het eerste gezicht lijkt dit loten erg primitief. Loten doe je als je geen keuzes wilt of kunt maken. Kinderen loten erom wie mag beginnen in een spel. Maar zo kies je toch geen bisschop! Van de andere kant: je kunt ook niet zeggen dat er om een bisschop gedobbeld wordt. Want de vergadering zoekt eerst twee geschikte kandidaten uit. Alleen die laatste keuze tussen de twee democratisch aangewezenen voltrekt zich door het lot. Deze handelwijze valt niet uit de lucht. Joodse gelovigen lieten door loting vaker het laatste woord aan God. Bijvoorbeeld toen men een leider zocht en Saul werd aangewezen. Maar ook in de rechtszaal gebeurde het om een schuldige aan te wijzen. Tot de kledij van een joodse priester hoort een orakeltas die rijk versierd met edelstenen en voorzien van de namen van de twaalf stammen wordt gedragen tegen het hart. De loten worden zolang in de tas geschud totdat er een naar buiten valt. Het geloof dat de Almachtige Zijn wil duidelijk kon maken door het lot is dus diep geworteld.\
EINSTEIN
Van Albert Einstein is een uitspraak bekend uit een brief aan een collega natuurkundige. Bij bepaalde experimenten met licht moest verklaard worden waarom lichtdeeltjes op een bepaalde plek belandden. Het voorgestelde antwoord luidde: puur door het toeval. Dat bevredigde Einstein niet en hij schreef: “God dobbelt niet!” Met andere woorden: toeval bestaat niet? Gewoonlijk verstaan wij onder toeval dat iets gebeurt dat net zo goed anders had kunnen gebeuren. Maar had het net zo goed anders kunnen gaan? Of is het zo gegaan als het ging omdat daarvoor voldoenden, zij het onbekende, redenen waren?\
HET NOODLOT
Toen ik drie was kreeg ik difteritis. Veel leeftijdgenootjes niet. Anderen stierven eraan ik niet. Dat gebeurde. We noemen dat het lot. Het kwam wel of niet over ons. Een kind wordt geboren met een handicap. Een vrouw wordt aangereden op een kruispunt. Ingrijpende gebeurtenissen zijn het die we toeval noemen omdat ze redeloos lijken, en die door het lot op onze weg worden gelegd. Een gelovige nu, probeert dit lot te aanvaarden als een opdracht van God. De ouders wijden zich met veel liefde aan de verzorging van hun kind. In wat het lot op hun weg legt verstaan zij een roeping van God. De gewonde die langs de kant van de weg ligt als je passeert is een lot. Je kunt dat negeren en voorgoed iets voelen knagen in je hart, of je kunt het aanvaarden als een uitnodiging. Als ons een ongelukkig lot treft, dan is dat niet Gods wil, het is niet zijn straf, maar de gelovige verstaat er wel een opdracht in, een taak.\
KERK HARDOP
En zo lootten de eerste christenen om een opvolger voor Judas te vinden. Ze deden dat niet onwijs. Nee, ze kozen eerst twee geschikte figuren, maar lieten het laatste woord aan het lot. Dan zal Matthias voor altijd weten dat hij niet door mensen is geroepen maar door de Almachtige. Tot Pinksteren voert het comité “kerk hardop” in navolging van acties in Oostenrijk en Duitsland een handtekeningenactie onder katholieken die hardop willen zeggen dat zij hopen dat er in de toekomst bij bisschopsbenoemingen meer het democratisch model van de handelingen wordt gekozen. Verder pleit het om een opener houding tegenover seksualiteit en gelijke rechten voor de vrouw. Voor wie dit interesseert zijn folders in de sacristie.\
WIE WORDT DE “CAPTAN”?
Lieve kinderen, toen het zondag regende waren Jori en Lidia blij, want ze wilden op zolder gaan spelen. Dan zouden ze nog Dirk en Joep uitnodigen en misschien nog een paar buurtkinderen. Ze wilden Star- track spelen, ruimtevaartuigje. De grote kast op zolder werd een ruimteschip. Waterslangen werden spreekbuizen met aan het uiteinde een trechter. Uit de kist kwamen allerlei vreemde kleren en maskers. Eentje moest de baas zijn van het ruimteschip. De “captan”. Je begrijpt dat wilden ze alle vier wel. Jori was heel goed in het maken van gekke stemmen. Lidia kon goed commanderen. Dirk had veel fantasie en kon nieuwe gevaren bedenken. Maar Joep was al lang niet meer aan de beurt geweest. “Weet je wat”, zei Lidia, “we zullen erom loten”. Dat dezen ze. Want, weet je wat het leuke van loten is: als je loot heeft iedereen evenveel kans om het te worden. Tenminste als je eerlijk loot. Loten geeft alle kinderen een gelijke kans. Je kijkt niet naar wie het grootste of het sterkste is, naar wie de grootste mond heeft of de meeste snoepjes. Bij loten is iedereen gelijk. En daarom, dachten de mensen vroeger, daarom lijkt het bij loten wel, alsof God iemand de beurt geeft, want iedereen heeft evenveel kans.