Bent u een doe-het-zelver in de tuin? Ik ben graag bezig met mijn handen, maar aan de tuin ben ik nooit zoveel toegekomen. En snoeien leek me toch wel een specialisme. Hoe snoei je een druif, of een vijg. Wat doe je met een roos? Onlangs is er in mijn tuin flink huis gehouden, dat moest ook wel, want ondanks de brede tuin, kon ik nog amper van voor naar achteren lopen.
Vandaag horen we in het Evangelie dat God snoeit, God komt naar voren als de grote tuinman. Jezus is de druivenboom en wij zijn de takken. Een druif snoeien is nodig, want alleen aan de nieuwe spruiten komen de vruchten. Jezus noemt dat in het Evangelie “zuiveren”. Elke rank die wel vrucht draagt
zuivert Hij, opdat zij meer vrucht mag dragen. “Gij zijt al rein dank zij het woord dat Ik tot u gesproken heb”.
Het lijkt op die andere vergelijking, als het goud dat in vuur wordt gelouterd (1 Petrus 1,7). Het gaat dan om het zuiver worden om vrucht te dragen.
Is dat geen vreemde vergelijking? Bij snoeien denk je aan weghalen, opruimen, kortwieken, zodat er ruimte komt voor iets nieuws, zodat de energie niet in de verkeerde dingen gaat zitten, zodat er licht en lucht komt voor goede vruchten. Bij zuiveren denk je aan kwaad, onzuiverheid, zonden, onreinheid, dat moet worden weggehaald. Dan denk je eerder aan vergeving, waardoor je hart weer zuiver wordt.
In de vergelijking van de wijnrank, loopt dit door elkaar. Jezus zegt tegen Petrus: “Jullie zijn al rein dank zij het woord dat Ik tot u gesproken heb. Blijft in Mij dan blijf Ik in u.”
Het Evangelie helpt ons om in alle rust naar ons eigen leven te kijken. Wat is er overbodig, overtollig, wat vraagt energie zonder dat het vrucht draagt voor Gods koninkrijk, wat maakt ons denken en doen troebel, onzuiver?
Dat Jezus hierbij over een geestelijk proces spreekt, blijkt uit wat Hij zegt: “Jullie zijn al rein dank zij het woord dat Ik tot u gesproken heb.” Zijn Woord verfrist ons denken, zuivert onze bedoelingen, reinigt ons geweten, geeft richting aan ons verlangen. Zijn Woord voedt en geneest ons geloof. Wanneer wij hier in de Kerk samen komen, zijn Woord horen en zijn Sacrament ontvangen, doet Hij dit werk aan ons.
Maar niet alleen hier, ook in het dagelijks leven merken we regelmatig dat we voor keuzes staan, of dat ons niet de ruimte gelaten wordt om te kiezen, dingen gaan zoals ze gaan. Soms zijn dat pijnlijke omstandigheden, het verlies van een baan, afname van de gezondheid, crisis in het leven.
Jezus nodigt ons uit om juist in die omstandigheden in Hem te blijven. Maar hoe doe je dat, wat bedoelt Hij met “in Hem blijven”?
In Hem blijven betekent met Hem verbonden blijven, niet afhaken, niet losraken van Hem, niet opgeven maar vasthouden, zijn voeding tot je blijven nemen.
Een tak die gesnoeid wordt, verliest vaak vocht, levenskracht. Hij moet dus voldoende tot zich nemen om in leven te blijven. Pas als de wonden genezen zijn, kunnen er nieuwe loten groeien, kunnen er nieuwe vruchten komen. Als hij te weinig levenssappen van de stam krijgt, verdort de tak en sterft af.
Is het nu zo dat God snoeit, doet Hij dat actief? En kun je de grote drama’s in het leven ook zo zien? Ik denk dat we moeten oppassen om alles te interpreteren als snoeien door God. Het kwaad in de wereld bederft heel veel dat oorspronkelijk goed is. Maar Jezus leert ons wel een houding van vertrouwen. Als de bliksem een boom heeft getroffen en een grote tak breekt af, dan is dat niet zomaar snoeien. Maar als de boom zijn levenskracht behoudt, zal hij verder groeien en zal de wond ruimte geven aan nieuw leven.
Wij worden uitgenodigd om met de tuinman mee te werken, en ons voornaamste werk is tweeledig: met Hem verbonden blijven en vrucht dragen, vruchten van eeuwig leven, vruchten die blijven voor de eeuwigheid. Amen.