Een van de studiedagen tijdens het jubeljaar in Caritas/Melle was gewijd aan de adolescent in de psychiatrische praktijk. Dirk de Wachter, diensthoofd systeem en gezinstherapie (UPC Leuven) sprak over (H)echting. Voorbij de ‘evidence’ van ouders en kinderen. Hij toonde een foto van een groot Vlaams gezin. De foto was tientallen jaren geleden genomen. Hij knopte er zijn eerste vaststelling aan vast: “Het Vlaamsche Gezin bestaat niet meer.”
Hij gaf dan een lijst van mogelijke samenstellingen:
Ongehuwd samenwonen;
Eenouder gezin;
Lat Relatie;
Wedersamengesteld gezin;
Bewust ongehuwde moeder;
Alleenstaand gezin;
Gescheiden gezin;
Multicultureel gezin;
Kangoeroe gezin.
En dan een reeks Engelse benamingen: Re -made family; Plurilised family; Patchwork family; Matrix family; Fragmented family; Multiple parenthood; Informal parenthood; Serial marriage.
De maatschappelijk context is veranderd en verandert voortdurend. Het gezin als voorgeschreven sjabloon bestaat niet meer. Toch, aldus de spreker “blijft ditzelfde gezin norm én verlangen.” In het Gentse Forum van december 2008 kwam antropoloog Wauthier de Mahieu, sj aan het woord met het onderwerp Man-Vrouw Traditie op de helling.
Begin maar aan een homilie op deze achtergrond. Wie een huwelijk aangaat, begeeft zich aan een avontuur. Twee mensen, een man en een vrouw, gaan samen door het leven, verschillend op zo veel gebieden, elk met hun verlangen naar eigenheid en verbondenheid. Een spel van twee keien om zich te laten slijpen.
In Taizé komen week na week jongeren voorbij. Tijdens de vakantie zijn gezinnen welkom. Een koppel getuigde er in een werkatelier over huwelijk als roeping. Anne en Johan hadden bij hun huwelijksviering het evangelie gekozen van het vertrouwen. Zij vonden in het verhaal van Jezus over de vogels in de lucht en de leliën op het veld zijn portret en levensprogramma. Het zou hen oriënteren. In de daaropvolgende jaren leerden ze andere evangelieteksten lezen. Na zijn poëtische tekst brengt Matteüs het verhaal van de storm op het meer. Onderweg in het huwelijksbootje, voelen mensen de heftigheid van de wind. In hun fris getuigenis straalde veel vreugde en dank om hun kinderen. Een kind promoveert een man tot vader en een vrouw tot moeder. Zij tonen het wonder van het leven. Ze geven ouders een verantwoordelijkheid en maken hen nederig. “Jouw kinderen zijn jouw kinderen niet.”
De vlam van de liefde flikkert niet altijd even fel. Het is een zware opdracht te leven met je dichtste naaste. Zoveel kleine dingen kunnen conflicten ontlokken. Zeker, wanneer de liefde er niet meer is en de last weegt om elkaar te verdragen en vergiffenis te schenken. Allerlei gedragingen kunnen irriteren en mensen uit elkaar trekken. Irritatie om het al of niet sluiten van een raam; irritatie om een kous die blijft slingeren; irritatie omdat de ene in het midden van de tube tandpasta knijpt en de andere onderaan (Jean-Claude Kaufmann, Agacements, les petites guerres du couple).
Marc en Karin keerden met hun twee kinderen enthousiast terug na een week in Taizé. “Een intense week beleefd. Voor onze kinderen was het een topweek. ‘Mag ik met de vriendinnen naar de kerk?’ Waar hoor je dat vandaag tenzij op die heuvel in Bourgondië! Wij zaten in Olinda en we waren er in totaal met 300 personen. Wij hadden een bezinning over de schepping en we eindigden met Babel. Daar werd de nadruk gelegd op het niet meer luisteren naar mekaar, waardoor mensen naast elkaar leven. De animatoren brachten elke namiddag een stuk uit Genesis ten tonele, zodat de boodschap ook voor de kinderen duidelijk werd. Daarop volgde een uitwisseling met alle leden van het gezin. De ouders, die ’s ochtends al bij elkaar zaten, hadden er nu hun kinderen bij. Een boeiende aanpak.” Marc en Karin zijn gespannen voor wat de Europese jongerenbijeenkomst deze week in Brussel zal teweeg brengen.
De liturgie van de kersttijd leidt naar een kind in de kribbe, naar een vrouw die leven schonk, naar Jozef in zijn zorg om Maria en het kind. Wat zal er van dit kind geworden? Van bij het begin valt de schaduw van het kruis. Jezus gaat zijn eigen weg.
De gemeenschap van La Tibériade (Lavaux-Ste-Anne) draagt zorg voor families, die er op bezinning komen. Ze geven hun een icoon mee van Maria, Jozef en het kind op de vlucht naar Egypte. Het roept de fragiliteit op van zoveel gezinnen. Het is tevens een vraag tot steun en waardering voor mensen die in trouw door het leven gaan.