Beste medechristenen,
Kertsmis is bij uitstek een feest waarbij je wat doet voor anderen. En dat geldt voor alle leeftijden, rangen en standen. Een paar dagen geleden waren achttien kinderen met hun ouders hier in de kerk om te oefenen voor de gezinsmis. Er was een blijde stemming en je zag duidelijk dat ze er plezier in hadden om te mogen voorlezen. De ouders waren hun supporters. Voor de grote wereld was dit gebeuren van geen betekenis, maar voor een kleine kring van mensen van des te groter waarde. Zonder zich er van bewust te zijn, zouden zij dienstbaar zijn in de gezinsvierting voor groot en klein. De kern van het kerstgebeuren is: blij zijn met elkaar en er samen wat moois van proberen te maken in Gods Naam. Dat hoort ook bij het streven van koren of muziekgroepen. Ook zij leveren een bijdrage aan een sfeer waarin vrede en vreugde doodringt in het hart van mensen. Kerkgangers zijn ook dienstbaar in hun interesse voor de ander. Door zichtbaar te genieten of gewoon stil te zijn wordt de inspanning van anderen een vreugde. Zo horen geven en nemen bij elkaar. Ook buiten het kerkgebouw zijn mensen druk in de weer om anderen een plezier te doen. Met Kerstmis schrijf je kaarten en denkt daarbij aan mensen die door het jaar vergeten worden. Met Kerstmis wil je niet dat bepaalde mensen alleen zitten. Je nodigt familie of goede bekenden uit om gast aan tafel te zijn. Met kerstmis is er ook aandacht voor mensen die weinig te besteden hebben. Voedselpakketten of een maaltijd in een gezellige sfeer geven vreugde aan mensen. Met Kerstmis denken wij ook aan mensen die ver van ons weg wonen en lijden onder oorlog en strijd. Voor hun zamelen wij geld in om in barre weersomstandigheden wat warmte kunnen ervaren. Maar Kerstmis is ook een feest waarin oude conflicten worden bijgelegd en opnieuw vrede gesloten ontstaat tussen mensen. Zo wordt kerstmis een gebeuren waarin de liefde voor de medemens ruimschoots aan bod komt. Geloven en lief hebben liggen heel dicht bij elkaar liggen. De zin uit het evangelie van Johannes krijgt een mooie invulling: Gods mensenliefde is onder ons verschenen. Waar mensen hun hart openen voor de ander is God volop aanwezig. De geboorte van Jezus een echt feest van licht ondanks de duisternis van mensen die leven voor zichzelf.
In de geboorte van Jezus baant de liefde van God zich een weg in het leven van mensen. De duisternis slaat op de keizer die denkt in beeld te kunnen brengen over hoe veel mensen hij kan beschikken. De duisternis is ook herkenbaar in Jozef, die tevergeefs aanklopt bij een herberg en wanneer hij om onderdak vraagt voor zijn vrouw in verwachting, afgewezen wordt. De duisternis is aanwezig bij mensen die niets verwachten van het leven en verder slapen omdat de geboorte van Jezus hun niets doet. En later is er duisternis wanneer koning Herodes het kind Jezus wil doden en talloze onschuldige kinderen daarvan het slachtoffer worden. Maar ondanks dat alles breekt ook de liefde door op een manier die wij niet verwachten. Op de eerste plaats bij Maria en Jozef die het Jezuskind alles geven wat voor hun mogelijk is. De liefde breekt ook door in de herders die in alle eenvoud van hun bestaan oog hebben voor het wonder van het leven en Jezus gaan bezoeken. Dit alles wordt hemels ondersteund door het gezang van de engelen. Zelfs mensen uit een ver land beseffen dat in het land van Israël iets is gebeurd is wat mensen ter plaatse niet beseffen. Maar zij trekken er naar toe om dit kind te aanbidden. Krachtiger dan de macht van de duisternis is de uitwerking van het licht. Jezus staat op het keerpunt van de geschienis. Door Hem komen talloze mensen tot een beweging die zich laat leiden door de liefde: de liefde tot God en de medemens. Hij is de bron van een mensenstroom die in de loop van vele eeuwen zichtbaar hebben gemaakt dat God liefde is. Kerstmis is vooral een feest van de eenvoudige mensen, die uit zijn op het geluk van de ander.
Wij merken in onze tijd dat er sterke stromingen zijn die ons het geloof in Jezus willen afnemen. De media zijn vaak een vertolking van deze groep mensen. Ze halen het lelijkste in mensen naar boven om daarmee het mooiste in mensen niet aan bod te laten komen. Ze wijzen spottend op kerken die steeds leger worden en kijken medelijdend naar werkers in de Kerk omdat die achter iets aanlopen wat bijna tot het verleden behoort. Wat wij in deze stromingen missen is de liefde en de handvaten om een wereld op te bouwen waarin mensen gelukkig kunnen zijn. Zij leggen alle nadruk op het negatieve in de hoop dat daarmee het geloof in een betere wereld en in God verdwijnt. Wie zich door hun laat leiden raakt verstrikt in een groeiend pessimisme en een onmacht om het leven te benutten. Het gevoelsleven verschraalt omdat de liefde uit het leven is weggehaald. De vraag naar de zin van het leven brengt mensen in een soort gevangenis wordt omdat er geen antwoord op wordt gegeven op de zin van het leven. In die kultuur past dat de mens aan zichzelf is overgeleverd. Het wonder van Kerstmis is dat mensen zich niet laten vangen in dat net waarin geloof uitgebannen wordt en waar de liefde steeds meer gaat ontbreken. Het is wonderlijk hoe zij als herders in al hun armoede op zoek gaan naar het kind. Zij leggen de blijde boodschap van engelen dat er een Redder geboren is, Jezus de Heer, niet naast zich neer. Maar pakken de uitgestoken hand van God aan. Wanneer zij in aanraking komen met dit kind beseffen zij het geheim van Gods liefde. Jezus maakt datgene in ons wakker wat zin geeft aan ons leven en ons tot God brengt. Niet alleen zorg hebben voor ons zelf, maar aandacht hebben voor de ander. En daarin ook onze bestemming vinden. Vandaag zijn wij misschien de helpers en morgen hebben wij hulp van anderen nodig. In God is voor iedere mens een plaats. Waar de liefde heerst hoeven wij de toekomst niet te vrezen. God is liefde en Jezus helpt ons er op te vertrouwen dat wij veilig zijn in Gods hand. In die zin wens ik u allen gezegende kerstdagen toe en een vreugdevolle ontmoeting met de Heer.