Feest van het Heilig Sacrament (2006)

Onze bisschop heeft zich onlangs nog eens heel duidelijk uitgesproken tegen de zogenaamde lekenmis, tegen de woord- en communievieringen, zoals die in veel kerken plaats vinden bij gebrek aan priesters.Men noemt een woord- en communieviering ook wel eens een mis met een gat erin: alles zit erop en eraan behalve de consecratie.
In onze parochie kennen we alleen gebedsvieringen, dus zonder communie. Er zijn nog altijd mensen die daar wel wat moeite mee hebben. In het verleden zijn we verwend geweest met veel priesters en dus waren er altijd en overal eucharistievieringen. Maar ook zonder priester, en dus, zonder eucharistie kan er heel goed en heel zinnig samen gevierd worden.
Wat de bisschop denkt van het soort gebedsvieringen zonder communie zoals wij die hier kennen. weet ik niet. Hij lijkt soms wel bang te zijn dat de leken teveel macht krijgen in de kerk en dat is heel jammer want we kunnen niet meer zonder.
Het zou beter zijn als hij ze eens zou bemoedigen en zijn waardering zou uitspreken voor hun inzet en toewijding, want het aantal priesters neemt nog steeds af en het is en blijft belangrijk dat er in elke kerk in het weekend mensen kunnen samenkomen voor een moment van gebed en bezinning.
Ik ben er zelf heel gelukkig mee dat we hier in onze parochie alleen gebedsvieringen kennen en geen woord- en communiediensten. want de communie hoort wezenlijk in de eucharistieviering thuis. Consecratie en communie moet je niet van elkaar scheiden, en als er geen consecratie kan zijn, dan ook geen communie.
Als er door de voorganger een gebed wordt uitgesproken, dan zeggen de kerkgangers tot besluit: amen. Met dat ‘amen’ zeggen ze: wij zijn het eens met dat gebed, we sluiten ons daarmee aan, wij beamen het. Maar als er geen gebed gebeden is, dan heeft amen roepen geen zin, want dan valt er niets te beamen, te bevestigen.
Datzelfde geldt een beetje voor de communie: het is een gebaar van beamen wat we in de eucharistie vieren en gedenken. Het gaat om het breken en delen van het brood, het delen van de wijn, met die woorden die Jezus uitsprak op de laatste avond van zijn leven, dit is mijn lichaam, dit is mijn bloed, dit is mijn leven dat ik geef als voedsel voor jullie opdat jullie leven zoals ik jullie heb voorgedaan.
Eucharistie vieren is verbondenheid vieren met Jezus en met elkaar, en daarin de kracht vinden om zijn voorbeeld na te volgen. Dat beamen we als we naar voren komen om van het brood te eten. De communie ontvangen is ja zeggen tegen Jezus’ levenshouding, ja tegen de onderlinge verbondenheid die hij zo belangrijk vond. Maar als er geen tafelgebed met consecratie is geweest, als dat indringende gebaar van het laatste avondmaal niet gedaan wordt, dan verliest dat ja zeggen toch een beetje zijn eigenlijke betekenis.
Misschien zult u zeggen: Jezus is toch tegenwoordig in brood en wijn, en dat blijft hij toch ook na de eigenlijke viering. Dat klopt helemaal. En daarom zijn er natuurlijk best situaties waarin communie buiten de eucharistieviering best zinvol kan zijn, dan denk ik met name aan de ziekencommunie. Maar als communie los van de eucharistie een vast patroon wordt, zoals in de woord- en communieviering dan komt de eigenlijke betekenis ervan niet meer tot zijn recht.
Te communie gaan is niet gauw een pondje genade binnenhalen, dat is wel een beetje erg oneerbiedig gezegd maar daar leek het vroeger soms wel eens beetje op. De hostie nuttigen is ook meer dan je even intens verbonden voelen met Jezus, het is tevens een beamen van zijn idealen, ja zeggen tegen zijn opdracht om het leven in al zijn facetten echt te delen met elkaar.
Dat is ook de reden dat Paulus in de eerste lezing een flinke preek houdt tegen mistoestanden die hij ziet als mensen samenkomen om te vieren. Het gaat hier volgens de geleerden niet om de eigenlijke eucharistievering maar om de zogenaamde agapèvieringen: de gezamenlijke maaltijd aansluitend aan de eucharistieviering. En Paulus ergert zich verschrikkelijk aan de hebberigheid van de deelnemers. Het heeft niets te maken met het breken en delen dat Jezus hun en ons in zijn leven heeft voorgedaan.
En als wij te communie gaan bij een eucharistieviering dan zeggen ook wij daarmee dat we het leven willen delen met elkaar zoals Jezus ons heeft voorgedaan.
De communie is daarom ook meer dan een moment in de kerk, het is ja zeggen tegen Jezus’ voorbeeld en opdracht om dat delen ook daadwerkelijk te beleven in het dagelijks bestaan.