6e zondag door het jaar (2006)

De evangelietekst van vandaag is een van die schitterende verhalen waarin Jezus’ boodschap helder en klaar verwoord wordt. Het is het verhaal over twee mensen die flink in de fout gaan, gezien tenminste met de ogen van hun tijdgenoten.
Die melaatse zat fout toen hij naar Jezus toe kwam. In die tijd was het een melaatse streng verboden om contact te zoeken met andere mensen, gezonde mensen. Ze werden meestal verbannen naar eenzame plaatsen. En als ze in de buurt van mensen kwamen, moesten ze roepen of met een bel rinkelen, zo van: pas op, hier kom ik aan en ik ben een gevaar voor jullie. Dus, die melaatse die bij Jezus op zijn knieën viel, zat goed fout.
Maar Jezus zat evenzeer fout. Door medelijden bewogen stak hij zijn hand uit en raakte hem aan. Dat is het domste wat je als gezonde mens kunt doen, een melaatse aanraken is vragen om ongelukken. Mensen in die tijd waren als de dood voor deze zeer besmettelijke ziekte, niet alleen om zijn afschuwelijke verminkingen maar ook om het isolement waar je als melaatse in terecht kwam. De samenleving spuwde je uit.
Maar Jezus trok zich niets aan van wat men vond, en door zijn aanraking verdween de ziekte en waarschijnlijk nog belangrijker: hij maakte een einde aan het isolement van die man: hij hoorde weer bij de gemeenschap. Dat was een verschillen tussen hel en hemel.
De ziekte melaatsheid of lepra zoals het tegenwoordig heet, kennen we gelukkig niet meer in onze streken. Toch worden mensen soms wel als melaatsen behandeld, uit de gemeenschap verbannen, alsof ze levensgevaarlijk zijn.
Bij het lezen van deze evangelie tekst moest ik denken aan Taïda, dat meisje uit Kosovo dat teruggekomen was naar Nederland om hier op school een diploma te halen. Maar volgens de minister zat ze goed fout. Ze had niet terug mogen komen, ze was hier illegaal en dus werd zij opgepakt en vastgezet in een detentiecentrum alsof ze een gevaar voor de maatschappij was. Ze hoorde hier niet thuis.
Gelukkig voor haar waren er ook mensen, die door medelijden bewogen, in beweging kwamen en aandacht vroegen voor haar isolement. Haar gastouders en de school lieten haar niet vallen en wisten in elk geval te bereiken dat ze voorlopig weer vrij is.
Ik las dezer dagen ook een verhaal over een zwakbegaafde jongen, die op kamers woonde maar daar helemaal niet aarden kon en zichzelf en zijn kamer totaal verwaarloosde, zodat alles vervuilde. In zijn familie was hij nooit welkom geweest en ze hadden hem feitelijk verstoten. De buren haalden hun neus op voor die viezerik. Helemaal zelfstandig wonen was eigenlijk te hoog gegrepen voor hem maar voor hulp van de een of andere hulpverleningsinstantie kwam hij niet in aanmerking. Hij viel net buiten de regels.
Gelukkig was er een buurman van vroeger die af en toe eens binnenliep. Toen hij die vervuilde boel bij hem zag, kreeg hij medelijden met hem en hij ging hem een beetje begeleiden in zijn leven. Zijn vrouw vond dat maar niets: Het is een hopeloos geval, zei ze, zonde van de tijd die je erin steekt. Je zult zien, het haalt toch niets uit.
Maar de man zette door, ging heel regelmatig naar die jongen toe, hielp hem zijn kamer wat op orde te brengen, ging wat nieuwe kleren kopen voor hem, regelde met veel moeite bij de sociale dienst zijn uitkering en ging bij mooi weer met hem naar een terrasje om iets te drinken. De jongen leefde helemaal op nu hij in zijn leven begeleid werd. Hij kwam helemaal uit zijn isolement en bleek zelfs veel gevoel voor humor te hebben.
Je door medelijden laten bewegen, velen vinden dat levensgevaarlijk, want dan ga je dingen doen waar je later misschien spijt van hebt, je gaat je aan mensen binden die je niet meer loslaten, dan haal je je een hoop emotionele ellende op je dak.
Nee, vinden velen, het is veiliger om dat soort situaties uit de weg te gaan. Blijf uit de buurt van die probleemgevallen dan raak je er ook niet door gefrustreerd. Helaas dit gebeurt, maar gelukkig zijn er wel mensen, die juist als Jezus toen hun hart laten spreken, zich door medelijden laten bewegen.
Door hen krijgen mensen weer het gevoel dat ze erbij horen en niet door de gemeenschap aan de kant gezet worden. Die mensen houden de gemeenschap leefbaar en gezond, en dat willen we toch allemaal.