6e zondag door het jaar (2003)

Toen jaren geleden de oorlog in Irak eraan zat te komen, stonden er in de krant berichten dat er veel mensen waren die naar Bagdad trokken om als menselijk schild te dienen als de Amerikanen Irak zouden gaan aanvallen.
Bij velen zal eerste gedachte zijn: ze zijn niet goed wijs wie biedt zich nu aan als schietschijf, dat is toch niet normaal? Anderen zullen zeggen: Dat ze tegen oorlog zijn kan ik begrijpen, maar deze actie gaat toch wel wat al te ver. Maar als je echt van iets overtuigd ben, als je hart er vol van is, ga je voor je eigen gevoel niet gauw te ver.
Je leest regelmatig dat vredesactivisten het vliegveld Volkel binnendringen en daar vernielingen aanrichten of voertuigen bekladden om zo hun afkeer van oorlog en oorlogstuig te demonstreren. De meesten die het lezen halen waarschijnlijk de schouders op en vinden het stom en overdreven fanatiek gedoe. Sommigen zeggen wellicht dat ze te ver gaan in hun actie voor vrede. Maar als je echt van iets overtuigd ben, ga je niet vlug te ver.
Een pand in de binnenstad staat al lange tijd leeg en op een gegeven ogenblik wordt het bezet door krakers. Zij protesteren tegen de leegstand en tegen de dure woningen die vaak op die plek gebouwd gaan worden. Die krakers zijn vreselijk lastig voor projectontwikkelaars en zo, en men roept dan al gauw: ze gaan te ver, ze moeten eruit. Maar als je echt van iets overtuigd ben, ga je niet gauw te ver.
In Jezus’ tijd moesten melaatsen buiten de gemeenschap blijven, Melaatsheid of lepra zoals we de ziekte tegenwoordig noemen, was een afschuwelijke ziekte en vreselijk besmettelijk. Op zich was het niet zo vreemd dat ze gemeden werden als de pest en dat zij niet naar andere mensen toe mochten gaan.
Die melaatse in het evangelie ging dan ook tegen de regel in, hij kwam naar Jezus toe om zijn hulp in te roepen. Als er politie in de buurt was geweest, had hij meteen een bekeuring gekregen voor ongeoorloofd gedrag. Maar hij was blijkbaar zo overtuigd dat Jezus hen helpen kon, dat hij dingen durfde doen die eigenlijk niet mochten.
En wat Jezus daarop deed, was al even erg, of nog erger, hij raakte de melaatse aan, dat was ongehoord, het was ongelooflijk stom om een zo besmettelijke zieke aan te raken.
Jezus ging hier zijn boekje te buiten, maar hij deed wat zijn hart hem ingaf. Wat hij deed was beslist niet verstandig, maar dat aanraken was een teken van zijn meeleven, van zijn medelijden. Hoe afzichtelijk die melaatse er ook uitzag vanwege zijn ziekte, Jezus stootte hem niet af. Voor hem was hij een mens als alle anderen.
Op dezelfde manier had hij ook omgang met zondaars en tollenaars, mensen die lichamelijk wel niet ziek waren maar door velen toch gemeden werden als de pest. Juist als melaatsen raakten ook zij vaak in een isolement, maar Jezus stootte hen niet af. Zij hoorden er bij hem ook bij. Maar in de ogen van de brave schriftgeleerden en joodse overheden ging Jezus te ver. Wat hij deed kon in hun ogen niet door de beugel. Maar als je echt van iets overtuigd bent, ga je niet gauw te ver.
Hier heb je ook altijd dat dilemma: luister je alleen naar de letter van de wet of luister je ook naar de stem van de menselijkheid; of ook: laat je alleen je verstand spreken of laat je ook je hart spreken?
Het mooiste is natuurlijk als beide op dezelfde golflengte zitten, dan heb je de minste kans op een conflict. Maar er kunnen situaties zijn dat er wel een verschil zit tussen wat je hart je ingeeft en wat je verstand zegt. Of misschien nog meer: tussen wat mijn hart me ingeeft en het verstand van anderen ervan vinden.
Zoals die vrouw die elke dag naar het verpleeghuis gaat om haar totaal demente man op te zoeken, met wie ze geen zinnig woord kan praten. En iedereen in de familie zegt: mens gebruik toch even je nuchter verstand, blijft toch wat vaker thuis, hij mist je toch niet. Maar zij liet toch haar hart spreken.
Of die man die allerlei vrijwilligerswerk deed. Velen verklaarden hem voor gek omdat hij dat allemaal pro deo deed. Men vond dat hij zich moest laten betalen, dat was niet meer dan redelijk. Maar hij luisterde meer naar de stem van zijn hart dan naar zijn verstand.
Als je echt van iets overtuigd bent, dat het goed, of slecht, als je echt het gevoel hebt: hier moet ik wat doen, of niet doen, dan ga je niet gauw te ver als je echt je hart laat spreken. Konden maar meer mensen dat opbrengen, juist als die Jezus van Nazaret.