Beste dorpsgenoten,
Vandaag hebben we lezingen gehoord die over actuele onderwerpen gaan: over ziek zijn en gezond worden. We zouden kunnen zeggen: de lezingen gingen over zorg!
Zorg, dat is het woord dat het meeste gehoord word, nog meer dan onderwijs en veiligheid.
In de de tijd van Jezus ging het er bij zorg vooral om dat de gemeenschap niet ziek of besmet werd.
Voor de zieke zelf was er geen of nauwelijks zorg, die moest apart wonen en zich maar zien te redden. In Maastricht staat, buiten de muren van de stad, nog altijd het Pesthuis, dat aan die opvatting en die toestand herinnert, een soort gevangenis waar pestlijders werden opgesloten.
In de loop van de vorige eeuw is in onze streken de zorg verschoven naar de zieke of hulpbehoevende juist door hen bij de gemeenschap te blijven betrekken.
Het huidige kabinet gaat met zijn vernieuwing in de zorg terug naar de oude tijden: het wil juist de gemeenschap beschermen tegen de onkosten en zorgen die zieken en vergrijzing met zich mee brengen. Want anders wordt het veel te duur. Je kunt dus beter niet ziek of oud worden en als dat toch gebeurt ga je op zo’n manier verzorgd worden dat er toch nog wat aan je verdiend wordt. Een van de gevolgen van dit soort zorg voor de maatschappij kennen we al: 15 % van de Nederlandse huisartsen is overspannen.
Dit kabinet, ook al zijn sommigen christelijk, heeft zeker niet lang nagedacht over de Gulden Regel die al sinds 1000 voor Chr. wordt toegepast als de maatschappij tot chaos dreigde te vervallen en als godsdiensten, politiek en legers de boel niet meer bij elkaar kunnen houden. Die Gulden Regel luidt: “Doet de ander wat gij wilt dat zij u doen. Al de rest is lapwerk.”
We blijven zitten met één patient! In het evangelie hebben we gehoord: “Jezus kon niet meer openlijk in de stad komen, maar verbleef buiten op eenzame plaatsen.” Het lijkt wel of hij de melaatse geworden is die uit de buurt moest blijven. En zo is het gebleven: Jezus van Nazareth, die een van ons was, die wilde dienen en niet gediend worden, werd Messias, de Gezalfde, de Christus, de Verlosser, de Zoon van God, de tweede persoon van de Heilige Drieëenheid, menselijk èn goddelijk in een persoon, de koning van het heelal. Jezus is van ons afgepakt.
Jezus blijft buitengesloten, niet besmet door een ziekte maar bedolven onder die vracht van grote namen en goddelijke waardigheid. Van zo iemand raken wij vervreemd of we willen of niet.
De zieke viel op zijn knieën en smeekte Jezus: “Als gij wilt kunt gij mij reinigen.” Daarmee was hij fout want hij had uit de buurt moeten blijven en alleen maar mogen roepen: “Onrein, onrein.” En Jezus handelde al evenzeer verkeerd toen hij zijn hand uitstak, ja hem zelfs aanraakte en zei: “Ik wil, word rein.“Vertaald in onze woorden, zei Jezus tegen die man, door hem aan te raken en toe te spreken: “Je hoort er bij, wat fijn dat ik je hier nu tref.” En meteen werd hij gaaf en heel, meteen voelde hij zich lekker.
Iemand bemoedigend aanraken en toespreken, dat kan genezend werken. Dat heeft u misschien zelf ooit ondervonden als u merkte dat iemand u aandacht gaf, blij was om uw aanwezigheid, u een compliment maakte.
Aan een groep van zo’n 20 man werd gevraagd: “Wie van jullie heeft er de afgelopen twee weken naar verlangt dat iemand hem een compliment zou maken, hem aan zou raken of hem iets hartelijks zou zeggen.” Bijna allemaal staken ze hun hand op, sommigen grepen naar hun zakdoek. Ze waren niet ziek maar toch zouden ze zich veel beter gevoeld hebben als iemand hen had zien staan!
Als wij met elkaar omgaan, een beetje zoals Jezus van Nazareth deed, en iemand laten weten: “Wat fijn dat je er bent, wat heb je dat goed gedaan, wat zie je er mooi uit,” en meer van dat soort dingen, dan maken wij ook iemand heel, dan raken wij iemand zo diep dat hij of zij zich beter voelt, juist als die melaatse.
Dat is een zorg, die geen geld kost en waar het kabinet zich nog niet mee bemoeit, en die we op zijn tijd allemaal nodig hebben, jong en oud. Ik wil horen, ik moet horen dat ik er mag zijn; ik moet vastgepakt worden, anders word ik ziek, buitengesloten als een lichamelijk of geestelijk gehandicapte.
Of is dat soort zorg voor elkaar te intiem? Is het te persoonlijk om dat soort dingen aan een ander te laten merken, in woord of gebaar? Het zou te proberen zijn! Jezus probeerde het en het werkte.
Dat het zo moge worden.