Lijden gaat gepaard met vragen en klagen. Wie lijdt, hoopt op medelijden en vooral op genezing en heling. Hij en zij die lijden worstelen met zingeving en religie.
Het boek Job is een gekend boek uit het Oude Testament. Het hoort niet thuis bij de geschiedenisboeken, maar bij de wijsheidsliteratuur.
Job is geen historische figuur, al wordt hij her en der als dusdanig gekend en zelfs als een heilige vereerd. Maar hij leeft en is aanwezig in de vele mensen, die lijden. Zij kunnen de vragen herhalen die Job stelt,
Het leven: een ademtocht
Job kent het getob van maanden en nachten. Hij beseft dat het leven slechts een ademtocht is, zo vlug voorbij en dat het toch een last is wegens het vele lijden (Job 7, 1-7). Hij vervloekt zelfs de dag van zijn geboorte (Job. 3,1). Niemand van de mensenkinderen heeft gevraagd om hier te zijn. Waarom is voor een aantal onder hen het leven zo lastig van bij het begin?
Job was een welstellende man en een vroom man, Maar kort na elkaar wordt hem bijna alles afgepakt. Hij krijgt de jobstijdingen van ongelukken in zijn veestapel, bij zijn kinderen. Hij wordt zelf ziek. Hij krijgt verwijten van zijn vrouw.
Lijden, waarom?
De bijbel vertelt hoe vrienden hem komen bezoeken en hem met hun vragen meer ergeren dan helpen; Zij gaan ervan uit dat het lijden dat hem treft komt door fouten. Hiertegen protesteert Job.
Er zijn mensen- die door het lijden hun geloof hebben verloren.
Er zijn er die in het lijden God hebben gevonden.
Vandaar dat een confrater in een toespraak over het lijden zei dat wij aan niemand het lijden mogen toewensen., noch aan een vriend, noch aan een vijand. Want het zou kunnen dat je vriend door het lijden verbitterd geraakt en dat je vijand zich tot God bekeert.
De vrienden van Joh komen hem bezoeken, niet om naar hem te luisteren maar om te discussiëren; Bij een bezoek aan zieken spreken de bezoekers soms meer over hun eigen verhaal dan dat zij luisteren naar dit van de zieke.
De bezoekers van Job leggen een verband tussen ziekte en het niet opvolgen van Gods geboden. Hiertegen protesteert Job. Hij behoudt zijn geloof in God, maar zal hem toch bevragen, waarop God dan antwoordt met een reeks vragen (Job 38, 7-11), die wij dit leesjaar horen op de twaalfde zondag.
Het lied uit ZJ 752 is een echo op deze tekst uit het boek Job.
Verborgene, naar wie ik tast, roep om gehoor te krijgen
Niemand heeft gehoor voor mijn beklag maar toch zal ik niet zwijgen
Zie, hoe ik vecht, U vraag om recht.
Wie anders weegt mijn lijden?
Ach, tevergeefs heb ik geleefd. Mij zal de dood bevrijden.
Hoe leeg en loos lijkt mij uw naam.
Hebt Gij uw recht gebogen?
Geeft Gij uw zegen aan het kwaad en hebt Gij mij verloochend?
Zo opgejaagd van vraag naar vraag wil ik mijn inzicht vormen.
Zal ik dan niet met mijn verdriet de hemel zelf bestormen?
Mijn vragen zijn door U gestild, ontmanteld mijn verwijten.
Ik weet dat Gij mijn leven wilt, zou ik mij met U meten?
Als mensenkind staar ik mij blind op naar een hand vol dagen.
Wat Gij voorziet ontvalt U niet, wordt tot het eind voldragen”
(S. de Vries, ZJ 752.
Standhouden
Het lukte Job om in al zijn lijden te blijven zeggen en te geloven: “De Heer heeft gegeven, de Heer heeft genomen, de naam van de Heer zij geprezen” (Job. 1,22).
Het boek eindigt met een happy end. Job krijgt meer terug dan wat hij had verloren. “De Heer zegende Job in zijn latere leven nog meer dan in zijn vroegere” (Job 42, 12). Maar dit is ons hier op aarde niet voor elkeen verzekerd.
We leven in een wereld waar er veel geleden wordt.
Wij blijven zwakke, broze mensen, aangewezen op de zorg en het meeleven van anderen. Als christen blijven we vertrouwen op God en de aanwezigheid van de Heer Jezus en zijn Geest.
Jezus heeft zieken genezen, maar niet allen. Hij is zelf zwak geworden, toen hij gevangen werd genomen en ter dood veroordeeld. Wanneer hij aan het kruis hangt, zeggen de spotters over hem: “Anderen heeft hij gered, maar zichzelf kan hij niet redden” (Mc. 15, 31).
Maar hij die slaaf werd en vernederd op het kruis, is nadien verrezen en verheven. Hij is de Heer op wie wij mogen vertrouwen. Het is deze boodschap die Paulus als zwakke tussen de zwakken heeft verkondigd (1 Kor. 9, 19-23)