Christus Koning 34 B 2015 Viann Berken
We vieren vandaag feest: het feest van Christus als Koning van de wereld (alleen zeggen we meestal die woorden ‘van de wereld’ er niet bij). Ik heb het altijd wat moeilijk met de combinatie Christus en Koning, en dan specifiek met het woord koning. Diezelfde moeite heb ik ermee als Jezus of de Bijbel spreekt over ‘Gods koninkrijk’. Ik houd niet van de woorden ‘Koning’ en ‘Koninkrijk’ in een Bijbelse en geloofscontext. Ik heb al zó dikwijls geprobeerd om er andere woorden voor te zoeken, maar het lukt me niet. In onze tijd zegt het woord ‘koninkrijk’ nog wel iets (en nu zeker met de vluchtelingenproblematiek worden we er ons weer van bewust dat landen op zichzelf staande entiteiten zijn, met eigen grenzen, die we ook kunnen sluiten), maar het woord ‘Koning’ roept niet veel meer aan betekenissen bij ons op. Nochtans riep het woord ‘koning’ tot halfweg de twintigste eeuw direct een heel duidelijk en krachtig beeld bij ons op. Een koning (of president, of tsaar, of kalief) was iemand die veel macht had. Hij was diegene die het beleid, en het dagelijkse leven van de mensen in zijn ‘rijk,’ bepaalde, naar zijn hand zette. En we moeten maar even buiten de grenzen van Europa en de US te gaan om ze nog bezig te zien. Denk maar aan Assad in Syrië, Kabilla in Kongo, en tot voor kort de voormalige Janoekovitj in Oekraïne en Kadaffi in Lybië. U kent die situaties goed genoeg, de beelden staan nog op uw netvlies. Mensen met veel macht die de eigen staat plunderen door hun honger naar macht, bezit, rijkdom en luxe, en helemaal niet bekommerd waren om hun volk. Daarom hangt aan dat woord ‘koning’ bij mij bijna altijd iets negatiefs en weerzinwekkends. En ook aan dat woord ‘Koninkrijk’, want waar is het Assad eigenlijk om te doen en heeft hij geen enkel respect voor mensenlevens?: de strijd in Syrië, gevoerd door tal van rebellengroepen, uit te schakelen om terug te kunnen heersen over gans Syrië , over zijn ganse ‘rijk ? Natuurlijk zijn er ook goede koningen of presidenten, of er geweest, maar omwille van de nogal ambigue betekenis van die titels, zou ik voor Jezus liever een andere woord zien met een onbetwistbare positievere betekenis, maar ik vind die maar niet. Koningen kunnen het leven van mensen aan banden leggen zodat mensen geleefd worden en niet het goede leven kunnen leven. Maar er is nog meer!! Onze wereld en ook ons leven van iedere dag wordt beheerst door systemen waar ieder van ons deel van uit maken. In de geglobaliseerde wereld is het economisch systeem en het financiële systeem alles overheersend en heeft maar één doel: zoveel mogelijk winst maken, zoveel mogelijk geld verdienen. Multinationals vertrappen minder grote producenten en leveranciers en verkopen hun waren aan de goedkoopste prijs. Boeren tuinders, veehouders, industriële bakkers-patissiers, en zovele anderen moeten wat zij produceren aan dumpingsprijzen aan grote voedselketens verkopen, anders worden ze door die voedselketens niet meer gekocht. Daardoor gaan veel van die kleinere bedrijven. Om de prijzen laag te houden wordt minder kwaliteit in ons eten verwerkt soms zelfs echte knoei, en zelfs producten gevaarlijk voor de gezondheid. Allerlei ongezonde ingrediënten worden eraan toegevoegd om ze toch wat smaak te geven of langer te bewaren want de afstand tot de consument is veel groter geworden. Wat we eten, wat er allemaal in verwerkt zit, weten we zelfs niet meer. Van bijna alles wat we kopen weten we maar zelden waar en door wie het gemaakt is: kinderarbeid en onmenselijke lage lonen in arme landen zijn schering en inslag. En een spontane en heel menselijke reactie: wij doen mee. Multinationals groeien, maar creëren niet méér werkgelegenheid, het is hen alleen om de winst te doen die telkens niet een paar, maar vele procenten hoger moet liggen dan het jaar voordien. De kloof tussen rijk en arm en zeer arm wordt steeds groter. De bankencrisis van 2008 heeft ons getoond hoe zogezegde ‘waarde-papieren’ zonder enige dekking wereldwijd worden verhandeld en de ‘knappe bonzen’ van dat systeem miljarden verdienen tot het luchtkasteel in mekaar stuikt en een wereldwijde economische crisis veroorzaakt waar de wereld in 2015 nog altijd niet uit is en waaronder de armen en generatiearmen het zwaarst te lijden hebben . En zo kunnen we in die domeinen nog een tijd doorgaan. Mij valt het ook op hoe voor –niet alle maar- veel jonge mensen andere mensen dan zichzelf, hun gezin en vrienden en misschien hun familie, lucht zijn. Als collega’s, buren problemen hebben, ziek zijn, een klein beetje hulp nodig hebben, kijken ze de andere kant op, wordt er met mekaar niet gesproken, er wordt zoveel mogelijk contact vermeden: het zijn niet HUN problemen. Als ze de wachtzaal bij de dokter binnen komen, blijken de wachtende patiënten lucht te zijn: ze krijgen niet eens een goede dag, nog geen hoofdknik en de jonge vrouw of man stort zich meteen in afzondering op de smartphone. Dit alles wat ik geschetst heb, staat haaks op wat Jezus gepredikt heeft en tegendraads hoe Hij er zelf naar geleefd heeft. Wij zeggen dat we in God geloven. Wat God wil is een andere wereld, een wereld die in alles eerlijk is en solidair, waar mensen om mekaar geven en om mekaar bezorgd zijn, waar alles gedaan wordt om alle mensen een gezond, vredig, gelukkig en zinvol leven te geven. Dié God heeft zich in Jezus getoond, getoond hoe zó een wereld kan en mogelijk is. Vandaar dit feest van Christus Koning van de wereld. Als Christus de belangrijkste stem zou zijn die klinkt in de wereld, de belangrijkste kracht die mensen stuwt, dan zou die wereld er heel anders uitzien. Ook wij als gelovigen moeten daar af en toe mee bezig zijn zo proberen steeds meer consequent gelovig te zijn. Jezus een koning, een leider, een kracht die niet dwingt, die geen macht wil, maar die mensen overtuigt dat door een andere manier van het leven te zien en het te beleven Gods droom voor deze wereld een werkelijkheid wordt: een zinvol en gelukkig leven voor alle mensen. Daarom vieren we dat feest ook telkens op het einde van het kerkelijk jaar: we vieren de verwachting van wat ons geloof -en vooral ons ernaar leven- ons aanreikt.: een totaal nieuwe wereld die er nog niet is, een hele nieuwe wereld waar Christus alles in allen en in alles wordt. Dat gebeurt niet plots en kan niet gerealiseerd worden door een mirakel, maar door volhouden geloof en daadkracht, iedere generatie opnieuw, tot de wereld zover is dat God in staat is die wereld nieuw te maken..