Niet zo lang geleden ontmoette ik iemand, die mij deelgenoot maakte van een fase in haar leven, een moeilijke fase, haar scheiding. Nog voel ik de pijn van dat proces in haar woorden, in de stiltes die vielen, in de tranen. De pijn om het ineens alleen staan; de pijn om de vrienden/innen, die ineens geen echte vrienden/innen blijken te zijn en je loslaten; de pijn en de zorg om de twee opgroeiende kinderen. Toen, na een lange stilte, zei ze: ‘nu zie ik de dingen toch anders, scherper, waar het verkeerd zat, wat er in deze wereld tussen mensen zo fout kan zitten, en waarom, en waar het echt om gaat in het even; nu zie ik het.'
Het evangelie van vandaag gaat over zien en gezien worden.
Een blinde bedelaar langs de weg; mensen snauwen hem toe dat hij zijn mond moet houden. De man zit letterlijk aan de kant; hij hoort er niet meer bij; hij kan niet mee in de gemeenschap; hij wordt weggedrukt. Wat het leven is, wat het leven lijkt te zijn, gaat aan hem voorbij. Mensen willen hem ook niet zien, willen hem niet horen. Er is al zoveel ziekte en ellende in de wereld. Je kunt maar beter je ogen en je oren sluiten. Hoe vaak hoor je niet, dat er een opschudding ontstaat in een buurt, wanneer een rijtjeswoning klaar gemaakt wordt voor gehandicapte mensen. Wij willen ze niet zien. Wij, gezonde mensen, wensen niet met hen geconfronteerd te worden. Hou de buurt netjes!
Maar wat gebeurt er vandaag in het evangelieverhaal? Die wereld omgekeerd: Jezus ziet de blinde bedelaar aan de kant van de weg en hoort hem roepen. Hij schenkt aandacht aan hem. In tegenstelling tot wat de grote massa doet, plaatst Hij hem centraal en gaat een gesprek met hem aan.
En dan gebeurt het wonder, de genezing, de heelmaking. Wat gebeurt er dan precies? Is het een fysiek wonder, een biologisch feit dat de blinde letterlijk ineens kan zien? Misschien! Maar wat voor mij een veel groter wonder lijkt, is dat de blinde ineens - in de houding van Jezus - een andere wereld ervaart, waarin hij wel gezien wordt. Hij die aan de kant van de weg zit, gehandicapt, niet mee kan doen, afhankelijk is, niet mee mag doen, zich niet mag laten horen, krijgt aandacht, mag er zijn als mens: een andere wereld. De ogen gaan hem open voor een nieuwe wereld, waar plek is voor gehandicapten, voor zieken, voor bedelaars; waar deze mensen niet meer aan de kant gezet worden, uit de buurt, uit het zicht. Waar zij mogen zijn, volwaardig, als mens, ondanks hun handicap. Zij tellen mee; zij zijn niet minder. Voor God, voor Jezus, en voor henzelf geldt: je mag er zijn, zoals je bent. Of je nu ziek bent of een handicap hebt, blind bent (zoals de man in het verhaal), of je nu keurig geleefd hebt of de plank wel eens mis hebt geslagen, of je op handen wordt gedragen door de mensen of wordt uitgespuugd, God - wiens naam is ‘Ik zal er zijn voor jou’ - houdt van je en wil dat je het leven bij Hem terugvindt.
Het doet mij denken aan het beroemde verhaal van de bekering van Franciscus. Hij had een afschuw van zieke mensen; hij kon ze niet aanzien; hij had zichzelf er blind voor gemaakt; hij leidde een goed en rijk leven. Totdat hij op zijn paard door de straten reed en langs de kant van de weg een melaatse zag zitten. Hij draaide zijn hoofd van hem af: ‘Als ik niet kijk, is het er niet.’ Maar dan gebeurt het wonder. Alsof iemand zijn hoofd omdraait, wordt hij gedwongen naar de melaatse te kijken; hij ziet hem recht in de ogen; en de afschuw verdwijnt; dat is zijn bekering: door de buitenkant heen je medemens zien in de ander.
Zou dat niet het wonder zijn van vandaag? Achter de wereld, zoals die zich aan ons vertoont, een andere wereld zien. Dit genezingsverhaal is een onderdeel van het Marcus-evangelie, dat begint met de woorden: ‘begin van de blijde boodschap van Jezus Christus’. Er staat niet: begin van het levensverhaal van Jezus, of: begin van de geschiedenis van Jezus, maar: begin van de blijde boodschap van Jezus Christus. Het wonderverhaal van vandaag past daarin. In dat licht is een wonder volgens mij, meer iets van een-nieuw-begin-kunnen- maken; het oude achter je laten, en weer verder kunnen gaan. Toen je dacht dat het afgelopen was, en het allemaal geen zin meer had, kwam er toch weer een opening. Dat is het wonder. Als het leven een nieuwe kans krijgt, is dat een wonder in Gods ogen. Ja, zicht op een andere wereld, op ‘deze wereld omgekeerd’; zicht op ‘waar het echt om gaat in het leven'.