De evangelieteksten van deze laatste twee zondagen voeren ons binnen in het roepingproces van Jezus’ eerste leerlingen. We vernemen er Jezus’ stappenplan: Vorige zondag was het een eerste verkenning: ze hebben de Messias ontdekt, ze zijn onder de indruk gekomen van deze prestigieuze figuur, maar eerst nog zonder vast engagement (Joh 1, 35-42). Die eerste ontmoeting was heel belangrijk. Er volgde een tijd van verwerking. - Vandaag roept Jezus ze nadrukkelijk. - Later selecteert Jezus uit zijn leerlingen de twaalf apostelen, die Hij zal zenden (Mc 3,14).
- Opvallend is de kordaatheid waarmede Jezus die eerste leerlingen roept: “Volg Mij”, en de vlugheid waarmee ze ingaan op zijn woord. Het gebeurt allemaal onverwijld en op staande voet, bijna gejaagd. Dat is typisch Marcus. Het woord “onmiddellijk” komt bij Marcus 41 maal voor, waarvan 11 maal reeds in het eerste hoofdstuk. In feite kennen ze Jezus al. De beslissing duldt geen uitstel meer: de blijde boodschap dringt zich op. - Een rabbi volgen betekende hem dag en nacht, onafgebroken vergezellen, opgenomen worden in zijn levensstijl. De leraar ging materieel en spiritueel voorop. De leerlingen gingen hem achterna. Ze moesten hem waarnemen in zijn praktijk, zijn bidden; zijn levensinzichten leren. Het was een vaste leefgroep. Zo moesten ook deze leerlingen in Jezus’ leven delen, ook in zijn lijden en sterven. Ze werden zijn geboren getuigen.
Het gebeurt niet in de streek waar Johannes doopte. Deze is inmiddels gevangen. Wel in het Galilea der heidenen. Merkwaardig dat Jezus vissers roept. Er zullen ook uitzonderingen zijn, zoals Matteûs: (a) Geen gespecialiseerde schriftkenners, wel mensen die leven op het meer van Genesareth, voortdurend geconfronteerd met het grillige en stormzieke water. Het meer roept de gedachte op van de watersymboliek: De Geest heeft de kosmos uit de chaos van de oerwateren getild. Heel het scheppingsverhaal is een reddingsverhaal: Noach werd uit de zondvloed gered. Mozes werd uit het Nijlwater gered, en met hem heel het volk doorheen de wateren van de rietzee. Het boek openbaring eindigt met de woorden dat de zee, symbool van alle dreiging, er niet meer zal zijn (Openb. 21,1). - (b) Daar zijn ook de boten. Die zijn nu voor de laatste maal gebruikt om te gaan vissen. Alleen na Jezus’ dood zullen de leerlingen eventjes eraan denken weer met visserij te beginnen. Nu laten ze hun boten voor het commerciële gebruik achter. Een boot zal voortaan dienst doen voor de verkondiging: om Jezus erop te laten preken, of om Jezus met de groep over het meer te brengen. De nieuwe leefgemeenschap is prioritair. Zo werd de boot het beeld van de Kerk, die andere woelige wateren zal doorkruisen. - (c) Zij zullen vissers van mensen zijn. Het Griekse woord voor “vangen” (zôgrein) betekent een vis levend optrekken uit het water, en dan sterft hij; of (andersom) aan wat reeds verloren werd gewaand het leven teruggeven, en dat gaat - in ons geval - om de mens die uit het water wordt gered. Jezus zegt: “Gij zult mensen redden”.
- Jezus roept ook vandaag. Zijn stem dringt niet door. Men kent Hem niet. Men heeft er niet aan gedacht de vraag te stellen: “Rabbi, waar houdt ge u op ?” Er is geen voorverkenning gebeurd. Men heeft geen tijd doorgebracht bij Hem. De eerste belangrijke ontmoeting werd overgeslagen.
-
Het moderne heidendom heeft God uitgerangeerd, en waar geen Godsbesef is, is er geen roepingsbesef. Er is de genotscultuur en onverschilligheid; er is ook een kerkvijandigheid, waarbij de Kerk schietschijf is geworden, ongeloofwaardig gemaakt in de media. En er zijn helaas schandalen, die worden uitvergroot. Maar ook de waarheid van de verkondiging wordt geweld aangedaan. Welke jonge mens wil in zulke kerk als priester verantwoordelijkheid dragen ? Het huidige leefklimaat zit tegen. Ouders hebben schrik dat hun zoon of dochter zou geroepen zijn. - Een aantal jaren geleden was er op TV een conversatie over roeping met Godfried Bomans, met zijn broer en zuster religieuzen. Zijn zuster, moniale van Brecht zei : “WaarschijnlijIk zou ik deze roeping niet gehad hebben, was ons gezin niet vroom geweest. Spijtig dat er geen roepingen zijn, omdat velen de vreugde missen, die wij hebben.” - Jaren geleden in een gesprek over roepingen met Marthe Robin, zei ze mij: " Er zijn twee redenen, de erotiek en een tekort aan geloof."
-
Er moet iets gebeuren, waardoor Gods stem weer hoorbaar wordt. Er is een Aramese spreuk: “De mens heeft drie oren, het derde oor is het oor van zijn hart.” De jongen met de walkman op zijn hoofd, luistert naar wat hij graag hoort, maar is doof voor wat buiten hem wordt gevraagd. Er is bij ons een brede ontwaking nodig. Kardinaal W. Kasper ziet veel heil in de nieuwe bewegingen voor Europa. Daarin zijn spiritualiteit, vriendschap en geloofsgetuigenis tastbaar en aanstekelijk vanuit de eucharistische aanbidding. Peilingen wijzen uit dat de Wereld-Jongerendagen reële invloed hebben. - Na de schandalen in Amerika begint heropleving: In het bisdom Boise (Idaho) nemen alle parochies deel aan de eucharistische aanbidding voor roepingen. In Cleveland (Ohio) doen het de jongste priesters. Roepingen hernemen daar. We moeten terug naar kernen van gebed en ware geloofsverdieping . Eerst Jezus van dichtbij leren kennen. En dan zich prijsgeven aan Hem.