Zoals ik eerder zei, begrijpen de leerlingen bij Marcus Jezus vaak verkeerd. Het is eigenlijk heel menselijk, plastisch beschreven. Je kan je het zo voorstellen: Petrus die Jezus opzij neemt om hem wat goede raad te geven, of de leerlingen die ruzie maken over de postjes in het latere rijk van God, of de twee broers die apart of Jezus afkomen om een woordje te doen over een goede positie. En als de anderen erachter komen en er kwaad over zijn! Ze snappen echt niet wat Jezus bedoelt met zijn lijdensvoorspellingen. Slechts twee keer in heel het Marcus evangelie wordt Jezus erkend voor wat Hij is: Eén keer door Petrus die Hem erkent als de levende zoon van God en nog eens, na zijn dood op het kruis, door de honderdman.
Ieder keer dat Jezus uitlegt geeft, heeft Hij het over dienstbaar zijn, over zijn lijden opnemen, over zijn leven geven als losgeld voor velen.
Hoe moet je dit verstaan? Vraagt Jezus van de mensen een offer? Is God een God die eist dat mensen een constante aanvoer van offergaven verzorgen? Ik dacht dat dit een heidense gedachte was, die juist door het jodendom en door Jezus werd overstegen. Of heeft het met een lijdensmystiek te maken zoals dat leefde in de middeleeuwen en een hele tijd erna? Deze lijdensmystiek zindert soms nog na in sommige preken en stichtelijke geschriften.
Ik denk dat het over iets anders gaat. Ik denk dat Jezus het hier heeft over trouw aan jezelf, trouw aan je diepste overtuigingen en bereid zijn om daarvoor the lijden. Jezus heeft het over dienstbaarheid, authentiek jezelf zijn in dienst van de medemens. Het betekent ook dat je bereid bent om daarvoor het conflict aan te gaan, en conflict brengt lijden met zich mee. Jezus zelf heeft dit voorgeleefd tot het extreme uiterste: Hij bleef trouw aan zichzelf en zijn missie, en betaalde daarvoor de ultieme prijs, zijn leven.
De volgende vraag wordt hoe je dit vertaalt voor ieder van ons, in ons leven van iedere dag. Voor mij betekent het dan dat wij, in onze eigen situatie, trouw moeten blijven aan onszelf, niet toegeven aan druk van mode of omgeving (zou dit “bekoring” zijn?) maar authentiek en dienstbaar in het leven staan. Ik denk dat dit iets is wat wij wel kunnen in de praktijk brengen. Ik denk dat dit een haalbare kaart is. Ik denk dat dit kan in het beroepsleven. Is dit geen goede raad om om te gaan met de druk om iets minder ethisch te zijn? Geldt dit ook niet voor de opvoeding? Is opvoeden niet proberen om kinderen te leren zichzelf te zijn, te leren weerstaan aan de druk om toch maar toe te geven, ook als het eigenlijk minder netjes is?
De zonen van Zebedeus vroegen om links en rechts van Jezus te mogen zitten in zijn rijk. Dit zijn normaal de plaatsen van de troonopvolger en van de moeder van de koning. Bij Jezus zitten de armen en de zwakken aan de linker en rechterhand van God. Ik denk dat de kern van de navolging van Jezus precies dit is: nederig, dienstbaar en rechtlijnig in het leven staan en bereid zijn om daarvoor te lijden. Niet omdat je moet lijden om in het Rijk van God te komen, maar omdat lijden een integraal deel is van het authentiek zijn en blijven. En dat is wat Jezus ons geleerd heeft en wat ons maakt tot zijn volgelingen. Het gebeurt met vallen en opstaan. Ik vind de inspiratie van Jezus een krachtige stimulans om het te blijven proberen. Amen