25e zondag door het jaar B
20 september 2009 in de parochie van Joannes de Doper in Westbeemster / pastoor Frank Domen
OPENINGSWOORD
Broeders en zusters, welkom. Wij hebben de afgelopen dagen n.a.v. Prinsjesdag veel gehoord over de begroting voor het nieuwe jaar. En over wat er nodig is om de economie te verbeteren. Als een bedrijf ziet dat de productie de afgelopen twee jaar flink is afgenomen, dan moet zij kijken wat er anders kan. Dan zal iemand zeggen: Beste meneer de directeur, wij hebben de afgelopen twee jaar alleen maar koffiekopjes gemaakt met een blauw molentje erop. Misschien moeten wij er eens een bruin molentje van maken. Of nog beter: nu wij de herfst zijn ingegaan: een paar bomen met mooi gekleurde bladeren. Alle kans dat de productie weer toeneemt. Als ik het zo mag zeggen: de productie van de Katholieke Kerk is de afgelopen tientallen jaren ook afgenomen. Wij kunnen natuurlijk geen ander geloof gaan verkondigen, maar misschien kunnen wij wel iets veranderen aan de verpakking. Ik denk dat Jezus, onze Leraar, ons in deze 21e eeuw duidelijke signalen daartoe geeft. Jezus nam het bijvoorbeeld altijd op voor de armen en de kleinen. Wat doen wij als daaraan? Ja, in de vastentijd zorgen wij voor armen ver weg. Maar wij doen wij voor mensen in onze buurt? Vragen wij God, dat Hij ons helpt te ontdekken wat wij voor onze medemensen in nood kunnen betekenen. En hoe wij van het geloof weer een blijde en enthousiaste zaak kunnen maken.
OPENINGSGEBED
God, wanneer de machtigen der aarde uw volk bedreigen, zijt Gij het die ons redt. In Jezus zien wij hoe Gij het opneemt voor de kleinen. Geef ons een onwankelbaar vertrouwen; laat ons in vreugde en verdriet belijden dat Gij de God van leven zijt, dat Gij uw dienaars redt in tijd en eeuwigheid. Door onze Heer Jezus Christus, uw Zoon … . Amen.
PREEK
Wij leven in een wereld waarin gelukkig niet ieder mens, die geboren wordt, opnieuw het wiel hoeft uit te vinden. Wij leren van de mensen van vroeger. Op grond van hun ervaringen kunnen wij zelfs onze kennis uitbreiden en geven die op onze beurt weer door aan de generatie, die na ons komt, die ook weer haar kennis en ervaring uitbreidt. Wij hebben het hier over onderwijs. Andere mensen onderrichten ons over wat vroeger al - lang of kort geleden - is ontdekt. Daar mogen wij dan natuurlijk zelf een mening over hebben - bijvoorbeeld: is de uitvinding van de atoombom een goede zaak of niet - maar mensen maken ons vertrouwd met de feiten, zoals ze zijn. Een computer werkt zoals hij werkt. Misschien doet iemand anders een nog veel betere uitvinding, dat zou mooi zijn. Maar anderen vertellen ons hoe het nu in elkaar zit. En zo gaat het overal. Wat voor werk je ook doet, je leert van de mensen, die vóór jou zijn geweest. Jezus is ook bezig les te geven aan zijn leerlingen. ‘Te onderrichten’ staat in het evangelie. Jezus komt uit de hemel waar sowieso alles heel goed is. En Jezus weet ook van toen de aarde nog heel goed was. De leerlingen leren van Jezus over hoe het weer goed - of in ieder geval beter - kan worden op de aarde. En zoals wij van onze aardse leraars en leraressen dingen moeten aannemen, zo moeten wij, christenen, ons ook openstellen voor deze hemelse Leraar. Hij weet beter als geen ander hoe wij God nodig hebben om tot een wereld van vrede te komen - de vredesweek is begonnen - en … hoe wij tot de wereld van eeuwige vrede kunnen komen. Hij weet wie God is en hoeveel God van ons houdt en ook weet Hij hoe God wil dat wij leven. En als het om dat soort zaken gaat, kunnen wij onszelf beter maar heel bescheiden opstellen - ook ik als pastoor - want wie van ons kan op tegen de Leraar uit de hemel? In de eerste lezing spreekt God bij monde van de oude profeten over de lauwheid van sommige mensen en over de rechtvaardige, die zal worden gered. Dat is wat God ons leert. In de tweede lezing spreekt God bij monde van de apostel Jakobus over de gerechtigheid. Gerechtigheid, zegt Jakobus, kun je alleen maar bereiken door vrede en vriendelijkheid. Dat is ook wat God ons leert. Dat is dan ook - willen wij christenen zijn - wat wij in praktijk móéten brengen. Vrijwillig verplichten wij onszelf daartoe. Het is onze eigen keuze om mee te doen. Maar beloof je God met Hem in zee te gaan, dan móét je het ook doen. God is onze leermeester. Hij wil dat wij ook rondkijken wat er in de wereld gebeurt. Dat zijn tekens, die Hij ons geeft om ons te laten zien welke kant Hij met de wereld wil opgaan. Wij zien natuurlijk van alles, maar waar het mij nu om gaat is dat wij ook kunnen zien, dat er in de Katholieke Kerk allerlei nieuwe bewegingen aan het ontstaan zijn, eigenlijk al tientallen jaren lang: Foyer de Charité, Emmanuelbeweging, zusters van de Menswording in Heiloo, de Focolare, het Neocatechumenaat, Geloof en Licht, enz.. Om het anderhalve jaar ga ik met twee collega’s naar Helvoirt voor een pastoraal congres. Er waren enige tijd geleden ongeveer 50 deelnemers: priesters, diakens en veel leken ook, mannen en vrouwen. Er werd ook gesproken over het belang van de nieuwe bewegingen. Een oud-parochiaan van mij uit Venlo, inmiddels woonachtig in Roermond, werkte in een zeer levendige parochie. In die parochie waren 12 verschillende nieuwe bewegingen actief! Voor elk wat wils. En toen dacht ik: Daar moeten wij ook wat aan gaan doen. Ik heb toen gesproken met een meneer uit Amersfoort. Toen hij 16 jaar oud was, dacht hij op een zondag: Vandaag is de laatste keer dat ik naar de kerk ga. Maar juist op die dag kwam hij met de Focolare in aanraking. Het woord ‘focolare’ betekent iets als ‘vuurhaard’. En die ontmoeting heeft gezorgd voor een radicale omslag in zijn leven. Gelukkig zijn er al heel wat parochies in Nederland, die contact zoeken met één of meerdere nieuwe bewegingen. Ik weet zeker, lieve mensen, dat wij iets moeten gaan ondernemen. Anders wordt het aantal gelovigen alleen maar minder. Wil je een nieuwe ontwikkeling krijgen, dan zul je ook iets nieuws moeten gaan doen. Geen nieuw geloof, maar misschien wel een andere beleving van het geloof. Jullie krijgen voortaan één keer in de maand een blaadje - dit blaadje hier is nog van september, maar voortaan krijgen jullie het aan het begin van de nieuwe maand. Het belangrijkste op dit blaadje is een overweging van de stichteres van de Focolare, Chiara Lubich. Zij kan heel mooi schrijven over de liefde. En om het blaadje vol te krijgen, heb ik ook iets van hun website afgehaald, iets over de ontstaansgeschiedenis van de Focolare. Jezus onderricht de leerlingen. Hij onderricht ook ons in 2009. Hij zegt: Kijk om je heen. Overal zie je nieuwe bewegingen ontstaan. Enthousiaste en vurige mensen, die het geloof belijden in woord en daad, precies zoals Ik - Jezus, jullie Leraar - het jullie in het evangelie reeds lang geleden heb voorgehouden. Zo wil Ik de Kerk redden. Zelf ga ik vanavond weer naar een bijeenkomst van de Focolare. Eerst gezellig koffie met wat lekkers, dan samen eten en vervolgens geeft één van de leden een inleiding en getuigenis over een mooi onderwerp en daarover gaan wij met elkaar in gesprek. Dan kunnen we leren van elkaar. Komende zaterdag is de laatste keer dat ik in Westbeemster voorga - woensdag is de verhuizing naar Heerhugowaard - maar toch hoop ik van harte dat jullie een nieuwe, goede weg mogen vinden.