ORBIT/AMOS oproep voor
Wereld Vluchtelingen Dag: 20 juni 2015
Zaterdag 20 juni is het Wereld Vluchtelingen Dag. Deze dag werd ingesteld door de Verenigde Naties om de problematiek van vluchtelingen en asielzoekers onder de aandacht te brengen. In de week voor 20 juni zullen er allerlei activiteiten zijn, acties aan de stations, in scholen, gespreksavonden, etc. .
Zondag 21 juni kunnen de kerken in hun diensten hier aandacht aan besteden.
Het probleem van vluchtelingen in de wereld is schrijnend en aangrijpend. Tot nu toe verdronken in 2015 1600 van de 36000 bootvluchtelingen in de Middellandse Zee, met als triest hoogtepunt de schipbreuk in het weekeinde van 18 en 19 april 2015, waarbij zo’n 800 mensen omkwamen. Velen gingen hen voor, van 1988 tot 2013 kwamen 19.144 mensen wereldwijd om bij hun poging te vluchten. Het is een tragedie dat wanhopige mensen een dergelijk lot treft.
Ook door het geweld in Syrië (naar schatting bijna 2,8 miljoen vluchtelingen!) en in Irak worden mensen op de vlucht gejaagd. Daar waar mensen zonder uitzicht leven, komen ze in beweging en dat is begrijpelijk.
Het medeleven van paus Franciscus is sympathiek en het is ook de taak van de kerken om aandacht te vragen voor deze mensonterende situaties. Maar ook de politiek zou ruimhartiger kunnen zijn en bij geval van echte nood de helpende hand uitsteken. De Conferentie van Europese Kerken (CEC) nodigt de kerken in Europa uit, om op zondag 21 juni een bijzondere voorbede te doen voor de vele omgekomen vluchtelingen aan de grenzen van Europa op zoek naar een beter leven:
We bidden voor de vluchtelingen die de oversteek naar Europa wagen. Zovelen van hen verdrinken in de Middellandse Zee. Bij U leggen we de verschrikking neer van zoveel doden. Voor Uw aangezicht brengen wij de levens van mensen die oorlog ontvluchtten. Houd hun namen geschreven in Uw hand.
Onlangs riep kardinaal Marx, voorzitter van de Commissie van Bisschoppenconferenties van de Europese Unie (COMECE) de Europese Unie op, om zich sterker in te zetten voor vluchtelingen. ‘De Europese grens mag geen dodelijke val zijn. De Europese gemeenschap moet niet alleen economisch groeien, maar evenzeer in mededogen en toewijding voor de mensen die er toevlucht zoeken.’ Hij onderstreept daarmee, dat het een fundamenteel mensenrecht is om asiel te zoeken. ‘Met onze welvaart hebben wij een bijzondere verantwoordelijkheid voor vluchtelingen.’ Tegelijk benadrukt hij dat de opvang van vluchtelingen niet alleen een taak is van de Europese Unie, het gaat ons allen aan, in alle landen, steden en dorpen. Zo staat sinds jaar en dag de vluchtelingenproblematiek hoog op de agenda van diaconale en kerkelijke organisaties in de Euregio.
ORBIT/AMOS ondersteunt deze oproep. Eerder publiceerden wij . De leden van ons netwerk AMOS zorgden voor enkel teksten die u ook kan gebruiken om voor te lezen, te verspreiden of te publiceren in uw contactblad, uw website of facebookpagina. U vindt ze op de volgende pagina’s.
ORBIT/AMOS engageert zich in ‘De Migratiecoalitie’ voor de vernieuwd en menswaardig migratiebeleid. Op 10 oktober zullen wij op onze ORBIT/AMOS Netwerkdag in Brussel ons nieuwe campagne voorstellen onder het motto: Met of zonder papieren: EEN GEZIN IS EEN GEZIN!
Met hartelijke groeten,
Namens de ORBIT/AMOS Stuurgroep
Hilde Geraets
Didier Vanderslycke
**AMOS het netwerk christenen & migratie van ORBIT vzw **
ORBIT vzw | THUIS IN de wereld van DIVERSITEIT & MIGRATIE
B-1000 Brussel
t (0032)-(0)2 – 5021128
Moord op de Middellandse Zee
Dit meisje staat symbool voor een migratiebeleid dat zichzelf langzaam heeft ontmenselijkt
Dit meisje verdronk in de Middellandse Zee. Zij ligt hier niet per toeval. Dit meisje staat symbool voor een migratiebeleid dat zichzelf langzaam heeft ontmenselijkt. Niet alleen op zee, ook op land. Want zelfs als dit meisje de oversteek had gehaald, dan had ze een Europa leren kennen dat haar duidelijk had gemaakt: wij zien je liever gaan dan komen.
Dit is allang geen nieuws meer : we gewennen er aan dat dagelijks honderden vluchtelingen, die in gammele bootjes Europa trachten te bereiken, verdrinken in de Middellandse Zee. We voelen ons machteloos. We vinden dat de mensensmokkelaars hard moeten aangepakt worden, dan zullen er geen drenkelingen meer zijn en is ons geweten gesust. We kijken de andere kant op.
Op 27 april was het 12 jaar geleden dat Dorothee Sölle stierf. Voor mij, echter, leeft zij. We hebben nog elke dag te leren van haar “verzetstheologie”. De voornaamste drijfveer voor haar theologie, was haar verbijstering over het feit dat er in de tweede wereldoorlog mensen waren, die zagen wat er gebeurde, zonder dat zij daartegen iets deden. Ze waren toeschouwers van de grootste gruwelijkheden. Ze zegt daarover: ‘Ik was daar erg door van slag: het feit dat er mensen zijn die simpelweg toekijken. We hebben nu allemaal zo’n kast in de kamer die ons tot toeschouwer opvoedt: het centrale probleem in onze wereld. Deze manier van toeschouwen is niet veel beter dan die van destijds.’
Haar theologie druipt van verzet tegen zo’n “toeschouwerschap”… We mogen nooit alleen maar ‘toeschouwen’, nooit achterover leunen in zelfgenoegzaamheid, nooit ‘ons de luxe veroorloven te leven zonder hoop’. Als we namelijk geen hoop meer hebben op een wereld andersom, dan zijn we onze humaniteit aan ’t verliezen. Machteloosheid in het beste geval en apathie in het slechtste zijn samen de dood in de pot.
Het gaat er Sölle niet om dat we ons laten verlammen door de veelheid van problemen, of ons schuldig en verantwoordelijk voelen voor alles. Het gaat haar erom dat we ons niet zodanig laten verlammen door de veelheid van problemen dat we daarom maar niets doen. Als christen, als kerk, móet je je mond opendoen. Zelfs als je de problemen niet kunt oplossen, kun je ze zichtbaar maken.
Nodig is dus een volledige ommekeer in ons denken. We moeten ons bewust worden van de absurditeit van de wereld waarin wij leven : een wereld waarin twee soorten mensen bestaan : zij die het geluk hebben geboren te zijn in het welvarend gedeelte van de wereld en zij die dat niet zijn. Onze geesten zijn verziekt door een individueel en collectief egoïsme dat de eigen hoge levensstandaard wil veilig stellen desnoods ten koste van degenen die dat ontberen. De muren van Fort Europa moeten geslecht worden in onze geesten.
We mogen onze grenzen niet sluiten voor wie in nood is. We moeten zorgen voor meer legale wegen voor immigratie zodat mensen niet verplicht worden op illegale levensgevaarlijke manieren naar hier te komen. Zolang ze niet op een menswaardige manier in hun land van herkomst kunnen leven, moeten we hen hier respectvol opvangen, zorgen voor huisvesting, gezondheidszorg en onderwijs, hen laten werken zodat ze voor zichzelf kunnen zorgen en een bijdrage leveren aan de samenleving. De staatlozen, niet-repatrieerbaren en degenen voor wie om welke reden dan ook in de toekomst terugkeer naar hun land van herkomst geen optie is moeten hier kunnen blijven.
We moeten de vluchtelingenkampen waar mensen in mensonwaardige omstandigheden in zomer en winter, in regen en wind, moeten overleven, ombouwen tot normale woningen met de nodige nutsvoorzieningen in afwachting dat ze naar hun dorpen en steden kunnen terugkeren. Verwoeste woningen en dorpen moeten bij de heropbouw geholpen worden.
We moeten investeren in ‘ressetlement’. Wereldwijd leven zo’n vijf miljoen mensen in vluchtelingenkampen. Europa zou 1.000.000 en ons land zou 10.000 van de zwaksten en meest kwetsbaren - gezinnen en vooral alleenstaande moeders met kleine kinderen, zieken, gehandicapten en ouden van dagen – die geen enkele toekomst hebben, uit die kampen naar hier kunnen halen en hier hervestigen.
Dit alles zal onnoemlijk veel geld kosten. Willen de welvarende landen dat wel ? Over de grenzen heen reikende solidariteit en een grote inspanning van ieder van ons is noodzakelijk!
Elie Wiesel zegt:
Het tegendeel van liefde is niet haat,
Het tegendeel van hoop is niet vertwijfeling
Het tegendeel van geestelijke gezondheid en van gezond verstand
is niet waanzin
Het tegendeel van herinnering heet niet vergeten,
Maar het tegendeel van liefde en hoop, van geestelijke gezondheid
en gezond verstand en van herinnering – het tegendeel van dit alles
heet onverschilligheid….
Niemand zal ons als kerk van onverschilligheid durven betichten, dat zou ook echt onterecht zijn. Maar misschien is het ondertussen hoog tijd geworden om als kerk nog es onze mond open te doen. Als we dat al zouden doen, zou er al een beetje meer zichtbaar worden van de wereld-anders-om.
Namens de werkgroep MiSaG,
ds Ina Koeman
mei 2015
met dank aan dhr Piet Willems, VLOS (Vluchtelingen Onthaal Sint-Niklaas / lid van de stuurgroep ORBIT/AMOS
Als schrijnend onrecht (t. F. Rooze, mel.ps.68)
Als schrijnend onrecht monden snoert,
meedogenloos op mensen loert,
kunnen wij niet meer verder.
Verweesde mensen gekleineerd,
verdwaasde loeders genegeerd,
kinderen zonder herder.
Tegen de brute wereld in
hopen wij op een nieuw begin
waar iedereen mag leven.
Wij zingen boven onze macht
op hoop van zegen deze nacht
de toekomst te beleven.
Waar woorden waardeloos verwaaid
en wanhoop ligt rondom gezaaid,
groeit zingen uit tot bidden.
Daarom verzuchten wij vandaag:
kom uit uw hemel naar omlaag,
o God, kom in ons midden.
Kom tot ons in dit late uur.
Verschijn in lichtglans en in vuur,
opdat wij vieren mogen:
God, die met ons wil samenzijn
een lichtend licht voor groot en klein,
om ons bestaan bewogen.
Uw Naam, niet uit te spreken groot,
die zich verheft boven de dood,
uw Naam willen wij prijzen.
Want aan de einder van de nacht
zal als een teken van uw kracht
een nieuwe dag oprijzen.
God, kom tot ons als in een kind,
dat onder ons zijn weg niet vindt,
kwetsbaar in mensenhanden.
En waar dit kind vertrouwen straalt
ontstaat dit lied, dat ons verhaalt:
Gods heil draagt ons op handen.
Gun het u
om goed te zijn
verdriet en woede
wild te voelen stijgen
gun het u
geen blijf te weten
met de mens,
die zonder uitzicht lijdt.
Laat het u maar weemoed worden
weemoed die de woede dieper maakt,
om wat kleine mensen overkomt.
Gun het u
om in die poel van drek en zonder hoop
om dààr
eenvoudig
machteloos en stil en goed te zijn.
(Van eindigheid genezen. Karel Staes)
** “ Deze wereld omgekeerd ” Oosterhuis - Huybers - Löwenthal**
De wijze woorden en het groot vertoon, de goede sier van goede werken, de ijdelheden op hun pauwentroon, de luchtkastelen van de sterken : al wat hoog staat aangeschreven zal Gods woord niet overleven; HIJ wiens kracht in onze zwakheid woont beschaamt de ogen van de sterken.
Zijn wil deze wereld omgekeerd : dat lachen zullen zij die wenen, dat wonen zal wie hier geen woonplaats heeft, dat dorst én honger zijn geleden. Die onvruchtbaar bleef zal vruchtbaar zijn, die geen vader was zal vader zijn; mensen zullen andere mensen zijn : de bierkaai wordt en stad van vrede.
Wie denken durft dat deze droom het houdt: een vlam die kwijnt maar niet zal doven. Wie zich aan deze dwaasheid toevertrouwt, al komt de onderste steen boven : die zal kreunen onder zorgen , die zal vechten in ‘t verborgen, dié zal waken tot de morgen dauwt, hij zal zijn ogen niet geloven.
Gedicht
Goede God,
wees aanwezig
bij uw mensen
in handen die vasthouden en verzorgen
in voeten die niet haasten, maar meegaan
richt ons op naar elkaar
en naar de ander
open onze ogen
om te zien de blik in de ogen van de ander
om te horen de stem achter wat wordt verteld.
(uit: Medemens 1, p.21 Sjon Donkers)