Lezingen Jes 61, 1-2a.10-11 · Lc 1, 46-50.53-54 · 1 Tess 5, 16-24 · Joh 1, 6-8.19-28
Op het einde van het ‘Rijke Roomse leven’ was er een deken met twee onderpastoors. Zijn jonge medewerkers zochten naar vernieuwing in de liturgie, maar hun deken was er tegen. Wanneer hij er niet was, gebruikten zij teksten in de volkstaal. Zij hadden met de organist afgesproken dat bij aantocht van de deken hij hen van op het doksaal zou verwittigen. Wanneer de deken kwam, speelde de organist de noten van het lied: “Midden onder u staat hij die gij niet kent” (ZJ 105).
Er zijn meer mensen die ons niet kennen dan wij hen. Wie komt nooit op plaatsen waar je weinigen, zelfs niemand kent? Anonimiteit, vervreemding gelden al evenzeer ten lande als in stedelijk gebied.
Een bisschop had een discussie met een priester zonder priesterboord. “Waarom draag je geen boord?” vroeg Zijn Excellentie aan de parochieherder. “Op mijn parochie, monseigneur, kent iedereen mij.” “Ja maar, repliceerde de bisschop, als je buiten je parochie bent, dan is het goed die te dragen.” De priester antwoordde: “daar kent niemand mij.”
“Pour vivre heureux, vivons cachés.” Het heeft zijn voordeel als je niet in de kijker staat. Maar het kan tragisch zijn als niemand je opmerkt, als je leeft aan de rand van de maatschappij, ver weg van het bruisende leven.
Zowel midden onder ons als aan de rand leven mannen en vrouwen die wij niet kennen. Mochten we ze kennen, een nieuwe wereld zou voor ons opengaan. “Heeft u ooit het levenspad van een onbekende gekruist? Misschien vertelde deze persoon zijn/haar verhaal, of een episode uit zijn/haar leven. Misschien kon u die persoon helpen (of omgekeerd) of beleefden jullie samen een ongewoon moment?” Zo’n verhaal interesseert de plakker van dit bericht in de Brusselse binnenstad. Hij maakt een documentaire, waarin hij verhalen van ongewone ontmoetingen wil opnemen. Zie www.anonymes.be .
Onthaaldiensten zoals De Open Deur in de Brusselse Taborastraat zien mensen die even binnenlopen voor een inlichting. Soms krijg je een verhaal dat je niet loslaat. Julien Green vertelt in zijn dagboek (14.02.83) over een jonge slager, die met een bestelling bij hem binnenkwam.: “Wanneer je een mens bevraagt, ben je bijna altijd zeker iets droevigs, ja zelfs tragisch te vinden, maar je bent eveneens zeker dat je er veel hart zal in vinden.”
Een mens draagt een boodschap vanuit zijn eigen mysterie van pijn en verdriet, van schoonheid en goedheid. Breng mensen samen. Peil even naar het diepe en er komt zoveel lijden naar boven. Wanneer heb ik het laatst met een arme gesproken, wanneer ben ik bij een zieke aan huis geweest? Waar gaf ik een asielzoeker een hand?
Over de Messias bestaan verhalen dat deze op het onverwachts komt en dat hij zelf niet weet dat hij de Messias is. Elke man en vrouw kan een drager zijn van de Messiaanse boodschap. ‘Namasté’, is het respectvol gebaar bij een begroeting in India. De gevouwen handen bij de groet drukken de eerbied uit voor het geheim van elke mens. Meer dan in het Westen leeft daar het besef van Gods presentie. Een goddelijke geest die het al doordringt en er de bewegende kracht van is. Of dit echter geldt over klassen en kasten heen?
In het vierde evangelie is Johannes de vinger die naar de Messias wijst. Hij plaatst zich niet in het centrum en eist geen aandacht op voor zichzelf. Hij vermijdt resoluut dat men hem een Messiaanse waardigheid zou toekennen. Johannes was nochtans iemand, wiens optreden nieuwsgierigheid uitlokte en die belangstelling wekte. Hij bracht immers een beweging op gang. Hij beseft dat hij in dienst staat van een ander. Hij duidt de weg naar het Beloofde land, dat aanbreekt met de komst van de Messias. Zijn getuigenis over de Messias verloopt in twee schuifjes. Eerst weet hij zelf niet waar de Messias zich ophoudt. In het tweede schuifje, de volgende dag, duidt hij Jezus aan als de Messias, als het Lam Gods. De onbekende van de dag voordien krijgt van dan af een brede uitstraling. Hij is het Lam Gods dat de zonden van de wereld wegneemt. Hij is de drager van de Geest en is bij het doopsel aangeduid als zoon Gods. Johannes laat zijn leerlingen naar de Messias overgaan. Deze zullen zijn heerlijkheid ontdekken.
Het vierde evangelie heeft naast een theologische proloog een verhalende proloog. Deze brengt de lezer naar de heerlijkheid die Jezus uitstraalt zoals op de bruiloft in Kana. Jezus is het licht, dat in de wereld komt om ieder mens te verlichten.
Hoe bereikt hij hen, die door moeilijke levenssituaties in duisternis terecht zijn gekomen? Met de actie Welzijnszorg zijn we mensen nabij, die in armoede leven en daardoor op allerlei vlakken, niet het minst op gebied van gezondheid, er slecht aan toe zijn. Jezus is gekomen om leven te brengen. Wat doen we zelf om aan zwakkeren levenskracht te geven? Wat minstens gevraagd wordt, is dat wij niet onverschillig zijn en dat wij niet als buitenstander en toeschouwer vragen stellen zonder ons in te leven in andermans zorgen.
Mensen lopen om de Messias te zien en zij snellen de arme voorbij in wie hij aanwezig is.