Beste dorpsgenoten,
Het duister blijft nog even toenemen. En juist nu buitelen de woorden vreugde en blijdschap over elkaar heen, vandaar de naam van deze zondag: Gaudete, Verheugt u, de beginwoorden van de Latijnse openingszang van deze derde zondag van de Advent.
Vreugde, zich verheugen, is een heel bijzondere ervaring, die in onze maatschappij niet veel kans meer heeft. Wij zijn veel meer vertrouwd met plezier maken en lol hebben. Gelukkig dat daar reden en plaats voor is.
Vreugde kun je niet maken, dat is iets dat je overkomt, vanuit een verborgen bron.
En die bron ligt…in onszelf. “Zoals de aarde haar vruchten voortbrengt en zoals de tuin het zaad laat rijpen”, zo overkomt ons vreugde.
De eerste lezing overweldigt ons met beelden die de conditie omschrijven waaruit vreugde groeit.
Alleen als de condities er voor aanwezig zijn, brengt de aarde vruchten voort. Zo zijn er condities nodig die vreugde laten opbloeien.
Een voorbeeld. Kijken we naar het verhaal van de barmhartige Samaritaan: toen hij het slachtoffer van de overval had verzorgd en hem eenmaal in een herberg had achtergelaten, heeft hij gedacht: “Wat fijn dat ik voor die man heb kunnen zorgen, wat een geluk dat ik bij hem uitkwam. Zo iets had mij ook kunnen overkomen.” Dat heeft bij hem vreugde naar boven gebracht. Hetzelfde met het slachtoffer: ook die man was gelukkig dat iemand hem te hulp schoot en heel blij heeft hij veilig en verzorgd in bed gelegen: gered!
“Mijn ziel wil zich verheugen in mijn God want Hij heeft mij bekleed met het kleed des heils.” Dat is taal die bij ons geen vreugde naar boven brengt. Wij willen concreter worden aangesproken voordat we zo worden geraakt dat er vreugde achterblijft, ook bij ons, mensen van deze tijd.
Dat kan. Niet met woorden zoals we die gehoord hebben in de eerste lezing. Wel met woorden die Jezus in de mond gelegd zijn door de Evangelist Matteüs, woorden die toen al eeuwenlang bekend waren: “Wat gij wilt dat anderen aan u doen, doe dat ook aan hen. Dàt is de Wet en de Profeten.” (Mt. 7, 12)
Dat klinkt erg prozaïsch, toch hebben we niet meer nodig om in ons eigen leven vreugde aan het groeien en bloeien te krijgen.
Al sik ’s morgens de krant naar de buren breng, dan kom ik, als ik op de juiste tijd ben, iemand tegen die me altijd heel duidelijk en hartelijk groet.
Ik weet niet wie zij is, en het zijn maar een paar woorden. Toch genoeg om me heel blij te voelen. Zij heeft mijn dag gemaakt.
Per week worden in Nederland twee kerkgebouwen gesloten. Wat moet het toch worden?
Met kleine beetjes proberen die woorden van Matteüs in praktijk te brengen. Dat zal vreugde naar boven brengen, nog meer dan een volle kerk.