“De geest van de Heer God rust op mij, want Hij heeft mij gezalfd. Hij heeft mij gezonden om aan de armen de blijde boodschap te brengen, om gebroken harten te genezen, om aan gevangenen vrijlating te melden, en aan geketenden de terugkeer naar het licht; om het genadejaar van de Heer te melden.”
Zusters en broeders, deze woorden van Jesaja lijken geschreven op de huid van Pater Damiaan. Een goede week geleden werd hij tot grootste Belg gekozen. Geen politicus met het aureool van vader des vaderlands zoals in Nederland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Duitsland en de Verenigde Staten, wel een eenvoudige man uit het volk. Hij haalde 51% van de stemmen. In hem herkent de gemiddelde Vlaming dus zijn vader des vaderlands. Naar hem kijken we op, hij is wat en hoe wij zouden willen zijn. Niet politieke of militaire grootheid, wel menslievendheid is het ideaal. Het is een teken van hoop in een wereld waarin het egoïsme hand over hand toeneemt, en waarin het eigen gelijk met bommen en zelfmoordterrorisme wordt bewezen. Daartegenover staat nu een man die koos voor inzet voor hen die alleen maar goed waren om gedumpt te worden. Letterlijk. Hij wist zich door de Heer gezonden om aan de armen de blijde boodschap te verkondigen, om gebroken mensen te genezen, om licht te brengen in het leven van hen die niet meer leefden omdat ze door iedereen verstoten waren. Dat alles in het spoor van Jezus, zijn enige voorbeeld en ook zijn enige norm. En anders dan Johannes de Doper in het evangelie was hij niet “de stem van iemand die roept in de woestijn”. Nee, Pater Damiaan werd gehoord. Naar het schijnt zit men in Rome nog altijd op dat mirakel te wachten om hem heilig te verklaren. Welnu, hij heeft dat mirakel al lang verricht, al tijdens zijn leven. Vóór hem stonden de melaatsen er alleen voor. Jezus had wel gezegd en getoond dat het anders moest, maar blijkbaar hadden zijn leerlingen Hem in dat opzicht niet echt goed begrepen. Damiaan was de eerste die Hem wél begreep, meer dan 1800 jaar na zijn voorbeeld. Ná Damiaan waren de melaatsen nooit meer alleen; ze werden niet meer verstoten, wel geholpen. Op zijn eentje had hij de wereld een geweten geschopt, en de wereld had het begrepen. Als dát geen mirakel is.
Zusters en broeders, de verkiezing van Pater Damiaan was een moment van blijdschap en ook van ontroering. Maar die kregen een paar dagen later een flinke knauw toen de Antwerpse universiteit haar Jaarboek van de armoede publiceerde. Daaruit blijkt dat 1,5 miljoen Belgen onder de armoedegrens leven. 15% van de bevolking van dit rijke land verdient niet genoeg om op een aanvaardbare manier te kunnen leven. Schandalig is dat. En dat in het land van Pater Damiaan, het land dat toch kiest voor menslievendheid? Ik vraag me af hoe hij daarop zou reageren. Nee, ik vraag het me niet af. Ik weet het, en jullie weten het ook. Furieus en verontwaardigd zou hij zijn, en zijn inzet zou onbegrensd zijn.
Zusters en broeders, Welzijnszorg zet zich al tientallen jaren in voor de armen onder ons, dit jaar onder de slogan ‘Huishouden vraagt energie’. Het kan en het mag niet dat mensen beroofd worden van gas en elektriciteit omdat ze betalingsproblemen hebben. Probeer het zelf maar eens: één enkele dag zonder gas en elektriciteit. Ik denk dat we de avond niet eens halen. Welnu, laten we straks massaal onze handtekening zetten onder de vier eisen van Welzijnszorg. Eisen die gaan over de betaalbaarheid en de gegarandeerde levering van duurzame energie aan elk gezin. En laten we ook in onze portefeuille gaan bij de omhaling. Voor een keer eens geen muntstuk, maar een briefje, en er mag een groot cijfer op staan. Wij steunen het buurthuis ’t Lampeke uit Leuven. Een project dat al jaren bestaat en dat direct onder de armen en de kansarmen van een Leuvense buurt werkzaam is. We hebben het vroeger ook al gesteund, en we zullen het wellicht in de toekomst nog steunen, gewoon omdat het goed is en goed werk verricht.
Zusters en broeders, ook wij zijn gezonden om aan armen de blijde boodschap te brengen, om gebroken harten te genezen, om aan gevangenen vrijlating te melden, en aan geketenden de terugkeer naar het licht. Niet alleen met woorden, niet alleen met financiële steun of onze handtekening, maar met ons hele wezen, ons denken en ons doen. Alleen zo zijn we onze grootste Belg waardig, alleen zo gaan we in zijn spoor mee in het spoor van Jezus. Amen.