Vreugde. Dat klinkt volop door in de eerste lezing van Jesaja: “Ik wil jubelen en juichen in de Heer, mijn ziel wil zich verheugen in mijn God.”
Kent u dat gevoel? Dit is niet hetzelfde als plezier, want dat kent u ongetwijfeld. Zoals met familie of vrienden, een kaartavondje, een etentje, ze zijn allemaal flink op dreef, een grapje, een herinnering, wat flauwekul, een echt ontspannen stemming, misschien een glas wijn en iedereen heeft het geweldig naar de zin, er wordt gelachen en sommigen kunnen niet stoppen, zodat ze er buikpijn aan overhouden. Zo’n moment is heerlijk. Maar het is niet de vreugde waar Jesaja over spreekt.
Vreugde; Als je na jaren hard werken een diploma gehaald hebt, het was spannend. Voor de laatste examens zijn er flink wat gezakt, maar jij bent er door. Een vreugde die je graag met anderen deelt.
Of nog een heel andere vreugde; Je hebt gewacht op de uitslag van een onderzoek. De prognoses waren heel slecht, maar daar komt een wonderbaarlijke uitslag. Je mag leven. Het is goed. Bij nader inzien blijkt er niets ernstigs aan de hand te zijn. Zomaar, alsof je opnieuw geboren wordt en opnieuw de kans krijgt iets moois in de rest van je jaren te doen.
Weer heel anders is de vreugde bij de geboorte van een kind. Alles erop en eraan, het ademt, drinkt, het leeft en zoekt moeder. Dat is weer een andere vreugde, nog dieper en intenser dan de andere voorbeelden.
Vreugde kent vele vormen, maar de vorm van vandaag is heel bijzonder. Een vreugde die je alleen ervaart in je relatie met God. Een mensenleven kan al heel vervuld en waardevol zijn als iemand de eerste voorbeelden ervaart, de vreugde in het leven. Toch krijgt je leven een compleet nieuwe diepte als je ook die vreugde kent van Gods liefde.
“God heeft mij bekleed met heil”, zegt Jesaja, “Hij heeft mij de mantel van de gerechtigheid omgehangen, zoals een bruidegom met zijn feestkostuum of de bruid met haar bruidstooi”. “Weest altijd blij”, zegt Paulus. “Bidt zonder ophouden. Dankt God voor alles.”
U hoort het. Paulus spreekt over de vreugde van het geloof. Maar het kan heel goed zo zijn dat u net niet zo’n blij gevoel heeft. Het kan zijn dat u juist in de put zit of een nare week hebt gehad. Het kan zijn dat de aandacht in de media voor de misbruikschandalen uit het verleden van alles oproept of u op een andere manier enorm dwars zit. Het kan zijn dat heel andere dingen, zoals gezondheid of familiebetrekkingen niet goed lopen. Wat betekent dan deze uitnodiging vandaag: “Weest altijd blij”? Dat is toch niet mogelijk?
Inderdaad, als het om het gewone menselijke blij zijn gaat, is dat niet mogelijk. Maar daar gaat het hier niet om.
Misschien kan het voorbeeld van Johannes de Doper ons helpen. De mensen vragen hem: “Bent u de profeet?” Het is goed om die vraag in ons door te laten dringen. Mensen vragen hem: “Bent u de profeet?” Ofwel: Bent u degene die we al eeuwen verwachten? Bent u de Messias? Bent u de verlosser? Bent u het die alles zal veranderen?
Mensen hebben verwachtingen. Wij zitten vaak vol met verwachtingen. Het meeste leed doen we onszelf vaak aan door de verwachtingen die we op andere plakken, op echtgenoot, kinderen, ouders, collega’s vrienden. We verwachten vaak zoveel van hen en zijn teleurgesteld als zij dat niet waar maken.
Of we verwachten teveel van onszelf, omdat anderen iets van ons verwachten, ouders, partners, de wereld om ons heen. Dan willen we aan die verwachtingen voldoen, maar stellen onszelf en anderen teleur.
Mensen verwachten van alles van Johannes de Doper. Maar hij weet dat hij dat niet kan waarmaken en hij zit daar helemaal niet mee. Johannes is blij met wat hij mag zijn, hij is blij met zijn eenvoudige zending: voorloper zijn, wegbereider, stem in de woestijn, dat is al meer dan genoeg. Als baby sprong hij op in de schoot van zijn moeder bij de klank van Maria’s groet, want daarin klonk de aanwezigheid van Christus door.
Blij zijn in alle omstandigheden, dat kan alleen als je ondanks alles wat er tegen kan zitten jezelf geborgen weet in Gods liefde. Daarom is die vreugde ook heel anders dan die andere vormen van blijdschap. Vandaag is het zondag Gaudete, de zondag waarop we vol vreugde het Kerstfeest snel zien naderen. We zijn al over de helft.
Ik wens u die vreugde van Gods aanraking, Gods blik die op u rust, Gods vergevende en genezende liefde. Dan voelt u nu reeds iets van de vreugde van Kerstmis in uw hart.
Amen.