Bij het afdalen van de berg (2008)

A-cyclus · Vasten · 2e zondag van de Vasten · paars

De liturgie heeft veel geduld, tenzij op de tweede zondag van de Vasten. Ze doorbreekt de doorlopende schriftlezing van Matteüs en springt van het vierde hoofdstuk naar het zeventiende. Een week na de bekoring in de woestijn voert ze ons naar de berg van de transfiguratie. Ze brengt ons dicht bij Pasen. Wil ze de onwennigheid van de zondag van de bekoringen wegnemen door ons een stralende Jezus te tonen? De berg van de verheerlijking is als een antwoord op de berg waar de satan Jezus wou naartoe brengen. Jezus heeft voor zich geen macht opgeëist. Hij weigerde de heerschappij die satan hem vanaf een hoge berg voorstelde. Hij heeft daar niet geknield voor de Satan. De Vader bevestigt nu op een andere hoge berg wie Jezus is. Hij is zijn geliefde Zoon, de Gehoorzame Dienaar.

De ‘zes dagen’ waarmee Matteüs en de twee andere synoptici het verhaal van de Transfiguratie aanvatten, wijzen echter niet naar het evangelie van vorige week over de bekoringen van Jezus. Hebben ze iets te maken met de zes dagen tijdens de welke Mozes op de Sinai verbleef (Ex. 24)?

De transfiguratie, dit mysterievol moment van licht, geschiedt zes dagen nadat Jezus met zijn leerlingen had gesproken over het lijden dat hem te wachten staat. Op dat donker moment is er nood aan licht. Waarom alleen deze drie leerlingen als bevoorrechte getuigen? Zij zijn bij de eerste geroepenen. Zij zullen er als kleine groep alweer bij zijn als Jezus in de hof van Olijven zijn diepste vernedering kent en zware angst doorstaat. Mogen de anderen het niet weten? Zij moeten wachten tot de ganse weg is afgelegd. Jezus straalt op de berg in volle licht, vergezeld van Mozes en Elia. Op het gelaat van Mozes lag de glans van het licht van God. Bij Jezus straalt dit licht van binnen uit (Ratzinger, Jezusboek). Het visioen vertoont gelijkenissen met dat in het boek Daniël (Dan., 10,9-12,16).

Petrus wil dit moment vasthouden. Het wordt hem niet gegund. Hij moet alweer een ommekeer maken en willen kijken hoe God met Jezus verder meegaat Hij hoort dat hij naar Jezus moet luisteren. “Luister naar hem.” Een oproep die wrevel kan wekken. We horen nogal graag onze eigen stem. Wij doen weinig inspanningen om onder de vele stemmen en klanken de juiste stem te horen. Daarbij, wie mag je geloven?

De stem van God op de berg overweldigt de drie leerlingen. Ze heeft zulk een grote kracht, dat zij hen van angst op de grond neerwerpt. Gods heerlijkheid en waarheid boezemen diep ontzag in. Jezus neemt hun schrik weg. Dit is het eigen accent bij Matteüs in zijn verhaal van de transfiguratie. Jezus gaat naar de drie leerlingen en raakt hen aan. Een eenvoudig geruststellend gebaar. “Het is niet meer de hemels veranderde Jezus, die dit doet, maar degene, die men kan zien zonder schrik. Jezus alleen in zijn menselijke gestalte.” (U. Luz, Das Evangelium nach Matthäus, I/2, p. 512). Zij dalen met hem van de berg naar het dal. Daar zal Jezus tot hen spreken en met hen handelen. Daar zal hij opnieuw zeggen en tonen wat Petrus niet gaarne hoort, namelijk dat hij zijn weg verder zet naar Jeruzalem, waar het lijden hem wacht. Pasen is maar bereikbaar langs de weg van het lijden.

De Bergervaring is weliswaar een stuk vooraf geschonken Paasheerlijkheid. Ze is pas vanuit Pasen te verstaan en te verkondigen. De verheerlijkte Mensenzoon boven op de berg is de Zoon van God. Dit gaat pas ten volle op nadat de Zoon van God als Mensenzoon in de vernedering zijn weg door het lijden is gegaan. Dat heeft Jezus hun te zeggen; daar zullen ze naar luisteren. Lijden en verrijzenis, de berg en het dal, de verheerlijking en de vernedering, beide aspecten horen bij het Jezusbeeld van Matteüs. In het dal kunnen de leerlingen de hutten/tenten bouwen, waar God bij mensen komt wonen. Daar en niet op de hoge berg, waar slechts enkele leerlingen bij geraken.

Wij trekken in deze vastentijd met Jezus verder. Wij verlaten met hem de hoge berg, waar de wolk hem overschaduwde om mee te gaan naar deze van Golgotha waar hij zal sterven. Wij zullen er bij zijn wanneer hij op het einde van het evangelie van op een hoge berg in Galilea ons allen zendt om te verkondigen wie hij is en om verder te doen wat hij heeft gedaan (H. Hoet, God spreekt vanop een berg in het evangelie volgens Matteüs, Collationes, 2004, n° 2).

Wij zien vandaag even het licht op de berg. Wij sluiten onze ogen. Wij proberen zoals de iconenschilders onze icoon van de Tabor te schilderen (Benoît Standaert, De Jezusruimte). Dan gaan we verder in groot geduld, onbekend met de weg die nog volgt en toch vol vertrouwen.

“Gott lass meine Gedanken sich sammeln zu dir. Bei dir ist das Licht, du vergisst mich nicht. Bei dir ist die Hilfe, bei dir die Geduld. Ich verstehe deine Wege nicht, aber du weisst den Weg für mich” (Taizé). God richt mijn denken en voelen op U. Bij u is het licht. Gij vergeet me niet. Gij zijt mijn Hulp. Gij leert mij het geduld. Ik versta uw wegen niet, maar gij weet waarheen gij mij leidt.

Zoeken in Preken Online