Begroeting
Van harte welkom, u hier in de kerk en allen die met ons meevieren via de kerkradio of het internet.
In deze veertigdagentijd worden we opgeroepen te luisteren. Hier in deze viering mag Gods Woord klinken en binnengaan tot in het diepst van ons hart.
Ik mag u uitnodigen te gaan staan bij de intrede.
Homilie
Verleden week spraken we over bekoringen. De bekoring in de tuin, Jezus die bekoord wordt in de woestijn, de bekoringen die we in het dagelijks leven meemaken en de bede in het Onze Vader: ‘Leid ons niet in bekoring’, of anders gezegd, help ons stand te houden als bekoringen ons treffen en help ons de bekoringen niet op te zoeken.
Vandaag hebben we een ander soort bekoring. De bekoring van het spreken tegenover het luisteren. Halverwege het Evangelie horen we een stem uit de hemel die zegt: ‘Luistert naar Hem’. De stem van de Vader doelt op de Zoon en zegt een paar dingen: Dit is mijn veelgeliefde Zoon. In hem heb Ik mijn behagen. Luistert naar Hem. De eerste twee opmerkingen zijn de opmaat voor de laatste. Dat God dit over Jezus zegt: ‘Dit is mijn veelgeliefde Zoon. In Hem heb ik mijn behagen’, is bedoeld om ons alert te maken. Want dat is een kernvraag.
Welke mens bevalt nu werkelijk aan God, welke mens leeft en werkt en spreekt en handelt naar Gods bedoeling. Welke mens verstaat echt Gods wil? Daarvoor waren in het verleden de profeten opgestaan, daarvoor was Mozes gekomen. Hij gaf de tien geboden, de tafelen van het Verbond. Doe dit en je zult leven. Ik zal uw God zijn en gij mijn volk. Het was een verbond en een belofte die voortbouwde op het verbond met Abraham waarvan de eerste lezing ons verhaalt. En de profeten herhalen dit voortdurend, jullie vergeten het verbond dat God met ons heeft gesloten.
Vandaag dus een woord uit de hemel, net zoals het ooit klonk op de berg bij Mozes, opnieuw een woord van God Zelf: ‘Dit is mijn veelgeliefde Zoon. In Hem heb Ik mijn behagen. Luistert naar Hem.’ En om duidelijk te maken dat er geen misverstand is of God behalve Jezus ook Mozes en Elia als welbeminde Zoon aanduidt, zijn die twee plotseling verdwenen. Op het moment dat de leerlingen de stem hebben gehoord en op durven kijken, is alleen Jezus daar. Alleen Jezus.
‘Luistert naar Hem’. Luisteren …, dat valt niet mee. Om te luisteren moet het stil worden in jezelf. Maar wat betekent dat? Stil worden. In lessen en trainingen rond gespreksvoering leer je bijvoorbeeld om niet met je eigen antwoord bezig te zijn, terwijl de ander nog praat. Want dan hoor je niet meer wat de ander zegt, en je hoort evenmin wat de ander niet zegt, de dingen die ongezegd blijven en waarvoor je nog beter moet luisteren. Wanneen je met je eigen antwoorden bezig bent, luister je minder. Luisteren vraagt stilte in je hart. Het betekent dat je vooroordelen, eigen meningen, ideeën, interesses, verwachtingen, voorkeuren, even naar achteren plaatst, even parkeert, zodat het woord van de ander de ruimte krijgt.
En zoals het met mensen is, zo gaat het ook tussen de mens en God, en misschien nog wat meer, omdat Gods spreken minder direct is, minder opdringerig, voor ons vaak minder duidelijk, bescheiden, eenvoudig. Om zijn Woord te verstaan, moet je het stil maken in je hart, in je hoofd, in je gevoel, je verlangen, je willen, je denken.
Wat betekent dat voor ons, gewone mensen, parochianen, die werk hebben, bezigheden, verplichtingen. Het betekent in ieder geval keuzes maken. Want we hebben maar 24 uur, waarvan we een deel moeten rusten. De andere uren raken dikwijls snel ingevuld, zeker wanneer je nog volop in het werk zit, maar ook wanneer de kinderen groot worden, kleinkinderen, oppassen, bezoeken, verjaardagen, sociale verplichtingen, je wilt het nieuws ook bijhouden. De dagen lopen vol, de dagen vliegen voorbij. Waar is de stilte om te luisteren.
Met die stilte is het zoals met alle dingen, die stilte moet een innerlijke houding worden, een soort gewoonte, een tweede natuur. Onze paus heeft verleden maand aangespoord om vaker het Sacrament uit te stellen in de kerk en tijden van stille aanbidding aan te bieden. Om mensen de gelegenheid te geven in stilte bij de Heer te zijn. Daar kunnen zij tot stille inkeer komen, bidden van hart tot hart met Christus, en zo meteen tekenen van geloof en liefde geven in een wereld waarin dat dreigt te verkommeren.
Maar ook thuis kunnen we de stilte oefenen. In mijn tijd op het seminarie hadden we stille dagen en soms een stil weekend. Dagen, tijden, waarin het stil was in huis. Voor veel jonge studenten die uit een turbulente wereld kwamen waarin het nooit stil was, was dit confronterend en lastig. De enige tijd die wij gewend is dat het stil is, is waarschijnlijk de nacht, wanneer we allemaal slapen.
Maar in zo’n stille tijd, schep je ruimte voor de ander en voor jezelf om in de stilte God te zoeken. Onze wereld lijdt aan geluidsstress, teveel impulsen, teveel ongeordende en ongewenste informatie, teveel afleiding van waar het om gaat. Daarom klinkt dit woord van de Vader in onze tijd met des te meer betekenis: ‘Dit is mijn veelgeliefde Zoon. In Hem heb Ik mijn behagen. Luistert naar Hem.’ We hoeven niet de wereld af te zoeken naar nieuwe leiders, naar Boeddha, Chrisjna, Mohammed, of wie dan ook. Hier hebben we degene voor ons waarvan de Vader zegt: ‘Luistert naar Hem’.
Misschien kunnen we het deze week en de komende weken proberen, momenten van stilte in huis, niet om te slapen, maar om in rust bij de Heer te zijn en te luisteren, door bijvoorbeeld iets te lezen uit het Evangelie, zijn Woord. Ik wens u dat u Hem meer zult gaan verstaan. Amen.
Voorbede
Bidden wij, één in geloof, tot onze hemelse Vader.
Bidden wij voor alle mensen wereldwijd die de veertigdagentijd zijn begonnen, bidden we dat allen erin slagen ruimte te maken om God te zoeken en krachtiger te worden in de keuzes voor Gods Koninkrijk. Laat ons bidden.
Bidden we voor onze wereld, waarin de stilte zo vaak ontbreekt. Om meer besef dat ook geluid een milieuvervuiling betekent. Bidden we voor beleidsmakers dat zij de waarde van de rust, de zondag, de natuur beschermen. Laat ons bidden.
Bidden we voor onze parochies. Om kracht in deze vastentijd, en onthechting in veel aardse zaken. Bidden we om een groter besef dat God door Jezus tot ons spreekt. Laat ons bidden.
Bidden we voor gezinnen, dat deze veertigdagentijd hen mag helpen te luisteren naar Jezus, dat zij in hun gezinnen een cultuur mogen opbouwen waarin weerstand wordt geboden aan de hectiek van de wereld. Laat ons bidden.