Wie de afgelopen weken het carnavalsblad heeft gelezen, die weet de naam van onze Prins nog. Prins Abram. Daarin heb ik een artikeltje geschreven over zijn naam, hoe hij van Abram tot Abraham werd. Vandaag het allereerste begin, hoe het met Abram begon.
Je wilt gaan emigreren. Je bent pas getrouwd, je houdt van het avontuur, de kinderen zijn klein, en daar is ruimte en een heel goede boterham te verdienen. Hier lijkt het te benauwd te worden, te klein. Dus je gaat. Spannend, maar je hebt alle kans van slagen.
Was het zoiets met Abram? Was hij een avonturier die geloofde in zijn eigen kunnen, die zich sterk wist door een goede vrouw aan zijn zijde? Was hij er een die geloofde in moed en vastberadenheid, in doorzettingsvermogen en vasthoudendheid, een die geloofde in een positieve levenshouding en die eens andere wegen wilde gaan?
Wat was Abram voor type? Misschien had hij dit allemaal, en toch is dat niet het geloof, het vertrouwen, waar het nu om gaat. Abram; het belangrijkste staat in de eerste zin: ‘In die dagen zei de Heer tot Abram: …’ Abram hoort een stem, diep in zijn hart of vanuit de hoge hemel, een stem liefdevol of krachtig, hoe die stem ook was, één ding is hem zeker, het is niet zijn eigen idee, niet zijn eigen verlangen, niet zijn droom of fantasie, niet zijn wil tot zelfontplooiing, niet zijn geloof in eigen kunnen of wat dan ook; het is Gods stem, en die zegt: Trek weg uit je land en ga naar het land dat Ik je wijzen zal.
Is dat niet heel bijzonder? Met name dat Abram die stem verstaat, maar ook dat hij gaat. Abram is een bijzonder mens. Een van de moeilijkste dingen voor ons mensen is luisteren, echt luisteren, horen wat de ander wil zeggen, in plaats van te horen wat ik denk dat de ander wil zeggen. Luisteren, dat vraagt bescheidenheid, zodat jouw mening niet alles overheerst. Luisteren vraagt geduld, zodat je de ander laat uitspreken. Luisteren vraagt een ruim hart, waardoor je de ander laat zijn wie hij of zij is. Luisteren betekent: jij mag er zijn. Luisteren betekent: niet bij voorbaat oordelen, geen vooroordelen, want die verhinderen het luisteren. Het is horen wat er achter de woorden schuil gaat. Echt luisteren is een kunst op zich.
Abram is iemand die echt luistert, want hij verstaat de meest bijzondere stem, Gods stem. Wil je die verstaan, dan moet je eigen innerlijke stem tot rust komen, het roepen en soms schreeuwen van je eigen verstand, je eigen idee, je eigen wil, je eigen verlangens, jouw behoeften en dromen. Pas als zij stilvallen, kan die stem van God klinken in je hart. Zo bijzonder is Abram. Hij luistert en verstaat wat God wil.
Nu terug naar het begin. Het gaat over vertrouwen. Op wie vertrouwt Abram? Hij vertrouwt op die stem en zo durft hij het onmogelijke aan, God maakt de onmogelijke belofte mogelijk: Ik maak van jou een volk, talrijk als de sterren aan de hemel en de zandkorrels aan het strand.
Vertrouwen. We hebben vanavond nog een tweede voorbeeld gekregen. De drie leerlingen die met Jezus naar boven mogen, op de berg, de plek waar je dichter bij God bent, waar je iets van de hemel kunt ervaren. Het lijkt lang geleden, tweeduizend jaar, en ver weg, maar het gaat over ons. Wij zijn degenen die vandaag met Jezus de berg opgaan, het gaat over ons. Wat is hun probleem en wat is ons probleem?
Hun probleem is dat ze geloven in Jezus, maar eigenlijk niet goed weten wie Hij is. Gerard Kemkers heeft geloofd in Jochem Uytdehagen. Gerard Kemkers heeft zijn mogelijkheden gezien en heeft hem begeleid, en zo is er tweemaal goud uit gekomen. Jochem moest het doen, maar er was iemand die het in hem zag. Gerard gelooft in Jochem, en Jochem in Gerard en het onmogelijke werd mogelijk.
Bij de leerlingen is het nog niet zover, zij weten nog niet wat ze van Jezus moeten denken. Hij is niet een van de oude profeten, dat weten ze, Hij is ook niet Johannes de Doper, Hij is echt een zoon van God, maar wat betekent dat? Zullen we maar drie tenten bouwen, een voor Jezus, een voor Mozes en een voor Elia? Die anderen zijn toch ook belangrijk? Zullen we ze allemaal een eigen kerk geven, alledrie met evenveel aanzien? Die vraag is actueel in een multiculturele samenleving. Je bent Christen, je bent gedoopt, je bent gevormd, je gaat geregeld naar de Kerk, maar wie is Jezus nu eigenlijk voor jou? Als je zo in je geloof staat, dan ben je net als deze drie leerlingen.
Maar wat gebeurt er dan. Net zo iets als bij Abram. God spreekt, de hemel gaat open, en vanuit een donkere wolk klinkt een stem. Nu gaat het komen, de definitieve beslissing, het laatste woord vanuit de hemel, hier moet je het mee doen: Nooit meer zal de hemel zo opengaan en nooit meer zal God zo tot ons spreken als op dat moment, als Hij zegt: ‘Dit is mijn Zoon, de Welbeminde, in wie Ik mijn welbehagen heb gesteld; luistert naar Hem.’ met name die laatste woorden: ‘Luistert naar hem’, dat is een vervolg op de eerste lezing van Abram. Wil je weten wat God tot je zegt? Luister naar Jezus. Wil je weten wat echt waar is? Luister naar Jezus. Wil je de weg vinden naar het beloofde land, het Rijk van God dat Hij ons wil geven? Luister naar Jezus.
Nu opnieuw terug naar het begin. De leerlingen moeten leren vertrouwen, vertrouwen dat wat Jezus hen leert de volle waarheid is. Ze moeten leren vertrouwen, dat ook als ze de berg af gaan en de problemen beginnen, als er tegenslag is, als Jezus verraden wordt, als Jezus gekruisigd wordt en sterft, dat ze zelfs dan moeten blijven vertrouwen. Ze hebben Hem toch gezien, een stralend gezicht, wit stralende kleding als weerspiegeling van zijn innerlijke zuiverheid. Hemelse glans, als teken dat Hij een kind van de hemel is. Daarom, als je de echte hemel op aarde wilt; ‘Luistert naar hem’.
Vertrouwen. Echt gelovig vertrouwen, begint met luisteren. Horen wat God tegen je zegt. En omdat dat moeilijk is, verdiep je dan in de woorden van Jezus, dan kom je gemakkelijker op het spoor wat God van je wilt.
Vertrouw op je kwaliteiten, vertrouw op je vrienden en je ouders, je leerkrachten, de Kerk, de regering, vertrouw op de goede afloop, maar vertrouw eerst op God, vertrouw eerst op Jezus, en daarna pas op al die anderen. Dan ga je de weg van Abram, van Petrus, van Jacobus en Johannes, dan ga je de weg van Moeder Teresa, van Franciscus en al die anderen die eerst hebben geluisterd, en toen vol vertrouwen hebben gedaan wat God in hun hart sprak. Zij zijn op weg gegaan en hebben Gods Koninkrijk bereikt. Nu wij nog. We gaan op weg, luisterend en vol vertrouwen. Amen.