Preek Flo 2é zond vasten 2017 Vian Berk
Ik zou vandaag wat dieper willen ingaan op de roeping van Abraham. Want dat is een héél belangrijk moment, ook in onze WESTERSE geschiedenis. Het Joodse geloof- waaruit de christelijke geloof ontstaat, begint met de toeping van Abraham zowat 1800 voor Christus. Abraham wordt door God weggeroepen uit Oer. Wat betekent dat eigenlijk? Oer ligt in Mesopotamië, het vruchtbare gebied tussen de grote stromen Eufraat en Tigris, specifiek in Babylonië, zowat het huidige Irak. Babylonië was toen een gebied waar de vruchtbaarheidcultus de belangrijkste rol speelde. En met vruchtbaarheid bedoel ik niet alleen de biologische vruchtbaarheid van man en vrouw voor het verwekken van kinderen. Ook dat was belangrijk, want veel kinderen gaf aanzien én als je een goede oude dag wilde, dan moest je veel kinderen hebben die je in je oude dag konden onderhouden, want sociale voorzieningen, pensioen, waren er niet. Maar die vruchtbaarheidscultus gaat veel verder dan dat. Er werd voor vruchtbaarheid gebeden tot de goden om een rijke oogst, om een bloeiende handel-business- om rijker te worden, om zijn winst te kunnen vergroten; eigenlijk om vooral materiële rijkdom, om steeds meer en meer en dat ieder voor zich. In Babylon was er-zo zouden we het kunnen zeggen- een 24/24u economie, 7/7 dagen. Te vergelijken met onze westerse wereld nu: altijd meer meer en meer . Kleine bedrijven worden opgeslorpt door grote om meer macht te hebben op de handelsmarkt, nog meer winst te maken. Tegen onze heug en meug overal reclame om ons te doen kopen –ook als we het niet echt nodig hebben- om de bedrijven nog rijker te maken. Onze economie draait 24/24 7/7. Weet je dat alleen in die tijd in het Jodendom er de zondagsrust was opdat we geen slaaf van de arbeid zouden zijn. Alleen zij kenden dat, geen enkele andere cultuur kende dat toen. In Babylon was de mens slaaf van arbeid, rijkdom, macht, want Babel zou ooit het grootste rijk worden in het Midden-Oosten, de veroverde volkeren onderwerpen en hun rijkdom leegroven. Uit die wereld, uit die levenshouding roept God Abraham weg om Hem te volgen naar een andere wereld, een ander soort leven, dat wij via de Joodse en Christelijke godsdienst hebben leren kennen. Wat HIER gebeurt, maken we opnieuw mee op grotere schaal zowat 1300 j voor Christus: de bevrijding uit de slavernij in Egypte. In de Hebreeuwse taal van het OT staat niet Egypte, maar mitsraim, dat is benauwdheidsland, waar je het benauwd krijgt, waar je stikt. Of je kunt het ook vertalen door angstenland, angst omdat je als vreemdeling, uitschot gezien wordt, angst omdat je niet weet of je morgen nog te eten zult hebben, angst of je vandaag niet als slaaf nog meer stokslagen zult krijgen tijdens je slavenwerk. Het is er ook een 24/24 7/7 economie, ten voordele van de rijken. We weten dat dit gebeurde in Egypte omdat de Farao vermeld staat en daarom hebben ze in vertalingen van de Bijbel overal Egypte gezet, maar eigenlijk is het angstenland, benauwdheidland: het is er geen leven. God wil leven voor mensen, goed leven voor alle mensen. Daarom roept Hij Abraham!!!!!! (en daarom bevrijd hij ook zijn volk uit de slavernij van Egypte). Met Abraham begint ONS geloof en onze geschiedenis en cultuur. Dus een zeer belangrijk gebeuren!
In deze vastentijd wordt van ons speciale aandacht voor de mensen in Burkina Faso gevraagd: een land waar voor de grote meerderheid gestreden wordt om te overleven, een leven dat dan nog een on-leven is, een leven van ‘benauwdheid’ een nieuwe ‘mitsraim’. God wil mensen daaruit redden, Hij heeft alleen onze voeten onze handen, maar Hij geeft ons de kracht, de moed, het geloof ertoe. En dan is het aan ons, vanuit onze christelijk geloof en onze christelijke levenshouding.
Het evangelie van vandaag staat volledig in de lijn van Abrahams roeping. Jezus beklimt met Petrus, Jacobus en Johannes een berg. Het doet ons denken aan Mozes die een berg beklimt om de 10 woorden, de 10 richtingswijzers van God te ontvangen om ons te helpen goed leven mogelijk te maken voor alle mensen en dat gaat niet vanzelf, dat vraagt inzet die soms wat pijn doet. Ook Jezus is door tegenkanting, verdachtmaking, pijn moeten gaan. Zijn apostelen denken te zeer dat dat rijk Gods er bijna vanzelf komt en dat het een Rijk zal zijn zoals bij koning David en Salomo: met weelde, rijkdom. En juist ervoor heeft een moeder van 2 apostelen gevraagd als dat Rijk er komt of haar twee zonen minister mogen zijn. De leerlingen snappen nog altijd niet wat de inzet voor dat Rijk is. En Jezus heeft hen vóór ze de berg beklimmen zijn lijden voorspeld. Nog snappen ze het niet. Boven op de Berg wordt Jezus één en al licht: ze zien in Jezus als het ware hoe heerlijk dat Rijk zal zijn, hoe Jezus het LICHT is voor de wereld. Daarom willen ze er ook blijven en 3 tenten opslaan. Ze hebben het in een soort visoen gezien wat dat Rijk wordt, maar het is er nog niet, vandaar die wolk die het overschaduwt. Er is nog een lange en pijnlijke weg te gaan, vandaar dat Elia aanwezig is, Elia die juist doorheen lijden en beproeving is gegaan,en dat staat loodrecht op het populaire beeld dat bij de Joden leeft, dat er een triomferende Elia ooit komt, die al hun machtsdromen weer tot vervulling brengt. Vandaar dat Mozes die de 10 geboden heeft ontvangen er is: alleen door het beleven van de Wet, d.w.z. de 10 Woorden van God, kan dat Rijk er komen en dat gaat niet vanzelf, dat vraagt echte opoffering, pijn en lijden. Ze hebben in een visioen gezien wat dat Rijk Gods wordt, maar nu moeten ze de berg af, terug naar de werkelijkheid waar ze moeten proberen doorheen beproeving en inzet dat Rijk mee gestalte te geven.Ook voor ons gaat het niet vanzelf!