Akkoord, de aarde is aan het opwarmen, maar het zal toch nog wel even duren vooraleer het hier bij ons veranderd is in een woestijn. Om maar te zeggen dat de evangelist ons vandaag een verhaal voorhoudt dat we moeten lezen als een verhaal met een boodschap voor het leven van vandaag. De kwestie of Jezus veertig dagen gevast heeft, is ook interessant maar doet eigenlijk weinig ter zake. De woestijn is in de bijbel de plaats waar het geloof op de proef gesteld wordt. Het is niet moeilijk te geloven in een god als je eten en drinken hebt en meer van dat fraais. Maar geloven in God als je maag om eten roept, als je ziel dorst naar gerechtigheid, als je de zin van het leven verloren hebt, is niet zo eenvoudig. Dat zijn de woestijnmomenten die elke gelovige meemaakt. Jezus heeft ze ook meegemaakt; ook Hij heeft de verleiding gekend om op anderen dan God te vertrouwen en je leven op te bouwen. De bijbel en Jezus’ voorbeeld roepen ons op ons leven te bouwen op God en andere mensen. Dat is iets anders dan je leven bouwen op jezelf, wat voor velen de slogan van deze tijd is. En dan gebeurt het dat op het moment dat de aarde opwarmt de relatie tussen mensen steeds killer wordt. Het is zo raar dat het gebeurt, want iedereen verlangt naar menselijke warmte. Hoe komt het dan dat we er steeds minder in slagen het vuur van de vriendschap en de liefde onze harten te laten verwarmen? Het woestijnverhaal geeft geen pasklare antwoorden, maar één en ander wordt wel duidelijk.
Bekijken we de bekoringen eens dichterbij. Op zich zijn ze niet slecht: mochten we bv. stenen in brood kunnen veranderen, dan zou er wat minder honger zijn in de wereld. En zo komt het dat mensen in de val trappen. De drie bekoringen, ook wel de drie zuchten genoemd, zijn misschien op zich niet slecht. We moeten toch allemaal iets hebben om te overleven, we willen toch allemaal bevestigd en geëerd worden om wie we zijn, er moeten toch leiders zijn om te leiden. Dat is waar, maar er is een verschil tussen iets hebben en hebzucht, tussen bevestigd worden en eerzucht, tussen leiden en heerszucht. Het wordt een zucht wanneer het niet langer meer gezien wordt als een middel om tot geluk te komen, maar als een doel waar men moet naar streven. En als hebben, geëerd worden en heersen het doel worden, dan zal de mens zuchten want men zal nooit genoeg hebben, men zal zich steeds weer moeten bewijzen en men zal de mens tot een voorwerp maken die blindelings moet volgen wat de heerser zegt. Wie last heeft van deze zuchten, vergeet dat het leven een geschenk van God is, dat Hij ons door zijn onbaatzuchtige liefde voedsel van eeuwig leven geschonken heeft en daardoor de enige echte leidsman is die het waard is geëerd te worden.
Als u in de miserie zit, is het gemakkelijk te vluchten in dingen kopen. Als je bang en gekwetst door het leven gaat, is macht een middel om anderen op de knieën te krijgen en ze zo naar je te doen opkijken. Het is heel menselijk. Het is misschien wel menselijker dan wat Jezus hier vandaag doet. Hij weerstaat aan de bekoringen, Hij blijft vertrouwen op God. Nu denkt u misschien dat Hij het makkelijker had in een tijd waarin iedereen gelovig was. Dat is misschien waar, maar meer dan ons zal Hij af en toe toch wel geneigd geweest zijn om wegen te gaan die minder weerstand opriepen dan de weg van liefde en vergevingsgezindheid die Hij namens de Vader was ingeslagen. Wie volgeling van Jezus wil zijn, moet deze weg ook volgen. Veel mensen begrijpen dat niet, christenen begrijpen niet dat andere andere wegen gaan. De woestijn komt in elk mensenleven voor, ieder van ons maakt het wel eens mee dat alles tegenzit, dat de hoop weg is. Dit verhaal roept ons op dan geen toevlucht te nemen tot andere door mensenhanden gemaakte goden maar God trouw te blijven. In nood leert men zijn vrienden kennen. Dat geldt hier ook.
Tot slot wil ik er nog even op wijzen dat Jezus kon weerstaan aan deze bekoringen nadat Hij veertig dagen en nachten had gevast. Die veertig mag dan wel symbool zijn voor erg lang, dat is niet het belangrijkste. Belangrijk is dat Jezus gevast heeft. Vandaag zijn we vergeten dat echt vasten ons een klaardere kijk kan geven op de dingen. Echt vasten, loskomen van alles wat niet levensnoodzakelijk is, kan ons tonen hoeveel geld, energie, tijd, … we weggooien voor dingen die maar bijkomstig zijn. Wie echt vast, zal weer tijd vinden om te bidden, om echt in gesprek te gaan van mens tot mens en niet via sms of email of chat, om in de bijbel op zoek te gaan naar wat echt belangrijk is in het leven. Het is zo’n bevrijdende vasten dat ik mezelf en u toewens. Laten we bidden voor elkaar opdat we er zouden in slagen, want de moderne consumptie- en prestatiemaatschappij heeft ons in de elektronische boeien geslagen. Moge Gods voorbeeld ons inspireren om meer mens te worden, weer het eigen leven in handen te nemen … Tot die vrijheid zijn wij geroepen, hoe onvrij sommigen dat ook mogen vinden ….
(Hans Callaert)