ONZE VADER
Als kind had ik een hekel aan het Onze Vader, het riep in mij, verzet, onbegrip en angst op.
Verzet tegen iemand die ik niet kende en die, waar Hij mij werd voorgehouden, streng was, iemand met wie niet te lachen viel en die alles zag. Ik moest Hem Vader noemen terwijl Hij voor mij niet voelde als een vader, sterker nog ik moest zijn Naam heiligen en hoe kun je nu iemands naam heiligen als je niet weet wie hij is, als je je angstig voelt voor zijn strengheid, en dan moest je ook nog uitzien naar Zijn koninkrijk en bidden dat zijn wil op aarde en in de hemel zou geschieden. Hij zou ons brood geven, ja, maar waarom hebben dan zoveel mensen honger en gebrek? Waar ik me echt tegen verzette was dat Hij ons onze schuld zou vergeven en ik wilde helemaal geen schuld voelen. In ons gezin stond dienstbaarheid hoog in het vaandel, klaar staan was vanzelfsprekend en dan ook nog klaar staan voor niets, als we al een koekje kregen dan kon mijn moeder bedenkelijk kijken, en dan nog, wilde men mij schuld aanpraten. En dan tot slot nog die bekoring, wat kon men daar geheimzinnig over doen, er werd vaak wat verlegen om gelachen als ik vroeg wat bekoring dan wel niet betekende, het enige antwoord was vaak dat dat de duivel was of dat ik dat later wel zou ervaren.
Ik kreeg het klaar om uit protest mijn mond te houden als we het Onze Vader baden of om in gedachten steeds te herhalen bij de woorden die me niet bevielen: ‘doe ik toch lekker niet, doe ik toch lekker niet’.
Ik kan u gerust stellen die hekel is overgegaan, ik betrap me er nu op dat ik zomaar spontaan op de fiets of onder het lopen het Onze Vader kan bidden of zingen, de woorden waar ik als kind mee zat, hebben inhoud gekregen, het zijn Jezus eigen woorden die Hij uitsprak na een geleefd leven, op het toppunt van Zijn macht, de menigten juichten Hem toe, terwijl Hij wist dat dezelfde menigten Hem later zou toeschreeuwen ‘aan het Kruis met Hem’, nu geloof ik dat als we Zijn naam van harte konden heiligen onze wereld op Zijn Koninkrijk zou lijken en dat Hij, ons onze schuld vergeeft opdat wij elkaar vergeven, wat een bevrijdend gevoel kan dat opleveren. En Jezus noemde God, Vader, wij mogen Hem ook zo noemen maar als we Zijn nabijheid anders ervaren dan mag het ook Moeder zijn of Vriend, of Nabije of Enige.
BEKORING
U zult zich nu mogelijk afvragen waar ik naar toe wil met het Onze Vader bij de evangelietekst van Mt vandaag, in deze tekst gaat het om bekoring, de beproeving die ook Jezus ervaart bij zijn verblijf in de woestijn, diezelfde bekoring wordt ook genoemd in het Onze Vader en het begrip bekoring houdt me bezig, ik kan er niet meer omheen als in mijn kindertijd, nu, ìs het later.
Wat me boeit in het begrip bekoring is het geniepige, geniepig in die zin dat wat kwaad is, allemaal niet zo duidelijk is. De bekoring heeft je ingepalmd voor je het weet. Is het kwaad als ik besluit om te stoppen met werken om meer tijd te kunnen besteden aan de kinderen of mijn ouders die op leeftijd en ziekelijk zijn, plus daarbij, ook tijd hoop te krijgen voor mijzelf om te studeren of een hobby die ik al jarenlang zou willen oppakken en ja, eigenlijk had ik ook niet meer zo’n zin in mijn werk, terwijl ik mijn man hoor zeggen dat hij ook best wel minder zou willen werken?
En vragen als, mag ik hier mijn buik rond- eten terwijl elders….
Wat kwaad is, is niet zo duidelijk, het is zo’n complex begrip als je er langer bij stil staat, zelfs als we het hebben over wat we een groot kwaad noemen, moord b.v. als ik iemand doodsla uit zelfverdediging, of omdat ik zo gekrenkt ben in mijn leven dat ik door het lint ga als ik een soort gelijke ervaring weer meemaak…
Ik denk dat dit evangelie over ‘op de proef stellen’ zoals er letterlijk staat, me daarom zo aanspreekt, omdat Jezus op het moment dat Hij honger voelt ervoor kiest om dienstbaar te blijven en niet kiest voor de stunt om stenen te veranderen in brood. Jezus genas zieken, vermenigvuldigde brood en vissen, kon stormen bedwingen. Wat gebeurt er op zo’n moment met Hem, en met ons op momenten dat we succes hebben, geeft het niet altijd een dubbel gevoel, je geniet van wat je hebt bereikt en tegelijkertijd laat het ook de zwakke kant in je oplichten. Je wilt het succes vasthouden, en ook voor je eigen eer en glorie en die van je naasten kunnen inzetten.
Jezus trekt zich terug in de woestijn, of mogelijk voelt Hij zich of is Hij in de woestijn als Hij wonderen verricht, omdat Hij op datzelfde moment ook de bekoring voelt, of de verleiding, zoals de Joden dat zeggen.
Jezus heeft het, en dat vind ik het mooie in de tekst, als iedere mens nodig op bijzondere momenten even afstand te nemen, om zich terug te trekken, zich te bezinnen. Ook bij Hem klopt de verleiding aan en als géén mens weet Hij die verleiding om te buigen in dienstbaarheid.
Deze tekst geeft geen antwoord op wat kwaad is, daarvoor zul je als mens in de maatschappij en in overeenstemming met je geloof en trouw aan jezelf
steeds opnieuw grenzen moeten aangeven en accepteren. We moeten oppassen voor de valkuil of hinderlaag die zelfhaat heet, ze blokkeert je, om creatief met je leven om te gaan dat wil zeggen, in vertrouwen en een zeker weten dat er altijd vergeving mogelijk is en vooral dat Hij ons geschapen heeft naar Zijn beeld.
Feit is dat de verleiding op de loer ligt, vaak in het geniep, je trapt erin voor je echt beseft waar je mee bezig bent, en ook zie je pas vaak achteraf wat een keuze voor consequenties kan hebben.
Jezus trekt zich terug, in de woestijn of op de berg, zodra Hij de bekoring voelt, en in het vreemd zijn laat Hij zich leiden door één criterium: dat van de dienstbaarheid, het belang van de ander gaat altijd voor.
*Lieve kinderen
Duivels en heksen zijn in, misschien was jij wel duivel of heks met Carnaval. Gek hè, dat we nooit in het echt een duivel of heks hebben gezien, God trouwens ook niet, en toch hebben we allemaal bepaalde voorbeelden in ons hoofd van hen.
De kunstenares Octavia Molea die de altaartafel heeft beschilderd, hier links van mij, ze schilderde niet zomaar op hout of doek maar achter glas, was net als ik nieuwsgierig naar wie Jezus was, maar ook naar de duivel; ze heeft maar liefst 3 duivels rondom Jezus geschilderd. Kom dadelijk na de viering maar even naar deze afbeelding van Jezus met de duivels kijken en als je wilt mag je een kleurplaat meenemen van de duiveltjes*