Zusters en broeders,
Onlangs moest mijn zoon voor zijn werk naar Antwerpen. Mijn zoon is een jonge man van deze tijd, dus heeft hij een GPS in zijn auto. Je weet wel, een GPS is zo’n elektronisch apparaatje dat je via een satellietverbinding feilloos brengt waar je moet zijn. Maar mijn zoon is echt wel een man van deze tijd, dus beschikt hij over een GPS van de tweede generatie. Die toont je niet alleen op een schermpje hoe je moet rijden, maar een warme vrouwenstem zegt het je ook nog eens voor. ‘Bij het volgende verkeerslicht sla je linksaf’, klinkt het dan bijvoorbeeld. En zo word je stap voor stap gebracht naar de plaats, de straat, het huisnummer waar je verwacht wordt. Dus schakelde mijn zoon vol vertrouwen zijn GPS in, in de zekerheid dat hij een uurtje of zo later op zijn bestemming zou zijn. Wat die superintelligente satelliet-GPS evenwel niet doorhad, was dat Antwerpen één grote bouwwerf is, en dat een hele hoop straten tijdelijk gesloten dan wel eenrichting is. Toen mijn zoon meer dan anderhalf uur later voor de Dierentuin stond - waar hij helemaal niet verwacht werd - , wist hij dat zijn GPS toch niet zo onfeilbaar was en dat hij het beter op eigen kracht kon proberen. Meer dan een uur later was hij dan toch ter plaatse. Eén troost voor hem: ook anderen hadden op hun GPS vertrouwd en kwamen nóg later aan.
Vandaag kondigt Jezus in het evangelie aan dat Hij naar de Vader terugkeert, waarop Tomas radeloos reageert: “Heer, wij weten niet waar Gij heengaat: hoe moeten wij de weg dan kennen?”
Tomas, opnieuw Tomas, ook Didymus genoemd, wat ‘tweelingbroer’ betekent. Onze tweelingbroer wellicht. Tomas, over wie we een paar weken geleden lazen dat hij pas in de verrezen Heer zou geloven als hij zijn kruiswonden zag. Tomas die ook op de vijfde zondag van de veertigdagentijd al in beeld kwam. Daar lazen we dat Jezus beslist om naar Judea te gaan, omdat zijn vriend Lazarus gestorven is. De leerlingen proberen Hem tegen te houden, want ze zijn er zeker van dat de Judeeërs Hem zullen vermoorden - wat ze inderdaad ook gedaan hebben. En wat zegt Tomas? “Laten ook wij gaan om met Hem te sterven.” De ongelovige Tomas? Vergeet het maar. Misschien is hij wel de meest gelovige van alle apostelen. Een leven zonder Jezus kan en wil hij zich niet eens voorstellen. Nog liever sterven met Jezus dan leven zonder Hem. Ook vandaag merken we die radeloosheid: “Heer, hoe moeten we de weg kennen als Gij er niet zijt?”
“Ik ben de weg, de waarheid en het leven”, antwoordt Jezus. ‘Ik ben uw feilloze en onfeilbare GPS. Waar je ook gaat of staat, Ik zal altijd bij je zijn en je altijd begeleiden. Met een warme stem zal Ik je zeggen welke richting je moet aanhouden, welke hindernissen je moet ontwijken, welke wegen onbegaanbaar zijn. Nooit zal Ik je aan je lot overlaten. En de woorden die ik tegen je zal spreken en die Ik altijd al gesproken heb, zijn niet mijn eigen woorden, maar de woorden van de Vader. En de werken die je door mijn woorden zult verrichten, zijn niet mijn werken, maar de werken van de Vader.
Je weet welke woorden en je weet welke werken. Alle woorden mag je vergeten, behalve dat ene: “Bemin God boven al, en uw naaste gelijk uzelf.” In die woorden zit alles wat je nodig hebt om te bestaan voor God, voor je naaste en voor jezelf. Ze zijn een onfeilbaar richtsnoer voor je werken. De werken die Ik je heb voorgedaan: blinden laten zien, kreupelen laten lopen, zieken genezen, wie levend dood is doen herleven, aan armen de Blijde Boodschap verkondigen. Niet veroordelen, maar houden van, in je denken en doen. Alleen maar houden van.
Dat zijn de woorden die Ik gesproken en de werken die Ik verricht heb. Niet uit mezelf, maar uit de Vader. Want wie Mij ziet, ziet de Vader. Ik ben zijn warme stem voor jou. Wees jij ook zo’n warme stem voor anderen. En kijk ook eens om je heen. Je zult er genoeg vinden die luisteren naar mijn stem. En meer nog zul je er vinden die mijn stem niet kunnen horen omdat ze arm zijn of ziek of te zeer bekommerd om de dag van vandaag. Of omdat ze naar andere stemmen luisteren. Hen mag je niet uit het oog verliezen. En vergeet het nooit: Ik ben de weg, de waarheid en het leven, je veilige, feilloze GPS, die je altijd met een warme stem de weg zal wijzen. Een weg voor jou en alle mensen, een weg die voert naar nieuw, naar echt leven, een weg die voert naar de Vader.
Zusters en broeders, zopas werd kardinaal Ratzinger tot 265e paus verkozen, als 264e opvolger van Petrus. Evenzeer als Petrus is hij Gods eigen keuze. Evenzeer als Petrus is hij geroepen om het godsvolk te leiden. Niet zíjn volk, maar het volk van God, en niet zíjn kerk, maar de kerk van God. Niet hij zal zijn de GPS van dat godsvolk; Jezus is onze GPS, Jezus, en alleen maar Jezus. Kardinaal Ratzinger koos als naam Benedictus XVI, en we mogen dat met zekerheid als een bewuste keuze bestempelen. De vorige Benedictussen stonden veeleer bekend om hun grote openheid tegenover de wereld. Laten we dus hopen uit de diepste grond van ons geloof dat Benedictus XVI inderdaad zal spreken met de warme stem van Jezus, en dat hij dat ook zal spreken met de warme vrouwenstem van een moeder, de warme vrouwenstem van onze Moeder de Heilige Kerk. Amen.