Homilie in de meimaand 2014: Drie levenshoudingen van Maria:
“Ecce, Fiat, Magnificat”
Tielt, 18 mei 2014
Dat het aantal aanwezigen in de weekendmissen op onze dagen drastisch gedaald is, weet en ziet iedereen. Oudere mensen zeggen dan: de meeste jongeren gaan niet meer naar de kerk. Dat is juist. Maar je moet er eerlijkheidshalve aan toevoegen dat ook de meeste volwassenen afwezig blijven. Uit de leeftijdsgroep boven de 50 jaar gaan er in onze streek zeker geen 10 % tijdens het weekend naar de kerk. Dat is de realiteit. Jammer genoeg!
Maar de bedevaartsoorden, vooral die van O.L.V., trekken nog altijd, zeker in de meimaand, veel volk aan, zowel jongeren als ouderen. Hoe komt dat? Is die bedevaart louter een toeristisch uitstapje? Ik denk van niet. Als toerist kun je veel mooiere plekjes vinden met veel meer bezienswaardigheden en met veel meer plezante attracties.
Is het omdat de sfeer van een bedevaart en de devotie tot O.L.V. meer het gevoelsleven van de mensen aanspreken dan de sfeer en de boodschap van een weekendviering? Wellicht wel, althans voor een stuk. Ook dat is goed.
Toch denk ik dat de bedevaartsoorden van O.L.V., van de sobere veldkapel of de Poelberggrot tot de gekende bedevaartsplaatsen als Lourdes, Fatima, Dadizele, Oostakker, Scherpenheuvel of Banneux ons vooral waarden aanreiken waaraan elke mens zo’n sterke behoefte heeft.
Daarom zou ik in deze meimaand , waarin we speciaal Maria eren, graag iets zeggen over drie belangrijke levenshoudingen, - of, mag ik zeggen, drie “levenskeuzen” – van O.L.V.
Ik doe dat aan de hand van 3 woorden die van haar bekend zijn: “Ecce” (“Ik ben beschikbaar”), “Fiat” (“Het zij zo”) en “Magnificat” (“Ik ben God dankbaar”).
Drie levenshoudingen die ook ons leven zouden moeten sieren, als we gelukkig willen zijn. Toen de engel aan Maria die zonderlinge boodschap bracht dat ze moeder zou worden van Gods Zoon, verstond ze het niet. Toch was haar antwoord: “Ecce” (Ik ben beschikbaar). Ze wist nochtans niet hoe dat allemaal zou gebeuren en waarheen dat jawoord haar zou leiden.
Dat is het wat een priester doet bij zijn wijding. Hij zegt “Hier ben ik” en hij zet een stap vooruit bij het geven van dat jawoord. Als jongeman beseft hij nochtans niet welke inspanningen dat zal vergen, welke crisisperioden hij misschien zal moeten doorworstelen, welke ontgoochelingen hij zal oplopen. Dat hoeft ook niet als hij maar bereid is trouw te blijven aan zijn jawoord. In die band vindt hij zijn vrijheid, hoe paradoxaal dat ook moge lijken.
In die trouw vindt hij zijn vreugde. Dat geldt ook voor religieuzen.
Wie als jongen of meisje zich geroepen voelt om een liefdesrelatie te beginnen, neemt eerst tijd om naar een definitieve keuze voor elkaar te groeien. Maar op een bepaald moment moeten ze de moed hebben om radicaal “ja” te zeggen aan elkaar, “in goede en kwade dagen, in ziekte en gezondheid, in armoede en rijkdom”.” Ze moeten weten dat de wittebroodsweken niet blijven duren. Niemand spreekt van “wittebroodsmaanden” en zeker niet van “wittebroodsjaren”. Maar ze moeten evenzeer overtuigd zijn dat enkel de trouwe beleving van dat jawoord, de zekerheid blijvend op elkaar te kunnen rekenen in alle omstandigheden, geluk en vreugde brengt.
De vreugde van de beschikbaarheid, dat leert ons Maria.
Een tweede levenshouding van Maria was het “Fiat”. Dat is geen reclame voor een automerk. Het “Fiat” van Maria betekent: “Zo is het goed”. Dat is reclame voor een levenshouding waardoor je als mens gelukkig wordt.
Wie zich beschikbaar stelt als priester, religieuze of gehuwde, weet niet waarheen dat jawoord je zal leiden. Dat hoeft ook niet. Wie een kind ter wereld brengt, weet niet wat je als vader of moeder zal meemaken. Dat wist Maria ook niet. In alle vrijheid mocht Jezus zijn levensweg kiezen en zijn eigen weg gaan. Zij ging met Hem mee, zelfs tot onder Zijn kruis: zonder wrok of zelfbeklag.
Spijtig genoeg zeggen mensen dikwijls: “Had ik het maar geweten! Ik zou nooit getrouwd zijn, zeker niet met die vrouw of die man!” Of, “Ik zou kinderloos gebleven zijn!” Of “Ik zou een ander beroep gekozen hebben!”
Zeg dat niet. Zelfbeklag is altijd contraproductief. Het ontneemt je de vreugde van de vrede en de tevredenheid. En het werkt zo verlammend op je jawoord, op je beschikbaarheid.
Het ontneemt je de stem om, zoals Maria, “Magnificat” te zingen, om God dankbaar te zijn om wat je van Hem gekregen hebt.
Als je je leven bekijkt, stel je vast dat je heel veel gekregen hebt, voor het grootste deel gratis. “Tout est grâce” (alles is genade, alles hebben we te danken aan Gods charme), dat zei zelfs die ziekelijke en gewantrouwde dorpspastoor in die prachtige roman van Bernanos “Journal d’un curé de campagne”. Dat moeten ook wij dikwijls zeggen: “Heer, ik dank U voor zoveel.”
Wie dankbaar is, is zelf gelukkig en zaait vreugde bij de mensen om zich heen.
Liefdevolle beschikbaarheid, rustige tevredenheid en gelovige dankbaarheid: drie levenshoudingen van Maria, drie sleutels voor het menselijk geluk.
En, als je het daarmee moeilijk hebt, ga dan eens op bedevaart naar O.L.V. of misschien is een simpel kaarsje bij haar beeld al voldoende.
Gabriël Buyse, pastoor-deken em. Tielt