Angst

A-cyclus · Paastijd · 2e zondag van Pasen · wit

De deuren waren gesloten. De ramen waarschijnlijk ook. Mis­schien wa­ren de luiken zelfs dichtgeslagen. Ze zaten in het rond praktisch in het donker. Ze praatten niet veel, en als ze het deden, fluisterden ze. We weten niet met hoeveel ze waren. Dat staat er niet. Waren ze maar met z’n tienen? Misschien zaten er wel meer leerlingen daar samen te schuilen. Ze waren niet meer compleet. Thomas was er bijvoorbeeld niet bij.

Dat van die ramen en van die luiken staat niet in de tekst. Maar het wordt wel door die tekst gesuggereerd. Je zou zelfs kunnen ver­moeden dat ze de spleten tussen de ramen en de muur met wat aarde of zo dichtgestopt hadden. Ze hadden in de deur geen sleutel­gat, maar als ze dat hadden zou het ook dichtgestopt geweest zijn.

Is dat eigenlijk geen onzin? Nee, toch niet. Het zijn de dingen die je doet als je bang bent, als je paranoïde bent. En dat waren ze. Ze waren bang. Johannes schrijft dat ze bang waren van de joden.

Maar zouden ze ook niet bang geweest zijn van hem!? In an­dere verschij­ningsverhalen zijn ze dat zonder meer. Bij Lucas bij­voorbeeld (24,37) zijn ze als hij aan hen verschijnt doodsbang. Ze hadden een heel goede reden om bang te zijn. Ze hadden hem in de steek gelaten en verraden. Hoe zou hij daarop reageren?

Het is een situatie die we - denkelijk - allemaal wel kennen. Je hebt iemand smadelijk in de steek gelaten. Niet zomaar even in een vluchtig gesprek, maar op een ernstige manier. Terwijl die ander je woord, je steun, je hand of je hart hard nodig had, sprak je dat woord niet, weigerde je die steun, stak je geen hand uit, en sloot je je hart. Misschien deed je dat, net zoals zij, wel omdat je dacht dat het toch allemaal afgelopen was, dat je elkaar toch nooit meer terug zou zien, dat de afwezigheid blijvend zou zijn, dat doden niet uit hun graf op­staan. Maar dan hoor je dat het niet voorbij is, en dat daarom het ge­vaar dreigt van een nieuwe confrontatie. Een nieuwe confrontatie na jouw verraad. Hoe zal de ander reageren?

Ze wisten al dat hij aan anderen verschenen was, maar niet aan hen. Maria had hem al omhelsd! Te meer reden om zich zorgen te maken. Daar zaten ze dus in pover licht, angstig luisterend naar ieder geluid. Soms was het alsof er iemand bij de deur stond, maar dat was alles, totdat hij plotseling binnenkomt, in hun midden staat en ‘sjalom, vrede!’ zegt. Dat woord is voldoende. Ze weten dat ver­raad en verleden vergeven zijn. Hun verraad had Jezus niet over­weldigd. Daarvoor was Jezus psychologisch te zeer ‘bij zichzelf. Zijn gevoel voor eigenwaarde is zo groot dat hij door hun verraad niet in zijn liefde voor hen gehinderd wordt. Hij had hun gezegd - en hij her­haalt het bij Matteüs voor hij hen de wereld in stuurt - dat hij altijd bij hen zal zijn, tot aan het einde van de tijden (28,20). Er is niets dat die liefde kan breken, geen enkel verraad.

Dat klinkt mooi. Het is fraai om in hem een dergelijke zelfver­zekerde en volwassen persoonlijkheid tegen te komen. Maar dat is niet alles. De tekst leidt ons voorbij hem, naar zijn leerlingen, en naar onszelf. Het is die volwassenheid, die geestkracht, die hij doorgeeft aan hen. ‘Zoals de vader mij gezonden heeft, zo zend ik u, ontvang de heilige geest.’ Zijn ‘volwas­senheid’ en zijn liefde worden de onze.

Dat wil niet zeggen dat wijzelf nu al even volwassen en vrijelijk zijn als hij. Hij ‘bezit’ zichzelf en is ‘zichzelf als geen van ons. Maar we kregen allemaal het vermogen om ons in die richting te ontwik­kelen. Wij in het Westen, die niet meer iedere dag in behoeven te zitten over onze dagelijkse stoffelijke behoeften, hebben daar ook de tijd voor. Nu onze materiële noden veilig gesteld zijn, dienen we van onze groeiende psychologische inzichten gebruik te maken om ons steeds meer zijn volwassenheid, zijn vrede en zijn liefde voor de an­der - vooral voor de verwaarloosden - eigen te maken. Wat er over hem verteld wordt, schrijft Johannes op het einde van onze tekst, wordt verteld om ons zijn leven te geven.

Je vraagt je af of we in onze kerkelijke verbanden wel ooit re­kening houden met dit soort gegevens. Het is vaak alsof we behan­deld worden als kleine kinderen door leiders, die in hun angst blijk geven nog niet te zijn zoals hij. Maar zijn er niet te veel die in hun angst dat eigenlijk willen?…

Zoeken in Preken Online