Zusters en broeders,
Astrologie, tekens aan de hemel of in de natuur: oosterse volkeren zijn er gek op, ook vandaag nog. Chinezen bijvoorbeeld zullen niet trouwen, een bedrijf opstarten of belangrijke beslissingen nemen als de sterren niet in een welbepaalde stand staan. Wij westerlingen zijn daar niet echt gevoelig voor. Sommigen lezen misschien wel eens hun horoscoop, maar daar blijft het dan ook bij. Meer dan lachen om het geluk of het ongeluk dat ons daarin wordt voorspeld, doen we niet. Nee, wij willen bewijzen, boter bij de vis, waar voor ons geld. ‘Eerst zien, en daarna geloven’ zingen we met z’n allen.
Toch blijft het verhaal van de Wijzen uit het Oosten die achter hun ster aangaan, op zoek naar de pasgeboren Koning van de joden de eeuwen trotseren. Wie zijn die Wijzen, en wat is die ster? En waarom verdwijnt ze als ze Jeruzalem naderen, en is ze er terug wanneer ze die stad weer achter zich laten? Intrigerend, al even intrigerend als het feit dat het verhaal ook ons, koele westerlingen, blijft boeien. En waarschijnlijk blijft het ons boeien omdat het, zonder dat we het beseffen, ons eigen leven en het leven van iedere mens vertelt.
Immers, heel ons leven zijn wij, bewust of onbewust, op zoek naar de juiste ster, de ster die ons voorlicht, die ons kan brengen waar we graag willen zijn. De ster die voortdurend van uitzicht en aanschijn verandert. Voor baby’s en peuters is de kans groot dat, naast mama, papa, opa en oma hun knuffel hun sterretje zal zijn, hun eigenste stukje houvast in dit leven. Die knuffel gaat dikwijls heel lang mee, maar hoe ouder het kind wordt, hoe meer de sterretjes van uitzicht veranderen. Tiktak en de Tweenies, de juf in het eerste kleuterklasje, de meester of de juf van het eerste leerjaar, de tv-meisjes en -jongens van Ketnet, wie weet, zelfs Samson en Gert. En natuurlijk de meisjes van K3. De sterren en sterretjes van onze kinderen en kleinkinderen.
Zusters en broeders, om een lang verhaal kort te maken: heel ons leven zoeken we naar de juiste ster, de juiste richting in ons denken, in ons leven: de juiste studiekeuze, het juiste werk, de juiste man of vrouw, het juiste huis, de juiste vrienden, de juiste auto, het juiste rijvak in de file, de juiste rij aan de kassa in het warenhuis. En altijd begint de zoektocht van vooraf aan opnieuw, omdat we samen met onze kinderen en kleinkinderen op zoek gaan naar hún juiste ster. En zo maken we de cirkel rond, de cirkel van onze eeuwige zoektocht naar de ster.
In het verhaal van de Wijzen verliest de ster haar glans als ze Jeruzalem naderen. Nochtans bezingt Jesaja in de eerste lezing hoe het licht over die stad schijnt, hoe de Zon over haar opgaat en de glorie van de Heer haar deel is, en hoe haar glans schijnt in de duisternis die aarde en volkeren bedekt. In de ogen van de evangelist Mattheus evenwel vindt Jeruzalem geen genade, want Jeruzalem, dat is de stad die Jezus heeft vermoord, dat is de belichaming van de arrogantie en de macht, van het ongeloof en de zelfoverschatting, van de onwil om gekoesterd te worden in de palm van Gods hand, van de onafgebroken Godsverduistering.
Dat is, zusters en broeders, wat ook ons overkomt wanneer we niet langer de weg naar God en naar elkaar gaan, maar naar onszelf. Wanneer egoïsme de plaats inneemt van broederlijkheid, en eigenbelang het haalt van inzet voor de ander. Wanneer de glans van het geld ons meer aantrekt dan het licht van Gods liefde en van mensenliefde. Wanneer geweld het haalt van geweldloosheid. Wanneer de straten en de huizen bulken van een lachwekkende overdadigheid van lichten. Soms denk ik: ‘Hoe meer kerstmis op straat en aan de gevels, hoe minder in het hart.’ Misschien doet al dat licht inderdaad wel het echte Licht vergeten.
Zusters en broeders, ik wens u en mezelf toe dat we een goede ster mogen vinden die voor ons wil uitgaan, en die ons altijd opnieuw naar Betlehem voert, naar een eenvoudig huisje, waar we het Kind zullen vinden. Ik hoop dat we, zoals de Wijzen, op onze knieën hulde zullen brengen aan dat Kind, en dat we het onze geschenken zullen aanbieden: de wierook van ons geloof, de mirre van onze hoop en het goud van onze liefde. De liefde die Hij ons heeft voorgeleefd. Amen.