Een sleutel tot het verstaan van al de moeilijke teksten
die ons vandaag worden voorgehouden is
dat je de teksten altijd moet lezen
als gericht TOT JOU en JOU ALLEEN.
De tien geboden staan niet voor niets IN HET ENKELVOUD.
het gaat om jouzelf. En dan gaan we nu kijken wat Jezus zegt
of aanhaalt.
Om te beginnen:
’er is tot de ouden gezegd oog om oog, tand om tand…'
Als er één tekst is uit de joodse traditie
die te pas en vooral te onpas geciteerd wordt is het deze tekst wel.
Even tot uw geruststelling-
het is in de tijd dat deze tekst geschreven werd
niet de gewoonte geweest elkaars ogen en tanden uit te rukken.
Ook niet als een ander jou flink had toegetakeld!
Wel zegt de wet van Mozes ons
dat ieder die een ander ernstig kwetst
moet beseffen dat hij dat niet straffeloos kan doen.
De gehele regel luidt:
’een leven voor een leven, een oog voor een oog,
een tand voor een tand.'
Je moet eigenlijk zorgen voor een nieuw oog,
een nieuw leven als je iemand hebt toegetakeld.
Maar vervanging van een oog,
teruggave van een leven
liggen niet binnen onze menselijke mogelijkheden.
Daarom wil deze rechtsregel ons op zijn minst verplichten
een passende vergoeding te geven als je iemand gekwetst hebt.
Maar vooral wil deze regel ons leren
dat we er NOG beter aan doen
al die akelige dingen waar je anderen mee verwondt
achterwerge te laten.
Hoe vaak heb je niet, - als we de vuistregel even toepassen
en de gelezen tekst echt op onszelf richten- hoe vaak heb IK niet,
misschien onbedoeld, zelf een ander pijn gedaan
of hem/haar niet de liefdevolle aandacht gegeven die hij/zij verdiende.
En -verder denkend over jouzelf-
bedenk dan: niemand kan zonder liefde.
zonder aanvaarding. Iedereen heeft een ander nodig
die met hem meegaat, hem of haar kansen geeft om op te bloeien.
Jezus heeft die oude joodse regel over voorzichtigheid
bij het al of niet bedoeld kwetsen van de ander perfect begrepen
en legt hem dan ook uitstekend uit zoals u hoorde:
ik zeg u beëindig de kringloop van de wraak.
Ga niet in op de uitdaging mee te doen
aan de kringloop van het geweld:
durf weerloos te zijn: stop de pretentie
van de gekwetste onschuld: leef anders.
Zolang mensen altijd alleen maar rekeningen kunnen sturen
naar anderen voor aangedaan onrecht komen we niet verder.
We zouden de Spanjaarden nog steeds met de nek aankijken,
de Kennemers die Haarlem belaagden in de 14e eeuw nog steeds wantrouwen enz.
Het probleem van ex-Joegoslavië is hoorde ik Mgr. Ernst eens zeggen
bij een lezing in onze goede stad is
dat geen rekening vergeten wordt
en alles wat er aan onrecht is ondergaan in de loop der eeuwen
wordt verzameld, opgepot
en dan wordt er om wraak geroepen..
wraak voor dit en wraak op dat.
Een andere levenshouding wordt ons door Jezus aanbevolen.
Niet alleen maar vergeten en vergeven
- vergeten is geen deugd -
maar zelf zoeken naar nieuwe mogelijkheden
om het verleden te boven te komen.
We worden opgeroepen een heilig soort mensen te zijn
-zoals de eerste lezing hoorden-
Creativiteit is nodig!
Zoiets wordt ook bedoeld
als we aan het eind van het evangelie te horen krijgen:
‘Wees volmaakt’. ‘Weest volmaakt’ ,toe maar.
Wie kan dat? Niemand van ons.
Daarom zijn er sommige theologen die zeiden:
deze teksten zijn geschreven om een soort super-mensen
te kweken of als leefregel voor zeer verheven ascetisch levende monniken.
Maar dat is gelukkig niet waar.
Jezus spreekt tot gewone mensen, Zijn leerlingen,
mensen met fouten net als u en ik.
En als Hij ons dan oproept volmaakt te zijn
zoals Zijn hemelse vader bedoelt Hij
dat wij opgeroepen worden om creatieve mensen te worden,
mensen die -net als God- één doel voor ogen
hebben: het geluk van anderen.
Ieder van ons persoonlijk wordt aangesproken - zei ik zojuist -
en toch zijn wij hier samen…..
om elkaar te inspireren en te bemoedigen
om samen te zijn in dit fraaie gebouw.
Het gebouw zal binnenkort iets minder fraai zijn,
steigers zijn technische hoogstandjes maar mooi is anders.
Mooi blijft wel de parochie die wij samen vormen,
een parochie toonde waarin mensen ruimte laten voor elkaar
waarin mensen welkom zijn, wie ze ook zijn
een parochie waar ruimte is voor jong en oud.
De kinderen, meisjes en mannen van ons koor
die zich zo geweldig goed manifesteerden op de TV
- straks kunt u de DVD daarvan verwerven-
Er is reden tot dankbaarheid voor alles wat hier door vrijwilligers
en beroepskrachten is gedaan
-en vandaag staan er weer jonge ouders te popelen
om hun prachtige kind te tonen omdat ze zelf
met hun kind willen inhaken bij die gemeenschap.
Het gaat – dat moet nog wel even gezegd –
niet om onze geweldig prestaties,
de kerk is een menselijk instituut
en niemand is volmaakt.
Wij danken de hoop voor onze toekomst
aan de levende Heer,
de bemoediger die met ons meetrekt.
Over enkele weken komt onze bezinningsperiode,
de veertigdagentijd.
We hopen en bidden
dat er genadevolle dagen zullen komen
dat wij allen de kracht zullen krijgen
om onze taak te vervullen..
zodat als wij aan elkaar het Paaslicht zullen doorgeven
in de paasnacht wanneer we een nieuwe begin kunnen maken
en allemaal krachtige getuigen zullen zijn van het licht
dat iedere mens verlicht,
dat het onverwachte mogelijk maakt.
Ieder van ons zal persoonlijk beslissen
hoe hij of zij op zijn of haar eigen wijze antwoord zal geven
door goede dingen te gaan doen.