Een foto van Jezus (2008)

A-cyclus · Tijd door het jaar · 4e zondag · groen

Kinderen leerden in de catechismusles van de jaren veertig de acht zaligsprekingen van buiten. Ik heb het ooit gekund. Nu moet ik mijn geheugen pijnigen om ze alle acht (of negen) te noemen. We hoeven ze niet allemaal te kennen. Als we er een of twee van kennen en beleven, zullen de andere meteen komen. Ze staan immers niet los van elkaar.

Hoe kan je bijvoorbeeld vrede brengen, als je niet bezield bent door gerechtigheid?
Hoe kun je vrede brengen, als je hard bent en je handen jeuken om te boksen?
Hoe kun je vrede brengen, als je vol bent van je zelf?
Hoe kan je vrede brengen, als je er de tegenkanting en de miskenning niet bijneemt?
Hoe kan je vrede brengen, als je niet gelijkt op Jezus?

Jezus is de allereerste in de zaligsprekingen. Zijn portret staat daar getekend. Van hem gaat een kracht uit om in de zaligsprekingen binnen te treden. “De gemeenschap van de zaligsprekingen is de gemeenschap van de gekruisigde.Zij verloor met hem alles en met hem vond ze alles.” “Die Gemeinde der Seliggepriesenen ist die Gemeinde des Gekreuzigten. Mit ihm verlor sie alles und mit ihm fand sie alles” (D. Bonhoeffer).

Wij zingen de verbondenheid met Jezus graag uit in het lied “Zalig zij die Jezus’ naam belijden” (ZJ. 560, 723, 724). Liederen om op weg te gaan. Eens de kerk buiten, voelen we echter kilte en hardheid. De zaligsprekingen gaan niet enkel over gevoelens, maar ook over daden. Matteüs spreidt de zaligsprekingen over twee strofen. De eerste bevat zaligsprekingen voor een houding en een gezindheid; de tweede gaat over gedrag en actief optreden. Wachtenden - mensen met ontbering, zij die een gemis aanvoelen - staan in de eerste groep zaligsprekingen. De doeners komen in de volgende.

Jezus heeft voor elk van hen een belofte. Blijft het bij beloften of gebeurt er effectief iets door zijn komst? Welke verandering bewerkt hij bij zijn leerlingen en bij de menigte die naar hem luistert?

Wat doet hij voor hen die ontbering lijden? Hoe verzadigt hij de hongerige? Waar brengt hij troost?
Vraagtekens die Jezus oplost naarmate hij zijn eigen evangelie bewoont en hij het Rijk der Gerechtigheid naderbij brengt.
Onze vraagtekens naar de realisatie ervan verminderen als wij naar heilige mannen en vrouwen kijken die de zaligsprekingen hebben beleefd.

De zaligsprekingen zijn geen lofrede op braafheid. Braaf zijn is geen deugd. Wij zijn niet onverschillig voor mensen die warmte en goedheid uitstralen, die deelgenoot zijn met wie lijdt. “Het is een schoon ding een goed mens te zijn” (Frederik Van Eeden).

Schone mensen, die er voor zorgen niemand pijn te doen;
Mensen die een steen oprapen opdat een ander er zich niet zou aan stoten;
Mensen die begrijpend en mild oordelen over anderen;
Mensen die liever onrecht lijden dan onrecht te begaan;
Mensen die getuigen over de rust van hun geweten, wanneer ze voor hun overtuiging durfden uitkomen.
In elke zaligspreking schuilt een kracht.
Goede mensen betekenen veel. Ze zijn onmisbaar.
Ze geloven in de dynamiek van de zachte krachten.
Onze wereld maakt vooruitgang en groeit in menselijkheid, zo wij een volk zijn van de zaligsprekingen.
Zaligsprekingen zijn zoals de geboden wegen naar geluk. Zij brengen de gerechtigheid naderbij.
Wie de geboden onderhoudt is een zaligspreking waard.
Zalig wie de Heer dienen en beminnen.
Zalig wie ouders eert en de kracht van generaties erkent.
Zalig wie de levenskrachten eerbiedigt in zichzelf en bij anderen.
Zalig mannen en vrouwen, wanneer hun handen niet grijpen om zich meester te maken van andermans goed.
Zalig wie de waarheid spreekt en leugen vermijdt.
Zaligsprekingen zijn geen geboden. Maar geboden kunnen zaligsprekingen zijn. De zaligsprekingen uit het evangelie en de bijbelse geboden lijken soms ver weg.

Een stuk buitenlandse krant was in de trein blijven slingeren. Een bladzijde met economische informatie uit november 2007, een onzalige maand voor een aantal rijken. De beurzen tuimelden. Zijn er zaligsprekingen te vinden in volgende berichten? \

De Franse minister voor logement promoot voor zwakkere bevolkingsgroepen een woning van 100.000 €. Zijn project slaagt nauwelijks. Een tweede bericht over een proces bij Volkswagen wegens een corruptiezaak van directieleden en syndicalisten. Die hadden al te gretig een aanbod van reizen en prostituees aanvaard. Het derde bericht ging over een promotor vastgoed. Hij biedt een wagen aan de eerste kopers, die zich langs internet aanmelden. Verder een berichtje over de Champs Elysées, de derde duurste laan ter wereld. Daarnaast nog twee kleinere berichten over beursparticipaties.

De zaligsprekingen hebben geen beurswaarde. Wie ze beleeft, groeit alleszins in vreugde.

Zoeken in Preken Online