Lezingen Ez 34, 11-12.15-17 · Ps 23 (22) · 1 Kor 15, 20-26.28 · Mt 25, 31-46
De liturgie kiest een prachtig stuk uit Matteüs om het kerkelijk jaar te besluiten en het leesjaar A te beëindigen. Ze plaatst de rede over het eindoordeel op het feest van Christus Koning.
Wij worden met alle volkeren bijeengebracht. Wij verzamelen niet om de koning toe te juichen, maar om ons door hem te laten oordelen en te laten onthalen. Wij staan voor de koning van het eindgericht. Wij horen er dat hij ongekend doorheen gans ons leven met ons is meegegaan. We wisten het niet.
Dit tafereel en deze rede is zeer geliefd. Geen mooiere pleidooi voor diaconie, voor een dienend en zorgzaam leven. De rede is geliefd omdat het doen van de werken van barmhartigheid meer gewicht krijgt dan het belijden van het Credo. Het oordeel van Jezus verruimt onze blik naar alle mensen. Hij geeft een boodschap waar vele uit verschillende strekking aan meewerken.
Toch lijkt het erop dat Matteüs allereerst preekt voor eigen winkel. Bij hem zou het aanvankelijk gaan over de zorg van christenen en andere voor de volgelingen van Jezus. Matteüs bevraagt een gemeente, die zich al heeft vast gezet. Wat doet zij voor haar rondtrekkende missionarissen? Jezus, de Mensenzoon bevraagt de volkeren hoe ze de geringe hebben opgenomen.
Die geringe zijn de missionarissen in de jonge kerk. Zij verkondigen Jezus. Ze stellen hem aanwezig. De rondtrekkende missionarissen, die Jezus radicaal volgen, hebben honger en dorst geleden. Zij hebben ziekten gekend en kwamen in de gevangenis terecht. Gevangenissen hadden in de Romeinse tijd weinig voorzieningen. Gevangenissen in landen in ontwikkeling zijn tot op onze dagen erbarmelijk.
Jezus zelf heeft honger en dorst geleden. Hij werd gevangen en verworpen. Het verhaal van zijn passie volgt trouwens op dit laatste oordeel.
De rede van Matteüs over het Laatste Oordeel heeft gemeenschappelijke punten met de zendingsrede, waarin hij het aanreiken van een beker koud water sterk waardeert.
Wij mogen de woorden van Jezus laten uitdeinen tot al wie zorgt voor de minsten van zijn broeders en zusters. Jezus identificeert zich met elke noodlijdende. De cataloog van de werken van barmhartigheid komt grotendeels uit dit evangelie. Geen enkele religie, niemand heeft het monopolie in goede werken. Matteüs heeft met dit verhaal over het wereldgericht geen zelfverheerlijking van zijn kerk op het oog. Hij stelt hier het sacrament van de broeder centraal. Johannes Chrysostomos (344-407) preekte vaak over de tekst van Matteüs. Hij kwam tot de conclusie dat de arme een ‘andere Christus’ is en dat het ‘sacrament van het altaar’ zich op straat moet voortzetten door het ‘sacrament van de broeder en zuster':
Wilt gij het lichaam van Christus eren?
Begin dan met het niet te verachten wanneer het naakt is.
Versier het niet met zijden stoffen,
wanneer gij het daarbuiten verwaarloost als het kou heeft en naakt is.
Hij die gezegd heeft: “Dit is mijn lichaam” is dezelfde,
die gezegd heeft: “Ik was hongerig en gij hebt mij niet te eten gegeven.”
“Jezus heeft in zijn prediking het oordeel van de laatste dag aangekondigd. Hierin volgt hij de profeten en Johannes de Doper. Dan zullen het gedrag en de geheimen van het hart van eenieder aan het licht gebracht worden. De houding ten opzichte van de naaste zal het aanvaarden of het afwijzen van de genade en de goddelijke liefde openbaren. Jezus zal op de laatste dag zeggen: “Al wat gij gedaan hebt voor een dezer geringsten van mijn broeders en zusters, hebt gij voor Mij gedaan” (Katechismus van de Katholieke Kerk, 678).
God, Gij zijt altijd bij ons.
Gij kiest niet voor nood en ellende.
Gij wenst onbezwaarde vreugde.
Gij lijdt met elkeen die op aarde lijdt.
Gij neemt elkeen op die U zijn lasten toevertrouwt.
Gij wilt
ons onthalen en opnemen overal,
op elke plaats in het huis van een
mensenkind.
Wie zich
door U laat opnemen,
ontdekt met een innerlijke blik doorheen alle
verwarring
een glans van de verheerlijkte Christus, de
Opgestane.
Als het
vertrouwen van Jezus Christus in een mensenkind mag stralen,
herleeft een
mens opnieuw (Frère
Roger).
In de periode van kerstdag horen wij verhalen over mensen die Jezus verwachten en die ’s avonds ontgoocheld zijn dat zij hem niet hebben gezien. Jezus verschijnt hun dan en zegt dat hij die dag verschillende keren is voorbij gekomen in een man en een vrouw, een kind en een bejaarde. Elke dag kunnen wij zoals Martinus van Tours een mens, door het leven gewond, bekleden met de mantel van zorg en liefde.